XX əsrin ən böyük fəlakətlərindən biri də Xocalı faciəsidir. Yüzlərlə günahsız insan bu vəhşi qırğının qurbanı olmuşdur. Dünya dövlətlərinin, sülhsevər insanlarının gözü qarşısında baş verən bu hadisə insanlıq aləmi üçün utanc vericidir. Kaş ki, bu amansız döyüşlər, başqasının ərazisinə göz dikmək, onları zəbt etmək kimi acgözlülük olmasaydı. Heç bir günahı olmayan sadə, çalışqan günahsız insanların öz ata yurdlarından, vətənlərindən, elindən köç etdirilip, evlərindən qovulmasaydı...
Qonşu malına göz dikmək, bir tikə loxmasını əlindən almaq insanlığa yaraşmaz haldır. Məhz şeytan xislətlilər qonşunun torpağına, varına tamah saldığı zaman orada əminamanlıq pozulur, qarğaşa yaranır. Haram malın, haram çörəyin xeyrini kimsə sona kimi görməmişdir. Bir zaman gələcək ki şirin şirin yediyini həzm edə bilmədiyi üçün sancılar içində geri qaytaracaqdır. Azərbaycanda belə bir atalar sözü necə də yerində deyilmişdir: "Qonşunu iki inəkli istə ki, özün də bir inəyə sahib olasan". Bəzi paxıl, iblis təbiətlilər isə qonşunun xoş gününə qısqandığı üçün ona daha çox ziyan vurmaq məqsədilə Allah yalvarıb belə deyirlər: “Allahım mənim bir gözümü tök ki, qonşunun da iki gözü tökülsün”. Neçəki qısqanc, xain, xasiyyətli şərəfsizlər hələ də aramızda varsa demək haqsız savaşlara, müharibələrə son vermək mümkün olmayacaq.
Dünyamız xeyir-şər mübarizəsi üstündə hərəkət etməkdədir. Bir qrup sülh istəyir, başqa qrup isə yeni müharibələrin olması ilə yaşayır, fəaliyyətlərini müxtəlif silahlar, yeni mərmilər icad etməklə göstərir. Bu iki qütbün bir-biriylə ziddiyyətinin nəticəsində də yeni müharibə ocaqları yaranır ki, insanlıq aləmi bu günə qədər ondan heç bir xeyir görməmişdir.
Mustafa Kamal Atatürk bir zamanlar "Yurdda sülh, cahanda barış" deməklə nə qədər doğru, müdrik bir kəlam söylədiyinə heyrət etməkdəyik. Azərbaycanın məşhur şairi Hüseyn Cavid Əfəndi isə bu dahiyanə fikrin müqabilində belə demişdir:
"Kəssə hər kimsə tökülən qan izini,
Qurtaran dahi odur yer üzünü ".
Hər iki şəxsiyyətə Allah rəhmət etsin. Bu böyük şəxsiyyətlərin qiymətli fikirlərinə xalqımızın, millətimizin hər zaman ehtiyacı vardır.
Yanlış siyasətlərin nəticəsidir ki dövlətlər sülh üçün bir araya gəlmir. Əksinə bir-biri ilə savaşmaq məqsədiylə yaxınlaşırlar. Bu səbəblə döyüş ocaqlarını söndürməkdə dünya dövlətləri yetərsiz qalır, müharibə alovlarını söndürmək üçün su tökməyə tələsmirlər. Əksinə bu ocaqlara neft tökməklə onu daha da alovlandırmakdadırlar. Qarabağ müharibəsinin çözülməməsinin əsas səbəblərindən biri, qəsdən haqsızı-haqlı, haklını da haqsız olaraq görməkdir. Nə qədər ki, belə yanlış fikirlər, səhv siyasətlər, çəp baxışlar var, Xocalı qırğını kimi qırğınlar gələcəkdə də yaşanacaq. Necə ki, Suriyada, İraqda hələ də davam edən qırğınlar kimi. Qarşıdurmaların, müharibələrin qarşısını almaq üçün dininə, milliyyətinə, irqinə baxmadan sülhpərvər insanların yek fikir, yekdil, bir amala xidmət etməsinə çox böyük ehtiyac duyulmaqdadır. Onlar bir araya gəlib bir səslə hayqırmalıdırlar. "Yetər Müharibələr!". "Daha yetər qanlı döyüşlər!", “Rədd olsun amansız savaşlar!”
