Azərbaycanda 2000-ci ildən bələdiyyələr fəaliyyət göstərir. Ötən bu müddət ərzində bələdiyyələrin fəaliyyəti o qədər də qaneedici olmayıb. Bələdiyyələrin səmərəli fəaliyyət göstərə bilməməsinin müxtəlif səbəbləri var. Bələdiyyələrin ən çox şikayəti maliyyə ilə bağlıdır. Yəni gəlirləri ya azdır, ya da çox cüzi səviyyədədir.
2007-ci ildən bələdiyyələrə dövlət büdcəsindən dotasiyalar verilir. 2012-ci ildən isə dövlət büdcəsindən bələdiyyələrə verilən dotasiyaların həcmi 5 milyon manata qədər artırılıb.
Bütün bunlarla yanaşı, bu heç də o demək deyil ki, ölkədəki bütün bələdiyyələr imkansızdır. Azərbaycanda bəzi bələdiyyələrin maliyyə imkanları zəif olsa da, maliyyə imkanları yüksək olan bələdiyyələr də var və onların sayı elə də az deyil. Məsələ ondadır ki, bəzi şəhər bələdiyyələri 400-500 min manat, bəzən isə 1 milyon manata yaxın vəsait toplayırlar. Ancaq bütün bunlara baxmayaraq, imkanlı bələdiyyələr də, ümumiyyətlə, hər hansı humanitar xarakterli sosial layihədə iştirak etmirlər. Məsələn, bir neçə imkansız tələbənin maliyyələşdirilməsi və digər bu kimi sosial layihələrdə onların iştirakı müşahidə edilməyib. Hansı ki, onların belə bir imkanı olub.
Maraqlıdır, Bakıda milyonlar toplayan bələdiyyələr vəsaitləri hara xərcləyirlər?
“Təəssüf ki, onlar buna maraq göstərmirlər”
Məsələyə münasibət bildirən millət vəkili Vüqar Bayramovun sözlərinə görə, bələdiyyələr bu kimi layihələri maliyyələşdirməyə maraq göstərmirlər: “Bələdiyyələrin sosial və infrastruktur layihələrdə iştirak etmələri çox vacibdir. Təəssüf ki, onlar buna maraq göstərmirlər. Aparılan monitorinqlər göstərir ki, bələdiyyələr xüsusən sosial layihələrdə, demək olar, iştirak etmirlər. Baxmayaraq ki, Bakıda yerləşən bələdiyyələrin imkanları yetərincə böyükdür. Məhz həmin bələdiyyələrin belə layihələri maliyyələşdirməkdə praktiki olaraq imkanları var. Ancaq bələdiyyələr bu kimi layihələrin maliyyələşdirilməsində iştirak etmək əvəzinə, gəlirləri qurumun xərclərinin ödənilməsinə yönəldirlər. Yaxud da hansısa infrastruktur layihəsinin icrasında müəyyən qədər iştirak edirlər. Əslində isə bələdiyyələr, birmənalı şəkildə, sosial layihələrin maliyyələşdirilməsində aktiv iştirak etməlidirlər. Bu qurumların yalnız bələdiyyə üzvlərinin təminatında iştirak etməsi doğru deyil. Hərçənd imkanlı bələdiyyələr buna daha çox önəm verirlər. Bələdiyyələr, ümumilikdə, təmsil etdikləri ərazinin həm inkişafına, həm də sosial məsələlərə dəstək olmalıdırlar. Nəzərə alsaq ki, Azərbaycanda yeni iqtisadi model formalaşıb, bunun fonunda bələdiyyələrin aktiv olması olduqca vacibdir. Bələdiyyələrdən bununla bağlı gözləntilər var. Gözlənti ondan ibarətdir ki, bələdiyyələr təmsil etdikləri ərazilərin inkişafında fəal iştirak etsinlər, sosial layihələri maliyyələşdirsinlər. Çox təəssüf ki, bələdiyyələrin timsalında bunu görmürük”.
Millət vəkili hesab edir ki, gələcəkdə bələdiyyələrin bu kimi layihələrdə iştirakına müəyyən ümid var.
Vidadi ORDAHALLI
