Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı (FAO) sentyabr ayında bitki yağı qiymətlərinin azalması ilə bağlı hesabatı təqdim edib. Bildirilir ki, bitki yağı qiymətləri indeksi aylıq müqayisədə 6,6 faiz azalaraq, sentyabr ayında 152,6 bənd təşkil edib.
Bu göstərici son bir ilin ən aşağı həddidir. Azərbaycanda isə vəziyyət digər ölkələrdən bir qədər fərqlidir. Belə ki, həm bitki yağlarının, həm də bütövlükdə duru yağların qiymətində kəskin artım müşahidə edilir. Əvvəlki illərdə artım aşağı həcmdə olduğu üçün çox nəzərə çarpmasa da, son bir ildə yağlarda 1-5 manat aralığında bahalaşmanın olduğu açıq görünür.
Onu da bildirək ki, digər ərzaq məhsulları ilə müqayisədə ən çox bahalaşma məhz duru yağlarda müşahidə edilir. Satıcılar bildirir ki, həftədə bir dəfə mağazaya duru yağ məhsulu qəbul olunur və hər səfərində də satış qiyməti yüksələrək dəyişir.
Maraqlıdır, dünya bazarında yağın qiymətində ucuzlaşma olduğu halda, Azərbaycanda niyə hələ də bahalaşma davam edir?
“Azərbaycanda fəaliyyət göstərən şirkətlər baha qiymətə yağ aldılar ki, gələcəkdə problem olmasın, ancaq…”
Iqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, duru yağın qiymətinin bahalaşmasının müəyyən səbəbləri var. Belə ki, qiymət baha olarkən dünyada, o cümlədən ölkəmizdə ajiotaj yaşandı: “Şirkətlər daha çox duru yağ almağa çalışırdı. Azərbaycanda fəaliyyət göstərən şirkətlər də baha qiymətə yağ aldılar ki, gələcəkdə problem olmasın. Bu səbəbdən də onlar qiyməti endirə bilmir. Ancaq bu, məsələnin görünən tərəfidir. Daha ağır problem ondan ibarətdir ki, duru yağı ölkəyə gətirən azsaylı şirkətlər var. Təəssüf ki, onlar arasında rəqabət mühiti yoxdur. Rəqabətsizlik mühiti istər-istəməz qiymətlərin aşağı düşməsinə imkan vermir, hətta qiymətlərin artmasına səbəb olur. Nə vaxt Azərbaycanda rəqabət mühiti yaranar, o zaman ölkəmizdə normal qiymət siyasəti müşahidə olunar”.
Ekspert onu da əlavə etdi ki, qiymətlərin bahalaşmasında əsas rol oynayan amil xammaldan asılılıqdır. Azərbaycan isə qarğıdalı və günəbaxan yağı istehsal etmək üçün 95 faiz xammaldan asılıdır. Azərbaycan 95 faiz duru yağı idxal edir.
Günel CƏLİLOVA
