Hər bir fermer torpağından bol məhsul götürməkdə maraqlıdır. Alıcı da bazarda yerli və ucuz məhsula üstünlük verir. Yerli məhsulu bol və ziyansız yetişdirmək üçün isə ilk növbədə torpağın münbit və məhsuldar olması vacibdir.
Təəssüf ki, Azərbaycanın münbit və məhsuldar torpaqları get-gedə şoranlaşmaqda və əkin üçün yararsız vəziyyətə düşməkdədir.
Məlumat üçün qeyd edək ki, 2023-cü ilin yanvar-aprel aylarında 266,8 min hektar sahədə yazlıq bitkilərin səpini aparılıb. Bu göstərici ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 12.8% azalma deməkdir.
Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına əsasən, cari ilin yanvar-aprel aylarında yazlıq buğda səpini 3310.4 hektarda aparılıb. Bu da 2022-ci ilin ilk 4 ayı ilə müqayisədə 20.4 faiz azdır.
Qeyd edək ki, cari ilin ilk 4 ayında kartof əkin sahələri 7.1 faiz, tərəvəz əkin sahələri 7.9 faiz, bostan əkin sahələri isə 22.4 faiz azalıb.
Maraqlıdır, yazlıq əkin sahəsi niyə azalıb və bu hal hansı problemlərə səbəb ola bilər?
“Ölkə ərazisində su çatışmazlığının olması, fermerlərə lazımi dəstəyin göstərilməməsi və toxum seleksiya işlərinin aparılmaması fermerlərin işini çətinə salır”
Aqrar sahə üzrə ekspert Akif Nəsirli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, əkin sahələrinin azalmasının müəyyən səbəbləri var: “Ölkə ərazisində su çatışmazlığının olması, fermerlərə lazımi dəstəyin göstərilməməsi və toxum seleksiya işlərinin aparılmaması fermerlərin işini çətinə salır. Təbii ki, bu da əkin sahələrinin ildən-ilə azalmasına səbəb olur. Məlumdur ki, ötən ilin göstəricilərinə uyğun olaraq Azərbaycan fermerləri kənd təsərrüfatı mənşəli ərzaq məhsullarına olan təlabatın təxminən 50 faizini təmin edirdi. Əkin sahələrinin azalması və məhsuldarlığın aşağı düşməsi nəticədə ölkənin yerli istehsalının həcminə təsir etdi. Bu isə öz növbəsində idxalın artmasına səbəb olur. İdxalın artması isə ölkədə ölkədə valyutaya tələbatı artıracaq və ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinin xaricdən asılılığını artıracaq. Bu isə milli təhlükəsizlik baxımından olduqca risklidir”.
Ekspert hesab edir ki, əkin sahələrinin azalması Azərbaycan iqtisadiyyatını çətin vəziyyətə sala bilər. Belə ki, yerli kənd təsərrüfatı mənşəli ərzaq məhsulları tələbatı ödəmək üçün xaricdən alınacaq: “Azərbaycandan kənar dünya müharibəsi başlasa ölkəmizdə vəziyyət kritik olacaq. Yerli istehsal azaldıqca idxal artır. Təsadüfi deyil ki, bu ilin birinci rübündə kənd təsərrüfatı məhsullarının idxalı ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 20 faiz artıb. İdxalın artması isə ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinə çox ciddi təhdidlər yaradır”.
Günel CƏLİLOVA
