şənbə günü, 30 may 2026
ANA SƏHİFƏ
SON XƏBƏRLƏR
BAKI-XƏBƏR TV
ƏLAQƏ
MENYU
Dünya
Gündəm
Siyasət
İqtisadiyyat
Sosial
Kriminal
Mədəniyyət
İdman
SƏRDAR CƏLALOĞLUNA CAVAB: HƏCƏR VƏ NƏBİ HAQQI
Tarix: 04.09.2025 / 15:28
Bölmə: Gündəm
Son illər Azərbaycan xalqının tarixdə yetişdirdiyi qəhrəmanlar barədə məqsədli şəkildə yayılan uydurmalar içində ən çox qıcıq doğuranlardan biri də Qaçaq Nəbinin həyat yoldaşı Həcər xanım haqqında deyilənlərdir. Xüsusilə də “Həcər Nəbinin 40-ı çıxmamış erməniyə ərə gedib, sonra da 7 dəfə ərə gedib” kimi əsassız, heç bir sənəd və mənbəyə söykənməyən iddialar xalqımızın yaddaşına, milli dəyərlərinə atılan çirkabdır.
Əgər kimsə həqiqəti bilmək istəyirsə, ciddi mənbələrə baxmalıdır. Həcər xanım haqqında ən dolğun və dəqiq məlumatı Zəngəzur qəzasının sonuncu qazısı, tarixçi və maarifçi Bəhlul Behcətin “Qaçaq Nəbinin tarixi” əsərində tapmaq mümkündür. Bu kitabı yazan şəxs Nəbinin və Həcərin müasiri olub, onların dövrünü görüb və çoxlu şahidlərin xatirələrini qeydə alıb. Orada bircə kəlmə də Həcərin “7 dəfə ərə getməsi” haqqında söz yoxdur. Əksinə, bütün yazılanlardan görünür ki, Həcər Nəbinin ən yaxın silahdaşı, həm həyat yoldaşı, həm fədakar ana, (bu barədə sonra) həm də mübarizə dostu olub.
Bundan başqa da həm sovet dövründə, həm də müstəqillik illərində alimlər və tədqiqatçılar Həcər xanımın həyatını yazıblar. Onlardan əsaslarını qeyd edirəm:
1. Hüseyn Baykara – “Azərbaycan Milli İstiqlal Mücadiləsi” kitabında Qaçaq Nəbinin mübarizəsini izah edir və Həcəri onun ən yaxın silahdaşı kimi təqdim edir.
2. Rəfail Rüstəmzadə – “Azərbaycan tarixi qəhrəmanlıq dastanları” əsərində Həcərin igidliyini, qadın qəhrəmanlıq ənənələrini zirvəyə qaldırdığını xüsusi vurğulayır.
3. Füzuli Bayat – “Qaçaq folkloru sosial-iqtisadi və siyasi-mədəni kontekstdə” (2019) monoqrafiyasında Həcərin xalq yaddaşındakı yerini geniş şəkildə göstərir, onu Azərbaycan qadınlarının qəhrəmanlıq simvolu kimi dəyərləndirir.
4. P.Vostrikov – Qori müəllimlər seminariyasının məzunu, Zəngəzur məktəblərinin müdiri olmuş tədqiqatçı, Həcərin döyüşkənliyi və silah işlətməkdəki məharəti barədə yazır.
5. “Qafqaz” qəzeti (1895-ci il, 25 oktyabr) – Həcərin həbsə salınmasına baxmayaraq mübarizəsindən dönmədiyini yazır.
