Vüqar Bayramov: "Türkiyə daxil olmaqla, bir sıra ölkələrdə istifadə olunan bonus sistemini tətbiq etmək lazımdır"
Cari ilin yanvar ayından Vergi Məcəlləsinə əlavə edilmiş 58.7-1-ci maddəyə əsasən, "Nağdsız hesablaşmalar haqqında" Qanunla nağd qaydada həyata keçirilməsi məhdudlaşdırılan əməliyyatların nağd qaydada aparılmasına görə malı təqdim edən vergi ödəyicisinə maliyyə sanksiyaları təqdim edilir.
Bununla bağlı yayılan məlumta görə, belə hala birinci dəfə yol verildikdə qanunvericilik pozulmaqla aparılan əməliyyatın ümumi məbləğinin təqvim ili ərzində 10 faizi, ikinci dəfə 20 faizi, üç və daha çox dəfə yol verildikdə isə 40 faizi miqdarında maliyyə sanksiyasının tətbiq edilməsi nəzərdə tutulur.
Vergi Məcəlləsinə əlavə edilmiş 58.12-ci maddəyə əsasən isə, vergi orqanından "Sadələşdirilmiş vergi üzrə sabit məbləğin ödənilməsi haqqında qəbz" almadan sahibkarlıq fəaliyyətinin həyata keçirilməsinə görə təqvim ili ərzində belə hallara birinci dəfə yol verildikdə, həmin fəaliyyət növünə görə müəyyən olunmuş aylıq sabit vergi məbləğinin 40 faizi, iki dəfə və daha çox yol verildikdə isə, aylıq sabit vergi məbləğinin 100 faizi miqdarında maliyyə sanksiyası tətbiq edilir.
Bütövlükdə, bu kimi cərimələrin tətbiqi sözügedən sahədə belə halların azalmasına nə kimi təsir göstərəcək?
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini "Bakı-Xəbər"lə bölüşən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov bir sıra məqamlara toxundu: "Burada əsas məqsəd nağd qaydada hesablaşmaların məhdudlaşdırılmasından ibarətdir. Nağdsız hesablaşmalarla bağlı müəyyənləşdirilmiş limit sadələşdirilmiş vergi subyektləri üçün ayda 15 min manat, digər vergi ödəyiciləri üçün isə 30 min manatdır. Bundan artıq olduqda cərimələr tətbiq olunur. Ancaq sadələşdirimiş vergi subyektləri üçün 15 min manat limitin müəyyənləşdirilməsi o qədər də məqsədəuyğun deyil. Ona görə ki, onların dövriyyəsi 200 min manatdır. Ondan artıq olduqda sadələşdirilmiş vergi subyekti hesab olunmur. Daha məqsədəuyğun olardı ki, hesablaşmalar dövriyyəyə uyğunlaşdırılsın. Yəni birinci mərhələdə dövriyyənin üçdə ikisi nağdsız, üçdə biri nağd formada xərclənməsi tətbiq oluna bilər. Ona görə də ƏDV ödəyiciləri üçün daha məqsədəuyğun variant limitlər daxilində faizlərin müəyyənləşdirilməsi və nağdsız hesablaşmaların həyata keçirilməsidir. Ümumilikdə, nağd hesablaşmaların müəyyən qədər məhdudlaşdırılması doğru addımdır. Alqı-satqının da məhdudlaşdırılmasını məqsədəuyğun hesab edirik. Ancaq inzibati metodlarla yanaşı, vətəndaşları buna həvəsləndirmək üçün stimullaşdırıcı addımlar atılmalıdır. Türkiyə daxil olmaqla, bir sıra ölkələrdə istifadə olunan bonus sistemini tətbiq etmək lazımdır. Belə olsa, o zaman vətəndaşlar nağdsız ödənişlərdə maraqlı olacaq".
Vidadi ORDAHALLI
