“Qarabağ və Şərqi Zəngəzurla yanaşı, Naxçıvanı da yaşıl enerji zonasına çevirmək planlarımız var”. Bu barədə Prezident İlham Əliyev Berlində Almaniyanın aparıcı şirkətlərinin rəhbərləri ilə görüşdə bildirib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, bununla bağlı bölgədə potensial böyükdür: “Naxçıvanda su elektrik stansiyasının tikintisi üçün böyük potensial mövcuddur. Həmçinin bu yaxınlarda orada ekspertiza aparılıb və ola bilsin, yaxın vaxtlarda 500 meqavatlıq Günəş elektrik enerjisi stansiyasının tikintisi ilə bağlı bəzi addımlarımız olsun. Eyni zamanda, Naxçıvanda ənənəvi elektrik stansiyaları da çox münasibdir. Çünki Naxçıvanın böyük ixrac potensialı mövcuddur, onun Türkiyə və İranla sərhədi var. Hər iki ölkədə elektrik enerjisinə artan tələbat var. Elektrik şəbəkəsi ilə bağlı apardığınız fəaliyyəti tam dəstəkləyirəm. Bu bizə həqiqətən lazım olan sahədir, çünki bərpaolunan enerjinin böyük həcmi mövcud şəbəkəyə inteqrasiya edilməlidir. Belə olmasa, biz həmin enerjini, necə deyərlər, toplaya bilmərik”.
Bütün bu deyilənlərin fonunda ekspertlər Naxçıvanın enerji potensialını necə dəyərləndirir?
“Bütün bunlar kompleks şəkildə həyata keçirilsə, ora yaşıl enerjinin ixrac mərkəzinə çevrilə bilər”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı alim, professor Əli Əlirzayevin fikrincə, Naxçıvanda elektrik enerjisi istehsalı üçün potensial böyükdür: “Əvvəla, Naxçıvan iqtisadi baxımdan inkişaf etmək üçün ən çox potensiala malikdir. Birincisi, əmək ehtiyatları çoxdur. İkincisi, təbii sərvətləri çoxdur, iqlim şəraiti yaxşıdır. Üçüncüsü, əlverişli tranzit potensiala malikdir. Ona görə də bütün bu resurslardan istifadə etmək üçün ancaq kapital qoyuluşuna ehtiyac var. Kapital qoyuluşu da təkcə dövlət vəsaitləri hesabına olmamalıdır. Xarici investorların ora cəlb olunmasına zərurət var. Özü də ixtisaslaşmış xarici şirkətlər ora cəlb olunmasına diqqət edilməlidir. Naxçıvanda elə resurslar var ki, onlar ölkənin heç yerində yoxdur. O cümlədən, günəş enerjisi istehsalı üçün çox böyük potensial var. Naxçıvanda günün uzunluğu Azərbaycanın digər regionları ilə müqayisədə daha uzundur. Özü də Naxçıvan sərt kontinental iqlimə malik olduğu üçün Günəş daha qızmar olur. Bu da Günəş enerjisindən daha çox elektrik enerjisi istehsal etməyə imkan verir. Üstəlik, Naxçıvanda su ehtiyatları da var və onların potensialından da enerji istesalında istifadə etmək olar. Son illər Naxçıvanda külək də tez-tez olur. Hesab edirəm ki, orada əsən küləkdən də enerji əldə etmək mümkündür. Əsas məsələ odur ki, bütün bu sahələrə xarici investorlar cəlb edilsin, onların kapitalına zəmanət verilsin. Ən başlıcası isə investorlara hərtərəfli şərait yaradılsın. Bununla bağlı normativ hüquqi sənədlər, qanunlar olmalıdır. Prezidentimiz çox mütərəqqi təkliflərlə çıxış etdi və iqtisadçı olaraq bunu alqışlayıram. Əsas odur ki, yerlərdə bunun həyata keçirilməsi üçün əməli addımlar atılsın. Yerli məmurlar süni maneələr yaratmasınlar və s. Hesab edirəm ki, bütün bunlar kompleks şəkildə həyata keçirilsə, Naxçıvan yaşıl enerjinin ixrac mərkəzinə çevrilə bilər. Bundan başqa, Naxçıvanda birgə müəssisələrin, azad iqtisadi zonaların yaradılmasına ehtiyac var. Ona görə də hesab edirəm ki, bu resurslardan istifadə olunmalıdır”.
Vidadi ORDAHALLI
