“Azərbaycanda bərpaolunan enerji növlərinin potensialı həddindən artıq böyükdür”. Bunu Prezident İlham Əliyev Qaradağ Günəş Elektrik Stansiyasının təməlqoyma mərasimində çıxışı zamanı deyib.
Ölkə başçısının fikrincə, Azərbaycanda mövcud olan stabillik investisiya cəlb etmək baxımından unikal şərait yaradıb. İ.Əliyev enerji istehsalına xaricdən kapital axınının artmasının səbəbini qonşuların buna olan ehtiyacı və ölkədəki sabitliklə əlaqələndirib: “Bu ilin əvvəlindən energetika sahəsində çox önəmli addımlar atılıbdır. Yanvar ayında bu sahədə məşhur olan, Səudiyyə Ərəbistanını təmsil edən “ACWA Power” şirkəti ilə 240 meqavat gücündə Külək Elektrik Stansiyasının təməli qoyuldu. Fevral ayında “Azərenerji” tərəfindən inşa edilmiş 385 meqavat gücündə elektrik stansiyasının açılışı oldu və bu gün 230 meqavat gücündə günəş elektrik stansiyasının təməli qoyulur. Yəni hələ 3 ay tamamlanmayıb ki, artıq 855 meqavat gücündə yeni generasiya gücləri yaradılır, artıq 385 meqavat gücündə yaradılıbdır. Bütövlükdə Azərbaycanda mövcud olan sabitlik, iqtisadi inkişaf, qonşu ölkələrlə münasibətlərimiz, nəqliyyat, kommunikasiyalar, elektrik xətləri nöqteyi-nəzərindən qonşu ölkələrlə sıx təmaslar unikal bir vəziyyət yaradır ki, Azərbaycan nəinki xam neft, neft məhsulları və təbii qaz, eyni zamanda, elektrik enerjisinin böyük istehsalçısı və ixracatçısı olacaqdır. Biz artıq bu işin təzahürlərini görürük. Onu da nəzərə almalıyıq ki, qonşu ölkələrdə və Avropa qitəsində elektrik enerjisinə böyük ehtiyac vardır. Azərbaycanda bərpaolunan enerji növlərinin potensialı həddindən artıq böyükdür. BP şirkəti ilə generasiya gücü 200 meqavatdan çox olan günəş elektrik stansiyasının inşası ilə bağlı danışıqlar gedir. Digər böyük şirkətlər bu bölgəyə maraq göstərirlər”.
Görünən odur ki, ölkədəki sabitlik və qonşu dövlətlərin enerjiyə artan tələbatı Azərbaycanın enerji sektoruna sərmayə qoyuluşu ilə bağlı marağı stimullaşdırır.
“Xarici şirkətlər bütün bunların fərqində olduqları üçün bərpaolunan enerji mənbələrimizə xüsusi maraq göstərirlər”
Məsələyə münasibət bildirən millət vəkili Vüqar Bayramovun fikrincə, Qaradağ Günəş Elektrik Stansiyasının təməlinin qoyulması ölkədə alternativ enerji mənbələrindən istifadə imkanlarını genişləndirəcək: “Nəzərə alaq ki, dünya üzrə alternativ enerjinin payının 50 faizə qaldırılması qarşıya məqsəd qoyulub. O baxımdan bütün bunlar Azərbaycandan da yan keçməyəcək. Ümumilikdə, alternativ və bərpa olunan enerjidə Günəş enerjisi 60 faiz, külək 30 faiz, yerdə qalan 10 faiz isə digər mənbələrin payına düşür. Azərbaycan bu sahədə kifayət qədər böyük potensiala malikdir. Günəş və külək enerjisi ilə yanaşı, hidroenerji ehtiyatlarımız da böyükdür. Xüsusən də ərazilərimiz işğaldan azad ediləndən sonra bu imkanlar daha da artıb. Qiymətləndirmələr göstərir ki, küləyin sürəti 3-4 metr olduğu halda elektrik enerjisi əldə etmək mümkündür. Bakıda isə küləyin orta sürəti 11 metrdir. Bu isə paytaxtda külək enerjisindən daha sıx şəkildə istifadə etmək deməkdir. Xarici şirkətlər bütün bunların fərqində olduqları üçün Azərbaycanın bərpaolunan enerji mənbələrinə xüsusi maraq göstərirlər. Ölkəmizin bərpaolunan enerji potensialı 27 min meqavat olaraq qiymətləndirilir. Onun Onun 23 mini günəş, 3 mini külək, qalanı isə digər mənbələrin payına düşür. Azərbaycan növbəti illərdə bərpaolunan enerjinin istehlakda payını artırmaq niyyətindədir. Hədəf 2030-cu ilə qədər bərpaolunan enerjinin ümumi istehlakda payının 30 faizə çatdırılmasıdır. Təkcə 2013-2019-cu illərdə Azərbaycanda külək enerjisindən istifadə 131 dəfə artıb. Bütün bunlar ondan xəbər verir ki, Azərbaycan bu potensialdan daha çox istifadə etməyi planlaşdırır. Alternativ enerjidən istifadə həm də iqtisadi baxımdan bizə sərfəlidir. Çünki bu, elektrik enerjisi istehsalında qaza qənaət olunmasına şərait yaradacaq. Həmin qazı biz xaricə ixrac etməklə daha çox valyuta əldə edəcəyik”.
Bu baxımdan millət vəkili hesab edir ki, sözügedən sahəyə qoyulan xarici sərmayələrin artması mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Vidadi ORDAHALLI
