KOMANDA NÜMAYƏNDƏLƏRİ – Paul MONAGHAN (Red Bull), James ALLISON (Mercedes), Mario ISOLA (Pirelli)
Paul, Maks Ferstappen 1-ci sərbəst yürüşlər zamanı qəza keçirdi. Bolidin vəziyyəti haqqında nə deyə bilərsiniz?
Paul MONAGHAN: Bolid bir az zədə alıb, ön hissəsinin sol küncünü dəyişməli olduq. Sol tərəfdə bir az təmir işləri aparmalıyıq. Bir az vaxtımızı alacaq, ancaq problemi tezliklə həll edəcəyik.
Maksla qəza haqqında danışmısınız? Qəzaya səbəb nə idi?
PM: Səbəbi müəyyənləşdirmək çətindir. Heç nə qırılmayıb, heç nə nasaz deyil. Məncə, Maks eyni nöqtədə çox tormozlama etdi. Səbəbi araşdırırıq, ancaq ciddi bir problem olduğunu düşünmürəm. Maks 2-ci sərbəst yürüşdə mübarizəyə davam edəcək. Narahatçılığa heç bir əsas yoxdur.
Komandanız mövsümün ilk üç yarışından ikisində ən sürətli dövrəyə imza atdı, eyni zamanda Çin Qran Prisində möhtəşəm qələbə qazandı. Sizcə, bolid mövsümün növbəti yarışlarında öz performansını qoruyub saxlaya biləcəkmi?
PM: Bu müzakirəni Abu Dabidə etməli idik. Rəqiblərimizdən çox şey asılıdır. Bütün gücümüzü səfərbər edərək bolidi mümkün ən yaxşı vəziyyətə gətirəcəyik. Bizdən asılı olan məsələlərdə əlimizdən gələni edəcəyik.
Barselonaya necə hazırlaşırsınız? Şassi ilə bağlı yeniliklər varmı?
PM: Hər yarışda mütləq müəyyən yeniliklər olur. Bu yeniliklərin sayı yarışdan yarışa dəyişir. İspaniyada bəzi dəyişiklər etməyi planlaşdırırıq. Baxarıq, görərik.
Mario, Çin Qran Prisində supersoft tərkibi seçmədiniz. Bu yanaşmanız nə dərəcədə uğurlu oldu? Komandaların bu qərara münasibəti necə oldu?
Mario ISOLA: Doğru seçim idi, ancaq təhlükəsizlik maşını vəziyyəti bir qədər dəyişdi. Təhlükəsizlik maşınına görə yarışı iki dəfə dayandırmalı olduq. Ferrari və Mercedes kimi güclü komandalar sıralanma turunda yarışa fərqli tərkiblə başlamaq üçün yumşaq təkər tərkibləri ilə mübarizə apardılar. Odur ki, strategiyamızda bəzi dəyişikliklər etdik. Bəhreyndə də hər üç tərkib yarış üçün uyğun idi və bütün komandalar müxtəlif kombinasiya və strategiyadan istifadə etdilər. Məqsədimiz də elə budur.
Mövsümdən əvvəl hər qran pri üçün iki pit-stop nəzərdə tutulmuşdu, ancaq bütün yarışlarda yalnız bir dəfə pit-stop etmək mümkün oldu. İki pit-stopa nail olmaq üçün nə etməli idiniz?
MI: Strategiyamıza əsasən yarışlarda mümkün qədər müxtəlif sayda pit-stop olmalıdır. Təkər tərkiblərini seçərkən iki pit-stop strategiyasını tətbiq etmək istəyirik. Bundan başqa pit-stopların sayı üç və ya bir ola bilər. Komanda seçim etməkdə sərbəstdir. Bir dəfə pit-stop edərkən komanda daha az risk etmiş olur. Belə ki, pit-stopdan sonra yarışa qayıtmaq və digər bolidləri ötüb keçmək heç də həmişə asan deyil. Bir-birinə oxşar strategiyalar təklif edəndə komandalar adətən bir dəfə pit-stop etməyə qərar verirlər.
Dünən Avstriya Qran Prisi də daxil olmaqla növbəti yarışlar üçün təkər tərkiblərini açıqladınız. Pirellinin bir az da olsa daha aqressiv tərkiblər seçdiyi qənaətindəsinizmi?
