Bütün dünyada pandemiyanın təsirləri qaldığı üçün, bu ilin yanvar ayında da əksər dünya ölkəsində ümumdaxili məhsul istehsalı ölkələr üzrə 5-10 faiz azalıb. Ancaq həmin ölkələrdən fərqli olaraq, Azərbaycanda çox aşağı azalma qeydə alınıb. Belə ki, Azərbaycanda ÜDM yanvarda cəmi 2,5 faiz azalıb.
Belə ki, 2021-ci ilin yanvar ayında Azərbaycanda 6 256,8 mln. manatlıq və ya əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 2,5 faiz az ÜDM istehsal olunub. İqtisadiyyatın neft-qaz sektorunda əlavə dəyər 6,2 faiz azalıb, qeyri neft-qaz sektorunda isə 0,1 faiz artıb. ÜDM istehsalının 40,6 faizi sənaye, 10,6 faizi ticarət; nəqliyyat vasitələrinin təmiri, 8,1%-i nəqliyyat və anbar təsərrüfatı, 4,9 faizi tikinti, 3 faizi kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq, 0,6 faizi turistlərin yerləşdirilməsi və ictimai iaşə sahələrinin, 20,6 faizi digər sahələrin payına düşüb, məhsula və idxala xalis vergilər ÜDM-in 9,7 faizini təşkil edib. Əhalinin hər nəfərinə düşən ÜDM 625,6 manata bərabər olub.
Göründüyü kimi, digər ölkələrlə müqayisədə Azərbaycanda ötən ay ÜDM-də azalma elə də böyük olmayıb.
Maraqlıdır, bu nədən irəli gəlir?
“Edilən yardımlar, aqrar sektorda müşahidə edilən aktivlik və...”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-alim Əli Əlirzayev bunu ölkə iqtisadiyyatının dayanıqlı olması ilə əlaqələndirdi: “Nəzərə almalıyıq ki, bütün dünyada pandemiya bəlası hələ davam edir. Bir sıra məhdudiyyətlər qaldığı üçün, bu, ümumi iqtisadi fəallığa öz təsirini göstərir. O baxımdan belə bir şəraitdə ÜDM-də müşahidə olunan azalma təbiidir. Elə ölkələr var ki, orada ÜDM-in azalması daha böyükdür. Bunun da müxtəlif səbəbləri var. Məsələn, bəzi ölkələr var ki, pandemiyadan əvvəl turizm sektoru ölkənin əsas gəlir mənbəyini təşkil edirdi. Hər il bundan milyardlarla vəsait əldə edilirdi ki, bu da ÜDM-də mühüm yer tuturdu. Ancaq məlum koronavirus pandemiyasından sonra turizm sektoru çöküb. Bunu gəlirləri əsasən turizm sektorunda formalaşan ölkələr daha çox hiss edirlər. Şükürlər olsun ki, Azərbaycanda ÜDM-in azalması elə də böyük deyil. Bunun başlıca səbəblərindən biri müxtəlif sahələrin ayaqda qalması üçün edilən dövlət yardımlarıdır. Bu yöndə edilən yardımlar, aqrar sektorda müşahidə edilən aktivlik və aparılan islahatlar bizdə azalmanın böyük olmasına imkan vermir. Başqa bir tərəfdən, neft gəlirləri Azərbaycan iqtisadiyyatında mühüm çəkiyə malikdir. Neftin qiyməti də il başlayandan qalxır. Bu və digər amillər ölkə iqtisadiyyatına müsbət təkan verir”.
İqtisadçı-alimin fikrincə, pandemiya aradan qalxsa, ÜDM-də azalma dayanacaq.
Vidadi ORDAHALLI