6. Məhəmmədhüseyn Şəhriyar - "Qaçaq Nəbi” şeirində Həcər xalqın qəhrəman qadın simvolu kimi tərənnüm olunur.
7. Mehmet Əl Turan - Qaçaq Nəbi və Həcərin nəticəsi. AZƏRTAC-ın əməkdaşına verdiyi müsahibədə qeyd edir ki, Qaçaq Nəbi və Həcər xanım yalnız döyüş meydanında deyil, ailə həyatı və nəsil davamçılığı ilə də xalqın yaddaşında yaşayırlar. Qaçaq Nəbinin iki oğlu (Əhməd və Xəlil) və bir qızı (Zeynəb) olub; Həcər xanım oğullarına özünün toxuduğu kilimləri verərək yadigar saxlamış və onları Nəbinin yolunu davam etdirməyə təşviq etmişdir. Mehmet Əl Turan Avstraliyada yaşayır və hazırda nəvəsinə Nəbinin adını verib. O, iki il öncə Azərbaycana gələrək Aşağı Molluda Həcərin məzarını ziyarət edib. Onun dediklərinə görə, Həcər xanım Mehmet Əl Turana söyləyib ki, sovet dövründə onların adı hər yerdə yasaq edilib.
Mənfur qonşuların (!) səyi ilə yaranan uydurma şayiələr – məsələn, Həcərin 7 dəfə ərə getməsi də buradan qaynaqlanır.
Sərdar Cəlaloğlunun Həcər xanım barədə səsləndirdiyi bu sözlər göründüyü kimi heç bir elmi qaynağa əsaslanmır. Onun cavabı isə bu idi: “Məndən deməkdi, gedin araşdırın də...”
Buyurun, Sərdar bəy, araşdırdıq.
Bunun adı məsuliyyətsizlikdir. Tarixi şəxsiyyətlər haqqında danışanda “dedim, oldu” prinsipi ilə yox, sənədlərlə, mənbələrlə danışmaq lazımdır. Sizin dediklərinizin əksinə, xalqın yaddaşında Həcər xanım həmişə mübariz qadın, Nəbinin silahdaşı kimi qalıb. Onun qəhrəmanlığı dastanlara, şeirlərə, mahnılara düşüb. Hətta “Qaçaq Nəbi” dastanında bəzi yerlərdə Həcərin obrazı Nəbidən də uca tutulur. Çünki xalq onun qəhrəmanlığını, sədaqətini yüksək qiymətləndirib.
Bütün ciddi mənbələrdən aydın görünür ki, Həcər xanım Nəbi şəhid olduqdan (bəli, məhz şəhid. Çünki tarixi mənbələr göstərir ki, Qaçaq Nəbi 1896-cı ildə arxadan pusquya düşürülərək öldürülüb. Bəhlul Behcət, Hüseyn Baykara və digər tədqiqatçılar qeyd edir ki, Nəbinin ölümündə məqsəd xalq arasında onun nüfuzunu azaltmaq və çar hökumətinə xidmət edən erməni və rus dəstələrinin intiqamını almaq idi.) sonra yalnız bir dəfə yaxın qohumuna ərə gedib. Bunun səbəbi də çox sadə idi: xalq arasında “dul qadın” damğasından yaxa qurtarmaq və düşmənlərin böhtanlarına son qoymaq. Bu, həmin dövrün sosial-ictimai mühitindən doğan bir hal idi. Əslində, bu da Həcərin yenə də öz qeyrətini, şərəfini qorumaq üçün atdığı addım idi.
“Həcər 7 dəfə ərə gedib” deyənlər isə xalqın qəhrəman qadın simvolunu aşağılamaq, onu gözdən salmaq istəyənlərdir. Bu, sadəcə, qara piar və xalqın mənəvi dəyərlərinə hücumdur.
*Tarixi faktlar yalnız keçmişi göstərmir, eyni zamanda bu gün üçün də mesaj daşıyır: Qaçaq Nəbinin arxadan pusquya düşürülərək şəhid edilməsi, onun azadlıq mübarizəsini dayandırmaq məqsədini əks etdirirsə, indi də onun və Həcər xanımın yolunu davam etdirənlərin qarşısına daş qoymaq istəyən qüvvələr mövcuddur. Sərdar Cəlaloğlunun uydurma iddiaları da elə bu məqsədə xidmət edir: xalq qəhrəmanlarını gözdən salmaq, onların nüfuzunu zəiflətmək və tarixi yaddaşı təhrif etmək.