MI: Ümumiyyətlə, bu il daha dinamik təkər tərkibləri seçmişik. Ötən illə müqayisədə bu il Bakıda iki dəfə daha yumşaq tərkib seçmişik. Doğru qərar vermək üçün əlimizdə kifayət qədər məlumat olmalıdır. Bakı üçün tərkibləri 15 həftə öncə elan etmişik. Seçim etməkdə rəqəmlərlə yanaşı digər elementləri də nəzərə alırıq. Daha maraqlı yarışa şahid olmaq üçün hələ ki, daha yumşaq tərkiblər seçmişik.
Ceyms, Mercedes komandası Mühəndislər Çempionatında liderdir. Ancaq hibrid mühərriklərə keçəndən bəri ilk dəfədir ki, komanda üç yarışdan heç birində qələb qazanmayıb. Komandada hazırki əhval-ruhiyyə necədir?
James ALLISON: Şübhəsiz ki, komanda ilk qələbəsini böyük səbirsizliklə gözləyir. Şansımız var idi. Onlardan bəzilərini dəyərləndirə bilmədik. Heç bir səhv etmədən yarışmaq və qələbə qazanmaq istəyirik.
Sizcə, bu bolidi idarə etmək Bottasla müqayisədə Hamilton üçün daha çətindir?
JA: Deməzdin. Hamilton Melburn və Bəhreyndə sürətlər qutusu ilə bağlı cərimə aldı, ancaq mübarizəyə yaxşı vəziyyətdə davam edir.
Bu mövsüm komandaların turnir cədvəlindəki yerini necə qiymətləndirərdiniz?
JA: Çətin sualdır. Melburnda yarışın ən sürətli komandası idi. Bəhreyndə Ferrari ilə çox yaxın mübarizə apardıq. Ümumi götürsək, Ferrari bir az üstünlüyə sahibdir. Onları üstələyəcimizi düşünürdük. Sonra birdən təhlükəsizlik maşını yarışa daxil oldu. Komandalarımız arasında gərgin mübarizə gedir. Bu da yarışa əlavə maraq və həyəcan qatır.
Növbəti mövsümdən etibarən Formula 1 yanacaq üzərindəki məhdudiyyəti aradan qaldıracaq. Sizcə bu, komandalar arasındakı rəqabətə necə təsir edəcək?
PM: Düzünü desəm, bu suala cavab verə bilmərəm. Ferrari və Mercedes komandalarının yanacaq sərfiyyatını ancaq təqribi hesablaya bilərik. Məncə, yeni qərar komandalar arasındakı rəqabətə təsir etməyəcək.
JA: Mən də belə düşünürəm. Yanacaq məhdudiyyətinin aradan qaldırılması turnir cədvəlinə təsir etməyəcək.
Ferrari Bəhreyndə qəza etdikdən sonra pit-stop prosedurunda dəyişiklik etdinizmi?
JA: Xeyr.
PM: Mənim də cavabım eynidir. Heç bir dəyişiklik etməmişik.
Haloya quraşdırılan güzgüyə edilən qayda dəyişikliyi ilə bağlı nə düşünürsünüz?
PM: Məsələyə aydınlıq gətirilib. Haloya güzgü quraşdıra bilərik. Biz də növbəti yarışlarda bundan istifadə edə bilərik. Bacaracağıq, ya yox, çətin sualdır.
JA: Bu, qayda dəyişikliyi yox, mövcud qaydalara aydınlıq gətirilməsidir. Heç bir qaydanı pozmadan güzgünü başın müdafiə qurğusuna bərkitmək çətin məsələdir.
2020-ci il reqlamentinə edilən dəyişikliklərlə bağlı nə düşünürsünüz? Bolidlərə yanacaq doldurmaq üçün pit-stopa qayıtmağa icazə veriləcək?
JA: Bunun baş verməsi üçün yanacaq doldurmaqla bağlı dəyişiklik olmalıdır. Əgər yenidən yanacaq doldurmağa icazə verilsə, yarış daha sürətlə davam edəcək. 2021-ci il reqlamentinə ediləcək dəyişikliklərlə bağlı təkliflərdə bu məsələnin əks olunması haqqında isə məlumatım yoxdur.
Bu zaman bolidin çəkisinin də kəskin artacağı gözlənilir?
JA: Yanacaqdan asılı olmayaraq, bolidin çəkisinin artacağı gözlənilir.
