Bu gün qardaş Türkiyə ilə bağlı diqqətçəkən məqamlardan biri də iqtisadiyyatın şaxələndirilməsində görülən işlərdir. Hazırda Türkiyə təkcə müdafiə sənayesi və silah istehsalında deyil, avtomobil sənayesi, ənənəvi sənayenin bir çox sahələri üzrə də böyük potensial nümayiş etdirir. Hər halda, Türkiyə avtomobil sənayesində “Togg” brendinin təqdim edilməsi bu gün vacib əhəmiyyətə malikdir.
Amma “Togg”dan əvvəl də qardaş ölkənin avtomobil sənayesi son illər ərzində özünün dinamik inkişaf yoluna qədəm qoyub. Təkcə bir faktı qeyd edək ki, Türkiyədən minik avtomobillərinin ixrac həcmi cari ilin birinci rübündə qiymət baxımından 2 milyard 625 milyon 510 min dollar olub. Türkiyənin Avtomobil Sənayesi İxracatçıları Birliyinin məlumatlarına görə, 2022-ci ilin yanvar-mart aylarında Türkiyədən minik avtomobillərinin ixracı 2 milyard 149 milyon 246 min dollar olub. Cari ilin eyni dövründə minik avtomobillərinin ixracında illik artım 22,16 faiz təşkil edib. Hesabat dövründə Türkiyə istehsalı olan avtomobillər 86 ölkəyə tədarük edilib. Bu da qardaş ölkədə qeyd edilən sənaye sahəsinin uğurudur. Sirr deyil ki, innovasiya və yeni texnologiyaların inkişafı bu gün dünyada bütün dövlətlər üçün prioritet hesab olunur. Lakin heç də bütün dövlətlər bu sahədə uğur qazana bilmir. Amma Türkiyə bunu bacardı. Qeyd edildiyi kimi, qardaş ölkənin hərtərəfli inkişafı özünü avtomobil sənayesində də göstərir. Məsələn, artıq Türkiyə avtomobil sənayesi tarixinə adını elektromobil istehsalçısı kimi yazdırmağı bacarıb. Hazırda ölkədə yerli istehsal “Togg” elektromobilinin istehsalına start verilib. “Togg”un kütləvi istehsal zavodu Bursa vilayətinin Gemlik rayonunda inşa olunub. Zavodun təməli 2020-ci ildə qoyulub. Açılış mərasimi isə 2022-ci il oktyabrın 29-da baş tutub. Müəssisə Türkiyənin mobillik sahəsində xidmət göstərən qlobal texnologiya markasıdır. Zavod ölkənin 5 aparıcı şirkəti - "Anadolu Group", "BMC", "Root Group", "Turkcell", "Zorlu Holding" və "TOBB" bir araya gələrək elektromobilin istehsalına başlamaq üçün birgə səyi nəticəsində ərsəyə gəlib. Müəssisənin inşası üçün 1 milyard dollardan çox maliyyə xərclənib. Zavodda montaj mərkəzi, prototip inkişaf, istifadəçi sınaq parkı kimi bir çox bölüm var. Müəssisənin illik istehsal gücünün 175 min ədədə çatdıqda 4300 nəfərin işlə təmin olunması planlaşdırılır. Müəssisədə ildə 175 min avtomobil istehsal olunacaq. 2030-cu ilə qədər isə istehsal 1 milyonu ötəcək. Martın əvvəlindən isə “Togg”un T10X modeli üçün ilkin sifariş prosesinə başlanılıb. Elektromobilin satışına ilk gündən böyük maraq göstərilib. “Togg T10X” modeli üçün ilk 24 saatda 22 min 150 sifariş qəbul olunub. İlkin hesablamalara görə, bu layihənin yaratdığı ekosistem 15 il ərzində Türkiyə ümumi milli məhsuluna 50 milyard avro, cari hesab kəsirinə 7 milyard avro töhfə verəcək, birbaşa və ya dolayı yolla təxminən 20 min adamın işlə təmin olunmasına şərait yaradacaq.
Adından da göründüyü kimi, yeni avtomobillərin elektriklə işləməsi Türkiyənin ətraf mühit və ekoloji məsələlərə nə qədər önəm verməsinin göstəricisidir. Dünyanın aparıcı ölkələrinin elektrik avtomobillərə keçməyə çalışdığı bir dönəmdə bu istehsal Türkiyə avtomobil sənayesində inqilabi addım və yenilikdir. Xatırladaq ki, “Togg” elektromobilinin T10X modelinin ikincisi aprelin 4-də prezident İlham Əliyevə təqdim olunub. Onu da xatırladaq ki, prezident İlham Əliyev Türkiyənin sənaye və texnologiya naziri Mustafa Varankı qəbul edərkən qardaş ölkədə son illərdə həm müdafiə sənayesi, həm də mülki sənaye sahələrində yüksək texnoloji məhsulların istehsal olunduğunu qeyd edib. Azərbaycan prezidenti vurğulayıb ki, “Togg”un istehsalına başlanması da bu baxımdan yaxşı nümunədir. Dövlət başçısı “Togg” elektromobilinin ikincisinin ölkəmizdə olmasını dostluq və qardaşlıq münasibətlərimizin təzahürü kimi dəyərləndirib. Beləliklə, Türkiyənin hərbi gücünü, müdafiə sənayesi sahəsində böyük uğurlarını indi dünyada hər kəs görür. Bu illər ərzində Türkiyədə davamlı sabitliyin təmin olunması, ölkənin inkişafı bütün türk dünyası üçün önəmli şərtdir.
Tahir TAĞIYEV