Son söz olaraq demək istəyirəm ki, Qaçaq Nəbi və Həcər xanımın adı Azərbaycan xalqının milli yaddaşına qəhrəmanlıq, azadlıq sevgisi, mərdlik və fədakarlıq rəmzi kimi yazılıb. Onların obrazı heç bir yalanla, heç bir uydurma ilə zədələnə bilməz.
Sərdar bəy, unutmayın ki, xalqın yaddaşında yaşayan tarixi şəxsiyyətlər barədə danışmaq məsuliyyət tələb edir. Burada “deyilənlər” yox, yalnız sənəd və fakt danışa bilər. Siz isə Həcər xanım barədə söylədiyiniz cəfəng sözlərə hələ də heç bir mənbə, arxiv, kitab, səhifə göstərə bilməmisiniz. Bəs hanı sübut? Haradadır istinad etdiyiniz qaynaqlar?
Biz xahiş etmirik, tələb edirik: əgər iddianız düzdürsə, fakt gətirin. Əks halda, “Həcər yeddi dəfə ərə gedib” kimi uydurmaların bütün məsuliyyəti yalnız və yalnız sizin üzərinizdə qalır.
Xüsusi qeyd: Əslində, mənim Sərdar Cəlaloğluna hörmətim var, onun siyasi və ictimai fəaliyyəti bəzi sahələrdə dəyərlidir, amma tarixi faktları təhrif edən, xalq qəhrəmanlarını gözdən salan yanlış fikirlərinə etiraz etmək məcburiyyətindəyəm. Bu etiraz həm tarixi həqiqətin qorunması, həm də nəsillərə düzgün irs ötürülməsi üçün vacibdir.
Adilə Nəzərova
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru
DİGƏR XƏBƏRLƏR
Tarix: 30.05.2026 / 17:42
Anna Hakobyan 15 məhkəmə iddiası ilə üzləşəcək -
xeyriyyə fəaliyyətinə qoyulan qadağanı pozduğuna görə…
Tarix: 29.05.2026 / 16:27
Lavrov Paşinyanın planlarını "Rusiyasız varlanmaq cəhdi” adlandırdı
Tarix: 29.05.2026 / 16:13
“Rusiya bir daha cizgini aşdı” -
Fon der Lyayen
Tarix: 28.05.2026 / 11:52
Kılıçdaroğlu yarım saatlıq müsahibəsində 12 dəfə "Bilmirəm" dedi…
Tarix: 26.05.2026 / 10:27
Ermənistan AİB-in Astana sammitində iştirak qərarı verdi
Tarix: 25.05.2026 / 20:14
Vardanyan onlar həbsdə olduğu halda ölkəsinin parad keçirməsini “əxlaqsızlıq” adlandırdı
Tarix: 25.05.2026 / 19:14
Yaponlar Xəzərə 3 milyon dollar "tökəcəklər"...
Tarix: 25.05.2026 / 17:31
Britaniya nazirinin təyyarəsi texnoloji hücuma məruz qaldı -
Rusiya yaxınlığında…
Tarix: 25.05.2026 / 16:00
Ərdoğan Bilgi Universitetini bağladı, 3 gün sonra öz qərarını ləğv etdi...
Qalmaqal...
Tarix: 24.05.2026 / 11:32
Ağ Ev yaxınlığında həyəcan -
atəş açan şəxs zərərsizləşdirildi
Tarix: 23.05.2026 / 15:31
Xanım jurnalistdən maraqlı paylaşım
Tarix: 22.05.2026 / 12:53
Xeyrəddin Qoca:" Bəlkə Kamal Abdulla elə Günay Ağamalını nəzərdə tutur?!"
