Rəsul Cahangirli: "Ümumən, bu qərar hərtərəfli yaxşıdır"
Azərbaycan, İran və Rusiya dəmir yolu tariflərini 50 faiz azaltmaqla bağlı razılığa gəliblər. Məqsəd "Şimal-Cənub" beynəlxalq nəqliyyat dəhlizi ilə yükdaşımaların fəallaşdırılmasıdır.
"İran Dəmir Yolları" şirkətinin sədr müavini Hüseyn Aşuri bildirib ki, qərar Moskvada 3 ölkənin nümayəndələrinin iştirakı ilə keçirilən görüşdə qəbul edilib. Görüşdə, həmçinin, "Şimal-Cənub" beynəlxalq nəqliyyat dəhlizi çərçivəsində Azərbaycan ərazisindən yüklərin daşınması prosesinin təşkili, eləcə də Astarada İranın sərhəd terminalının tranzit imkanlarının inkişafı müzakirə edilib.
Üçtərəfli görüşdə yüklərin Rusiya, Azərbaycan, Belarus, Latviya, Estoniya və Finlandiyadan Fars körfəzi ölkələri və Hindistana, eləcə də əksinə hərəkəti üçün marşrutun aktivləşdirilməsi, güzəştli tarif dərəcələrinin müəyyənləşdirilməsi əsas müzakirə edilən məsələ olub.
İranın dəmir yolu şəbəkəsi ilə Azərbaycanın dəmir yolu şəbəkəsinin birləşməsini və "Şimal-Cənub" nəqliyyat daşımacılığının dəmir yolu üzərindən həyata keçirilməsini uzun müddətdir tərəflər gözləyirdi. O üzdən, tərəflər arasında daşımalarla bağlı razılaşmanın əldə olunmasını ekspertlər necə dəyərləndirir? Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirlinin fikrincə, bunun bir sıra faydaları olacaq: "Sovet vaxtında da İranla Azərbaycanı əlaqələndirən, daim işləyən dəmir yolu var idi və kifayət qədər böyük sayda sərnişin, yüklər daşınırdı. Azərbaycan kifayət qədər geostrateji əhəmiyyətli yolda yerləşir. Burada əsas nəqliyyat məsələsidir və bu format real sektor üzrə əməkdaşlığın, ticarət dövriyyəsinin inkişafına gətirib çıxaracaq. Azərbaycanın ixrac imkanları İranla, demək olar ki, eynidir. Biz də Rusiya bazarına qida məhsulları, meyvə-tərəvəz məhsulları ixrac edirik. İranın milyardlarla ölçülən bazarı var. İran da qida, meyvə-tərəvəz məhsulları, həm də quru meyvələr ixrac edir. Ümumən, bu qərar hərtərəfli yaxşıdır. Azərbaycan nəqliyyatdan qazanc götürəcək. Bu həm İrandan Rusiyaya yükdaşıma, həm də gələcəkdə İran yükünün də Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu xətti ilə daşınması üçün perspektivlər açır. Eyni zamanda, müəyyən geosiyasi, geoiqtisadi problemlər həll olunarsa, Rusiyanın da yüklərinin Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu xətti ilə daşınması üçün imkanlar açır. Sözügedən razılaşmadan sonra bizim artıq "Şərq-Qərb" tranzit yükdaşımalarında böyük potensialımız yaranacaq. Azərbaycan, Rusiya və İran arasında dəmir yolunun gəlirləri uzunmüddətli olacaq. O istiqamətdə yükdaşımalar tarixən mövcud olub, indi də mövcuddur. Sadəcə müxtəlif vasitələrlə daşınır. Dəmir yolu nəqliyyatının işə düşməsi bu işi daha da sürətləndirəcək və bu da uzun müddət Azərbaycan büdcəsi üçün gəlir deməkdir".
Vidadi ORDAHALLI