El şairi Miskinli Vəli bir zamanlar dediyi iki misra ağlıma gəldi. Nərdtaxda oynayanlara baxıb onların rəftarına qarşı görün necə də qısa və dəqiq deyimlə dərin mənalı fikir söyləmişdir: "Mən oynayıram barışmağa, sən oynayırsan dalaşmağa". Allah sənə rəhmət etsin, Aşiq Vəli. Dediyin haqdı, doğrudu və aktualdı.
Qarabağ problemi, Xocalı soyqırımı günahkarın günahını başqasının üzərinə atmasıdır. Öz səhvini başqasında görməsinin nəticəsidir Hocalı faciəsi.
Günahsızlar günahkar kimi göstərilməsinin nəticəsində meydana gəlmiş Qarabağ problemi, Xocalı faciəsi.
Günahkarın günahsız üzərində hakimlik etməsidir Qarabağ problemi, Xocalı faciəsi.
Günahsız insanların, günahkarların şərindən, yalanından, böhtanlarından qurtula bilməməsidir Qarabağ problemi, Xocalı faciəsi.
Mələyin şeytan kimi göstərilməsi, şeytanın isə mələk qiyafətində beynəlxalq arenada tanıdılmağa çalışılmasının səbəbidir Qarabağ problemi, Xocalı faciəsi.
Nə qədər ki tikanı gül kimi reklam edəcəklər, gülün də tikan olaraq göstərilməsinə cəhd ediləcək, bu zaman həll edilə bilməz Qarabağ problemi.
Nə qədər ki qarğanın ötməsi bülbül statusunda səslənəcək, bülbülün oxuması isə qarğa kimi dəyərləndiriləcək, bax o zaman həll edilə bilməz Qarabağ problemi. Bu zaman xeyir-şər birbirinə qarışacaq, insanlar pisi yaxşı, yaxşını da pis anlayacaq. Allah insanlıq aləmini belə şeytanüzlülərin şərindən, böhtanından qorusun.
Doğruya doğru, oğruya oğru demənin zamanı çoxdan gəlmişdir ey insanlar! Anlayın ki, namərdlik, xəyanət, paxıllıq, acgözlük, hərislik, şər, böhtan, iftira kimi insana yaraşmayan mənfi cəhətlər növbəti müharibələrin yaranmasının təməlidir. Ey Allahın əşrəfi məxluqatları.
Artıq yetər! Yalanın oyununda, şərin qoynunda yatdığımız. Bu kimi saxta yuxulara əlvida deyək, ey insanlar! Türkiyədə müəllimə xoca deyirlər. Bu ülvi addır.
Bu müqəddəs xoca adını Xocalı faciəsinə çevirənlərə yazıqlar olsun. Yazıqlar olsun döyüş gözüylə dünyaya baxanlara. Kor olsun elə gözlər. Lənət olsun müharibə ehtirası ilə döyünən şeytan xislətli, iblis xasiyətli üfunət dolu saxta qəlblərə! Nifrət olsun savaş həvəsi ilə yaşayanlara. Səhv fikirlərlə, qaragüruh düşüncələrlə ömür sürənlərə ar olsun!
Salam olsun həqiqəti görən gözlərə, həqiqəti anlayan nəcib qəlblərə, həqiqəti söyləyən dillərə, doğru iş görən əllərə, sülhə, əminamanlığa doğru gedən nurlu yollara...
DƏYƏRDƏN SALMA
Gül kimi aça bilməsən,
Yazı dəyərdən salma!
Nur kimi saça bilməsən,
Üzü dəyərdən salma!
Şimşək tək çaxa bilməsən,
Çağlayıb axa bilməsən,
Yandırıb yax bilməsən,
Sazı dəyərdən salma!
Mənalı baxa bilməsən,
Canıma axa bilməsən,
Evimi yıxa bilməsən,
Gözü dəyərdən salma!
Dərin xəyala dalmasan,
Haqqı yadına salmasan,
Müdrik fikirlə dolmasan,
Sözü dəyərdən salma!
Xəyalda üzə bilməsən,
Qəlbə söz düzə bilməsən,
Könüldə gəzə bilməsən,
İzi dəyərdən salma!
Hafizi – Quran olmasan,
Qibləni doğru bulmasan.
Ayəni düz oxumasan,
Cüzi dəyərdən salma!
Halını bilə bilməsən,
Uğrunda ölə bilməsən,
Məcnun tək ola bilməsən,
Qızı dəyərdən salma!
Prof.Dr. İlqar İmamverdiyev
Gaziantep Universiteti Türk Musiqisi
Dövlət Konservatoriyası