VİDEO
Tarix: 27.11.2025 / 11:10
Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO
Tarix: 12.11.2025 / 11:05
Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO
Tarix: 21.06.2025 / 08:15
Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO
Tarix: 26.05.2026 / 20:31
Prezident İlham Əliyev Azərbaycanda əhalinin şəhərlərdən kəndlərə dönüşünün zəruriliyini çox maraqlı bir ideya kimi irəli sürdü...
Tarix: 25.05.2026 / 11:54
Prezident kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirə keçirdi - FOTO/YENİLƏNDİ
Tarix: 21.05.2026 / 18:44
“Abituriyentləri dolaşdıran bir sual göstərin” - Abbaszadənin cavabı verildi...
SON XƏBƏRLƏR
30.05.2026 / 21:30
Zelenskinin "UPA Qəhrəmanları" qərarı Polşa ilə tarixi qalmaqala səbəb oldu...
30.05.2026 / 21:14
Tehran Hörmüzlə bağlı sərt xəbərdarlıq etdi
- icazəsiz keçən gəmilər vurulacaq...
30.05.2026 / 19:47
İrandan Hörmüzlə bağlı yeni qərar
- Çin və Rusiya gəmilərinə "yaşıl işıq" yandırıldı...
30.05.2026 / 19:20
İranın Ermənistanı yerli istehsal olan bombaları ilə təmin etdiyi ortaya çıxdı...
30.05.2026 / 17:42
Anna Hakobyan 15 məhkəmə iddiası ilə üzləşəcək -
xeyriyyə fəaliyyətinə qoyulan qadağanı pozduğuna görə…
30.05.2026 / 17:03
Noyabrda Türkiyədə növbədənkənar prezident seçkiləri keçirilə bilər
– yekun qərar oktyabrda veriləcək...
30.05.2026 / 16:31
Rusiya Ermənistanın mineral su brendini qadağan etdi
- milyonlarla şüşə suyun satışı dayandırıldı...
30.05.2026 / 15:50
Rusiyadan Avropanı qorxudan təhdid
- Sakit yuxu dövrü bitdi...
30.05.2026 / 15:16
"Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işləri Böyük Qayıdışı daha da sürətləndirir"
- Vüqar Rəhimzadə
30.05.2026 / 14:46
Putin İrəvana qarşı sərt tədbirlərin anonsunu verdi
– bütün MDB bazarı Ermənistanın üzünə bağlanır...
30.05.2026 / 14:12
Rusiyanın Ermənistandakı səfiri Moskvaya çağırıldı
30.05.2026 / 13:58
İranın 12 milyard dollarlıq tələbi Qətər tərəfindən rədd edildi
30.05.2026 / 13:48
Münxen aeroportu dron təhlükəsi ilə əlaqədar müvəqqəti bağlanıb
30.05.2026 / 13:25
Putin:"Ukraynadakı böhran onun Aİ-yə üzvlük cəhdləri ilə başlayıb"
30.05.2026 / 12:43
Qobustanda narkotiklərin dövriyyəsi ilə məşğul olan şəxs saxlandı
30.05.2026 / 12:30
“Arvad” sözünə etirazlar artır – vəkil Vüsal İbadov qanunları xatırlatdı...
30.05.2026 / 12:09
Külli miqdarda narkotikin Azərbaycana keçirilməsinin qarşısı alındı
30.05.2026 / 11:51
Azərbaycan neftinin qiyməti 98 dollar olub
30.05.2026 / 11:07
Prezident İlham Əliyev Zoran Milanoviçi təbrik edib
30.05.2026 / 10:45
Ağdərədə insan sümüklərinin qalıqları aşkarlandı
30.05.2026 / 09:22
ABŞ Transxəzər qaz layihələrinə dəstəyini təsdiqlədi
30.05.2026 / 08:43
Tokayevdən ABŞ və İrana təklif
- İranın uran ehtiyatı Qazaxıstana daşına bilər...
