Xəbər verildiyi kimi, Prezident İlham Əliyev bir neçə gün əvvəl "Əhalinin sosial rifahının yaxşılaşdırılması sahəsində əlavə tədbirlər haqqında" Sərəncam imzalayıb. Sərəncama əsasən, 1 yanvar 2023-cü ildən etibarən minimum əməkhaqqı məbləği 345 manat, minimum əmək pensiyası isə 280 manata çatdırılıb. Bu sərəncam sosial məsələlərin cari ildə də prioritet olacağından xəbər verir.
Maraqlıdır, son islahatlar paketinden sonra müavinət və təqaüdlərin həcmi nə qədər artacaq?
Vüqar Bayramov: “Yalnız minimum əmək haqqı və pensiya deyil, həmçinin sosial müavinətlərin və təqaüdlərin də artırılması nəzərdə tutulur”
Millət vəkili Vüqar Bayramov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, Azərbaycan Prezidentinin müvafiq sərəncamına əsasən yalnız minimum əmək haqqı və pensiya deyil, həmçinin sosial müavinətlərin və təqaüdlərin də artırılması nəzərdə tutulur: “Belə ki, sənədlə Nazirlər Kabinetinə 10 gün müddətində sosial müavinətlərin və təqaüdlərin məbləğlərinin artırılması ilə bağlı təkliflərini Azərbaycan Prezidentinə təqdim etməsi tapşırılıb. Bu isə o deməkdir ki, yanvarın 15-dək Nazirlər Kabineti sosial müavinətlər və təqaüdlərin artımı ilə bağlı təkliflərini dövlət başçısına təqdim edəcək. Bu isə həm də o deməkdir ki, yaxın zamanlarda sosial müavinətlərin və təqaüdlərin artımı ilə bağlı da sərəncam olacaq.
Qeyd edək ki, müavinətlərin növləri “Sosial müavinətlər haqqında” Qanunun 4-cü maddəsinə əsasən müəyyənləşir. Həmin qanuna görə, aylıq müavinətlərə dövlət qulluqçularına ömürlük müavinət, yaşa görə müavinət, ailə başçısını itirməyə görə müavinət, müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilmiş bəzi kateqoriya şəxslərə kommunal, nəqliyyat və digər xidmətlərə görə müavinət, 3 yaşınadək uşağa qulluğa görə müavinətlər daxildir. Həmçinin, müddətli həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçularının uşaqlarına müavinət, valideynlərini itirmiş və valideyn himayəsindən məhrum olmuş uşaqların qəyyumlarına (himayəçilərinə) müavinət, 1 yaşınadək uşağı olan aztəminatlı ailələrə müavinət, vəfat etmiş Azərbaycan Respublikasının keçmiş Prezidentinin arvadına (ərinə) və ya öhdəsində olan uşağına “Azərbaycan Respublikasının keçmiş Prezidentinin və onun ailə üzvlərinin təminatı haqqında” Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Qanununa əsasən ödənilən müavinət daxildir. Beşdən çox uşağı olan qadınlara müavinət, övladlığa götürülən uşağa, o cümlədən 18 yaşınadək əlilliyi müəyyən edilmiş uşağa görə müavinətlər də bu qəbildən hesab olunur. Birdəfəlik müavinətlər isə radiasiya qəzası nəticəsində zərər çəkmiş şəxslərə hər il müalicə üçün müavinət, uşağın anadan olmasına görə müavinət və dəfn üçün sosial müavinətlər sayılır.
Sözügedən müavinətlərdən hansının və eləcə də neçə faiz artacağı Nazirlər Kabineti tərəfindən təkliflər hazırlandıqdan sonra bəlli olacaq. Deməli, çox yaxın zamanlarda sosial artımlar ilə bağlı yeni sərəncamlar olacaq”.
Aydın Hüseynov: “Minimum əməkhaqqının artması növbəti mərhələdə pensiyaların indeksasiyası zamanı pensiya məbləğlərinin də artmasını şərtləndirəcək”
Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsini üzvü Aydın Hüseynov qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, ölkəmizdə əhalinin sosial müdafiəsinin təmin olunması dövlətin yürütdüyü siyasətin əsas hədəflərindəndir: “Cənab Prezidentin imzaladığı sərəncam da məhz sosial təminata daha çox ehtiyacı olan vətəndaşlarımızın sosial müdafiəsinin gücləndirilməsini nəzərdə tutur. Həmin tədbirlər çərçivəsində minimum əmək haqqının 300 manatdan 345 manata çatdırılması 700 min vətəndaşımızı əhatə edəcək. Belə ki, artımlar Vahid Tarif Cədvəli əsasında müəyyən ediləcək. Vahid Tarif Cədvəlində maaşlar 19 dərəcə üzrə müəyyənləşdirilir. Hazırda ilk 4 dərəcə üzrə əmək haqları 345 manatdan azdır və onlar 300-338 manat arasında dəyişir. Ən yüksək dərəcə üzrə əmək haqqı isə 979 manatdır. Minimum əmək haqqının artırılması paraktik olaraq bütün dərəcələr üzrə artımlara səbəb olacaq. Beləliklə, bu sistemə görə, müxtəlif dərəcələrə sahib işçilərin əmək haqları minimum əmək haqlarının misilləri hesabına formalaşan bütün pillələri üzrə əməkhaqlarında artımları təmin edəcək”.
Millət vəkilinin sözlərinə görə, minimum əmək haqqının artırılması, həmçinin, 300 mini qeyri-dövlət sektorunu da əhatə edir. Özəl sektor hazırda artımlar üçün müvafiq hesablamalar aparır, artıq bəzi sahibkarlıq subyektləri, özəl şirkətlər artımları təmin edib: “Ümumilikdə, bu ayın sonuna qədər digər özəl qurumlarda da artım faizi təmin ediləcək və yanvar ayı üzrə əməkhaqqında bu hiss olunacaq. Bununla da, minimum əmək haqqının artırılması 2023-cü il üzrə müəyyən olunan yaşayış minimumunu (246 manat) da 40,2 faiz üstələyəcək”.
A.Hüseynov onu da əlavə etdi ki, minimum əməkhaqqının artması növbəti mərhələdə pensiyaların indeksasiyası zamanı pensiya məbləğlərinin də artmasını şərtləndirəcək: “Digər tərəfdən, müəyyən qrup insanlar var ki, pensiyaları əməkhaqqı məbləği əsasında müəyyənləşir. Həmin şəxslərin pensiyalarında əlavə artımlar da baş verəcək. Bu artımlar dolayısı ilə yoxsulluq səviyyəsinin aşağı düşməsinə xidmət edəcək, eyni zamanda əhalinin gəlirlərini və pensiya kapitalının artımını nisbətən inflyasiyaya uyğunlaşdıracaq”.
Millət vəkilinin sözlərinə görə, dövlət başçısının müvafiq sərəncamına əsasən, həmçinin minimum pensiya 280 manata çatdırılacaq, müavinət və təqaüdlər də artırılacaq. Belə ki, yanvarın 1-dən minimum pensiya 280 manata çatdırılacaq. Müavinətlərin növləri “Sosial müavinətlər haqqında” Qanunla müəyyənləşir. Qanuna əsasən, ölkəmizdə birdəfəlik və aylıq olmaqla 14 müavinət növü vardır. Beş birdəfəlik, 9 aylıq sosial müavinət mövcuddur. Bu o deməkdir ki, 2023-cü il yanvarın 1-dən bütün növ müavinətlər artacaq.
Günel CƏLİLOVA