PM: Çətin sualdır. 2021-ci il texniki reqlamentinə ediləcək dəyişikliklərlə bağlı təkliflərlə tanış deyilik. Ceymsin də söylədiyi kimi hələ ki, yenidən yanacaq doldurulmasına icazə verilmir. Yeni qaydadan asılı olaraq, bolidin çəkisi arta bilər.
Yanacağın yenidən doldurulmasının tərəfdarısınız?
PM: Düzü, bilmirəm. Düşünürəm ki, bu zaman bütün komandaların strategiyaları bir nöqtədə birləşəcək. Qələbə qazanmaq üçün ən çevik metodu seçməliyik.
JA: Bu məsələ diqqətlə qiymətləndirilməlidir. Yanacağın yenidən doldurulması strategiyası yarışın marağını və həyəcanını azaldır. Çünki boliddə kifayət qədər yanacaq varsa, dövrəni başa vurduqda yanacaq qurtardığı üçün dayanmalı olursan və hər kəs bunun nə zaman baş verəcəyini proqnozlaşdıra bilir.
Ceyms, ötən mövsüm komandanız Ferrari ilə qızğın mübarizə aparırdı. Bu il bu mübarizəyə Red Bull komandası da qoşulub. Bu rəqabət komandanız üçün hansı çətinliklər yaradıb və bu çətinliklərə cavabınız nə olub?
JA: Cavabımızı zaman özü göstərəcək. Gözəl mübarizə aparacağımıza ümid edirəm. Qarşıda bizi qızğın mübarizə gözləyir. Hər iki rəqibimiz güclüdür. 6 bolid arasında podium uğrunda gedən mübarizə hər bir pilot üçün başağrısıdır. Bütün gücümüzü səfərbər edəcəyik. Səhvlərə yol vermək olmaz. İstənilən halda, hər üç komanda olduqca güclüdür.
Mario, ilk sessiyadan sonra ultrasoft təkər seçimi haqqında hər hansısa bir rəy aldınızmı? Sebastianın radio danışığını eşitdik. Kiminin isə yalnız bir dəst “super” təkər tərkibi var. Pilotlar bu tərkiblər haqqında nə düşünürlər?
MI: Şəhər trekləri üçün xarakterik olan bir neçə trek yoxlanışı etmişik. Hər üç tərkibin performansını ölçmək üçün 2-ci sərbəst yürüşləri gözləməliyik. Ümumiyyətlə, yerə sıxma gücü aşağıdır. Hava isə küləklidir. Bu da bəzən bolidin performansına təsir edir. 2-ci sərbəst yürüşlərdə nə baş verəcəyini gözləmək lazımdır.
Mario, Mercedes də daxil olmaqla bir neçə komanda builki Pirelli təkərlərinə tam uyğunlaşmaqda çətinlik çəkir. Bu vəziyyət sizi təəccübləndirirmi? Paul və Ceyms, bu sualım hər ikinizədir, öz perspektivinizdən yola çıxaraq təkərlərin ölçümünü necə qiymətləndirirsiniz?
MI: Xeyr, bu məqam mənə təəccüblü gəlmir. Biz müəyyən temperatur aralığında işləyə biləcək təkərlər təqdim edirik. Lakin hər zaman bunun ən yuxarı həddi vardır. Əgər üç komanda da bir-birinə çox yaxın həddə mübarizə aparırsa, onda komandalar təkərin ən yaxşı performansını tapmaq üçün saniyənin yüzdə birlik fərq uğrunda mübarizə aparırlar. Bu baxımdan çox geniş təkər seçimlərimiz belə olsa digər komandalarla müqayisədə üstünlük qazandıracaq seçim tapmaq çox çətindir. Yeni təkər tərkibləri, xüsusən daha yumşaq tərkiblər tapmaq üçün biz ötən il araşdırmalara yumşaq tərkiblidən başladıq. Bu elə tərkibdir ki, burada seçim genişdir. Burada yanaşma təkərlərin seçim imkanlarını genişləndirməkdir. Əvvəl qeyd etdiyim kimi, 80 dərəcədən 110 dərəcəyədək burada problemsiz performansa tam nail olmaq mümkün olmur, hər zaman yuxarı hədd mövcuddur və əgər bolid həmin həddə dayana bilirsə, onda onlar performans baxımından üstünlüyuə sahib olacaqlar.