30.05.2026 / 07:32
NATO xaricində Rusiya əleyhinə London-Varşava ittifaqı yaradıldı
30.05.2026 / 07:03
Özel-İmamoğlu ittifaqında yeni partiya yaranır -
CHP-də çöküş son həddə…
30.05.2026 / 06:47
Putin Hitlerdən sitat gətirib Gebbelsin ayağına yazdı…
30.05.2026 / 06:33
Dron qalmaqalı böyüyür -
Britaniya Rumıniyaya qırıcılar göndərdi
30.05.2026 / 06:29
İran ABŞ-dan 12 milyard dollar tələb edir-səbəb?
29.05.2026 / 23:27
Ağ Evdə iki saat davam edən görüş nəticəsiz bitdi
- Tramp İranla bağlı yekun qərarı ertələdi...
29.05.2026 / 22:50
İran Hörmüz boğazında ABŞ PUA-sını vurdu...
29.05.2026 / 21:26
Beynəlxalq Qalereyada fərdi yaradıcılıq sərgisi keçirildi -
“Müstəqilliyimiz Əbədidir!”
29.05.2026 / 20:39
Putin Astanadan Paşinyana xəbərdarlıq mesajı göndərdi
- bütün işləri dayandıracağıq...
29.05.2026 / 20:19
Tramp İranın blokadasını dayandırdı...
29.05.2026 / 20:02
Dünyanın diqqəti Ağ Evə yönəldi
- Tramp İranla bağlı yekun qərarını bu gün verəcək...
29.05.2026 / 19:50
Xankəndidə Çay və Qəhvə Festivalı keçirilir
29.05.2026 / 18:11
Dörd ölkənin liderləri Paşinyanın qarşısında qəti tələb qoydu
- referendum keçirib, Aİ və AİB arasında seçim edin...
29.05.2026 / 17:43
İran-ABŞ danışıqlarının ŞOK DETALLARI ortaya çıxdı
- 300 milyardlıq dalan... Dondurulmuş 24 milyardla bağlı "Qətər formulu"...
29.05.2026 / 17:26
Türkiyənin yük gəmisi dron hücumuna məruz qaldı
29.05.2026 / 17:22
ABŞ-İran razılaşması yenidən dəyişiklik mərhələsində…
29.05.2026 / 17:10
Azərbaycan QHT-ləri 48 ölkəyə çağırış etdi
- "Lafarge" şirkətinin fəaliyyəti araşdırılsın...
29.05.2026 / 16:41
Moskva İrəvana növbəti dəfə mesaj göndərdi
– bu bizim üçün qəbuledilməzdir...
29.05.2026 / 16:27
Lavrov Paşinyanın planlarını "Rusiyasız varlanmaq cəhdi” adlandırdı
29.05.2026 / 16:13
“Rusiya bir daha cizgini aşdı” -
Fon der Lyayen
29.05.2026 / 16:01
Rumıniya Rusiyanın bu ölkədəki baş konsulunu “persona non qrata” elan etdi -
Zaxarova “cavab özünü çox gözlətməyəcək” dedi…
29.05.2026 / 15:07
Pezeşkian Azərbaycanın imkanlarından istifadə etməyi tapşırdı
29.05.2026 / 14:34
Bakı-Tiflis-Qars sayəsində Avropa və Asiyanın iqtisadi bağları güclənir
29.05.2026 / 14:31
Ermənistan xaricdən aldığı hərbi texnikanı yerli istehsal adı ilə əhalisinə sırımağa çalışır
29.05.2026 / 12:32
Məhəmməd Muizzu Prezident İlham Əliyevə məktub ünvanlayıb
29.05.2026 / 12:27
Asəf Hacıyev “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilib
29.05.2026 / 12:15
Bakı bulvarında klassik və sürət avtomobillərinin festivalı təşkil olunacaq
29.05.2026 / 11:58
Rusiya dronu NATO ölkəsində 12 mərtəbəli binaya çırpıldı
– yaralılar var...
