Prezident İlham Əliyev bugünlərdə ADA Universitetində keçirilən “Orta Dəhliz boyunca: geosiyasət, təhlükəsizlik və iqtisadiyyat” mövzusunda beynəlxalq konfransda bildirib ki, BP ilə əməkdaşlığımız davam etdirilir:
“BP Azərbaycanda strateji sərmayədardır və bildiyiniz kimi, “Azəri-Çıraq-Günəşli”nin və “Şahdəniz”in əməliyyatçısıdır. Şirkətin öz fəaliyyətini genişləndirmək planları var. “Azəri-Çıraq-Günəşli” dərin dəniz qaz yatağının işlənilməsi layihəsi hazırda heç zaman olmadığı qədər daha da zəruridir. Bilirəm ki, BP ilə SOCAR arasında həmin layihə üzərində danışıqlar çox uğurla gedir. Əvvəlki dövrlərdə SOCAR-ın rəhbərliyi ilə Azərbaycan hökumətinin rəsmiləri arasında qeyri-münasib ünsiyyət səbəbindən müəyyən yubanmalar olub. Hazırda isə hər şey aydındır. Bazarda qaza ehtiyac var. Nəhəng potensialdan istifadə etmək vaxtı yetişib, çünki “Azəri-Çıraq-Günəşli” dərin dəniz qaz yatağında hasil ediləcək qaz ayrıca böyük qaz yatağını nəzərdə tutur. Siz, həmçinin enerji şirkətlərinin “yaşıl enerji”yə keçiddə iştirakı barədə bilirsiniz. BP, həmçinin bu prosesə rəhbərlik edir. Onların azad olunmuş Cəbrayılda günəş enerji stansiyasına yatırım etmək qərarı yüksək dəyərləndirilir. Bu, onların nəinki Azərbaycanda bərpaolunan enerji mənbələrinə maraq göstərən aparıcı beynəlxalq şirkətlərin önündə getdiyini göstərir, o cümlədən azad olunan ərazinin seçilməsi bizim üçün xüsusi məna daşıyır. Buna görə biz çox minnətdarıq ki, 230 meqavatlıq günəş enerji stansiyası azad edilmiş ərazilərdə birinci olacaq".
Göründüyü kimi, BP ilə danışıqların ləngiməsində Prezident SOCAR -ın sabiq rəhbərliyinin məsuliyyətini müəyyən edən neqativ bir faktın üstünü açdı.
“Əvvəlki dövrlərdə SOCAR-ın rəhbərliyi ilə Azərbaycan hökumətinin rəsmiləri arasında qeyri-münasib ünsiyyət səbəbindən müəyyən yubanmalar olub”, deyəndə ölkə başçısı nəyi nəzərdə tutub?
İqtisadçı Günay Hüseynova “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, 2022-ci ilin I yarısında ”Azəri-Çıraq-Günəşli" blokunda orta gündəlik neft hasilatı 424 min barrel təşkil edib. 2021-ci ilin 6 ayında isə 468 min barrel olub. Bu müddətdə cəmi 10 mln. ton neft hasil edilib. Yəni 6 ayda AÇG-də neft hasilatı 9,4 faiz və ya təqribən 8 milyon barrelə yaxın azalıb. Bu çox böyük azalma tempidir. Özü də yarımillik nəticə üçün katastrofik azalmadır. Prezidentin çıxışından belə qənaətə gəlmək olar ki, baş verən yubanmaların əsas səbəbi SOCAR-ın keçmiş rəhbərliyi ilə Azərbaycan məmurları arasındakı qeyri – münasib ünsiyyət olub. Prezident bunu belə ifadə edib. Yəqin ki, hansısa sahəni kurasiya edən məmurlarla SOCAR arasında korporativ maraqları təmin etmək üçün sövdələşmələr olub. Bu da ümumi işin ziyanına olub. Nəticədə ziyan çəkən ölkəmiz, onun iqtisadiyyatı olub. Prezident bu neqativliyin öz həllini tapdığını deyir.
Avropa ölkələri Azərbaycandan əlavə qaz almaq niyyətlərini ortaya qoyublar, digər tərəfdən isə Azərbaycan bu niyyətə müsbət cavab verib. Yəni Avropa ölkələri hansı həcmdə əlavə qaz həcmləri qəbul etməkdə maraqlı olacaqlar və buna uyğun olaraq da Cənub Qaz Dəhlizinin genişləndirilməsi məsələləri gündəmə gələcək.
Bu ilin təhlili onu göstərdi ki, Azərbaycan qaz bazarı məkanına yeni bir oyunçu kimi daxil oldu. Ölkəmiz özünü intizamlı bir oyunçu kimi göstərdi və bu müddətdə Avropadakı istehlakçıların inamını qazandı. Hətta Azərbaycan Avropada rəğbət hissi də oyada bilib. Bunun nəticəsidir ki, nəinki qaz alan ölkələrdən, hətta Azərbaycan qazı getməyən ölkələrdən belə ona sifarişlər gəlib. Belə geniş həcmli layihə həm də Azərbaycanın əlaqədar qurumlarının bu məsələyə həssas yanaşmasını tələb edir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