CA: Biz adətən yarış zamanı təkər seçimini düzgün edirik. Buna görə də bütün yarışlarda, o cümlədən mövsüm öncəsindəki sınaqlarda və ilkin yarışlarda təkərlərdən çox gözəl performans əldə etmişik. Lakin bütün sıralanma turlarında buna tam nail ola bilmirik. Çalışırıq ki, təkəri elə bir dövrədəcə isindirək. Bunu reallaşdırmaq mümkündür və buna hər səfərdə nail ola bilsək, onda çox əyləncəli olacaq.
PM: Sualına cavab olaraq onu deyə bilərəm ki, bu məsələ son bir neçə il əvvəldəki kimi çətin deyil artıq. Nə istədiyini tam müəyyənləşdirərək ona uyğun hərəkət etdikdən sonra və həm də sürücülər və komandalar bunu düzgün başa düşdükdən sonra təkərlərin performansı cəhətdən üstünlüyə sahib olmaq mümkündür.
Sualım hər iki texniki rəsmiyədir. Büdcənin yuxarı həddinin 150 milyon dollar olmasına dair danışıqlar var və bu məhdudiyyət yalnız texniki və yarış əməliyyatı ilə əlaqədar məsələlərə tətbiq olunur, çünki marketinq xərcləri bura daxil edilmir. Ceyms, xüsusən sizin komandanız ən böyük büdcəyə sahib komandalardan biridir və həmçinin Paul sizcə, iki il kimi qısa müddət ərzində büdcəni 150 milyon dollaradək azaltmaq nə qədər realdır?
JA: Fikrimcə bu suala cavab bir az əvvəl ödəniş dərəcəsinə dair dediklərimlə bir qədər əlaqədardır. Siz bu məsələni Totoya çatdırmaq istəyirsiniz, lakin bildiyim odur ki, ədalətli məbləğin düzgün təyin olunması ilə əlaqədar bütün komandalar və Liberty şirkəti arasında növbəti həftələr və aylar ərzində müzakirələr daha geniş şəkildə aparılacaq və əminəm ki, bütün tərəflər üçün uyğun olan mövqe razılaşdırılacaq.
PM: Ceymsin dediyi ilə razılaşıram. Gözləyəcəyik görək müzakirələr necə gedir və qaydalar tam müəyyənləşdikcə biz də komandanı ona uyğunlaşdırmağa çalışacağıq.
Ceyms və Paul üçün başqa bir sual. Son bir neçə ay ərzində FİA rəsmilərinin yarışda iştirak edən müxtəlif komandaların tərkibinə daxil olması böyük müzakirələrə səbəb oldu. Həmin rəsmilərdən biri komanda rəsmisi kimi burada ilk yarış həftəsonuna Renaultda işə başlayacaq. Təkliflərdən biri bu olub ki, belə hallar komandaların FİA-ya nəyi təqdim edib-etməyəcəyi barəsində etibarsızlığa səbəb olur. Çünki təqdim olunan həmin məlumatlar FİA-dan ayrılanlar vasitəsilə sonradan başqa komandalara ötürülə bilər. İndiyədək buna dair hər hansı bir hadisə yaşanıbmı və sizcə bu məsələ getdikcə ciddiləşəcəkmi?
PM: Bu ciddi məsələdir. Deyə bilərik ki, müxtəlif platformalarda bu haqda danışılıb. İnanıram ki, hazırda FİA, F1 və bütün komandalar arasında ictimaiyyətə bəlli olmayan müəyyən razılıq mövcuddur. Bu baxımdan tərəflər sözügedən məsələdən məlumatlıdırlar. Təklifim odur ki, idarəetmədə bütün komandalara çıxışı olan hər hansı bir şəxs bu məsələ üstündə çalışmalıdır və məlumatların ötürülməsi məsələsi ilk növbədə müəyyən dəyişikliklər əsasında məhdudlaşdırılmalıdır və daha sonra lazımi tədbirlər görülməlidir. Çünki biz hamımız eyni risklə üz-üzəyik.
CA: Xatırladığım qədərilə sənin sualın bu barədə hər hansı bir hadisənin yaşanıb-yaşanmadığı haqqındadır. Xeyr, FİA hər zaman bizim təqdim etdiyimiz məlumatlara nöqsansız olaraq ədalətli və ehtiyatlı şəkildə davranır. İndiyədək bir neçə rəsmi bu qurumdan ayrılsa da, ümumiyyətlə belə bir hadisə yaşanmayıb.