29.05.2026 / 11:43
DİN velosiped və skuter sürənlərə xəbərdarlıq etdi....
29.05.2026 / 11:30
Rusiyadan Ermənistana Azərbaycan üzərindən buğda və gübrə göndərildi
29.05.2026 / 11:15
İsrail ölkənin "qara siyahı"ya salınmasına görə Quterreşlə bütün əlaqələri kəsdi...
29.05.2026 / 10:48
Azərbaycan neftinin qiyməti 100 dollara düşdü
29.05.2026 / 10:30
Qanunsuz yolla ölkəyə gətirilmiş külli miqdarda dərman ələ keçirildi
29.05.2026 / 09:55
Azərbaycan vasitəsi ilə Ermənistana növbəti tədarük həyata keçiriləcək
29.05.2026 / 09:23
“Temu”ya 200 milyon cərimə kəsildi
- təhlükəli oyuncaqlar, zədələnmiş şarj cihazları...
28.05.2026 / 21:32
Dubayın məşhur “Bürc-Xəlifə” qülləsi Azərbaycan bayrağının rənglərinə büründü
28.05.2026 / 21:18
Ermənistan seçkiləri izləyəcək MDB missiyasındakı Rusiya vətəndaşlarını ölkəyə buraxmadı...
28.05.2026 / 20:55
Prezidentin sosial media hesablarında Şuşaya səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb
- VİDEO
28.05.2026 / 20:37
Gürcüstanın Baş naziri Prezident İlham Əliyevi təbrik etdi
28.05.2026 / 20:19
Rusiyada Ermənistan məhsullarına qadağa
- meyvə-tərəvəz idxalı dayandırıldı...
28.05.2026 / 19:57
Lüksemburqun Moskvadakı səfiri XİN-ə çağırıldı
28.05.2026 / 19:43
Rusiyanın "kölgə donanmasına" məxsus üç tanker Türkiyə sahillərində hücuma məruz qaldı
28.05.2026 / 19:37
ABŞ-ın müxtəlif ştat və şəhərləri 28 May Müstəqillik Günü münasibətilə bəyannamə imzalayıb
28.05.2026 / 19:21
Beş il sonra...
28.05.2026 / 17:56
Tərtərdə 3 kiloqramdan çox narkotik aşkarlandı, bir nəfər həbs edildi
28.05.2026 / 17:31
Prezidentin sosial şəbəkə hesablarında Şuşanın Böyük Qaladərəsi kəndində sakinlərlə görüşü ilə bağlı paylaşım edilib
- VİDEO
28.05.2026 / 17:16
Təl-Əviv ŞOKDA
– BMT İsraili “qara siyahı”ya saldı...
28.05.2026 / 16:42
İrandan Trampa cavab
- geri çəkilməyəcəyik...
28.05.2026 / 16:20
ABŞ İranı, İran Küveyti vurdu
- CENTCOM atəşkəsi İranın pozduğunu iddia etdi...
28.05.2026 / 15:36
Putinin illər əvvələ aid görüntüləri ortaya çıxdı
- VİDEO
28.05.2026 / 15:10
Prezident: "Bu gün biz rahat yaşayırıq, qalib xalq kimi və qalib dövlət kimi"
28.05.2026 / 15:06
"Müstəqillik Günü hər birimiz üçün çox əzizdir"
- Prezident
28.05.2026 / 15:04
Prezident İlham Əliyev: "Bu gün Azərbaycan ərazisində hər qarış torpaq bizim nəzarətimizdədir"
28.05.2026 / 15:01
"Müstəqillik böyük nemətdir, böyük nailiyyətdir"
- Prezident
28.05.2026 / 14:32
Rusiya Azərbaycan ərazisindən Ermənistana karbamid və un göndərdi
28.05.2026 / 14:23
Prezident Xankəndi şəhərində Zəfər tağının önünə gül dəstələri düzüb
- FOTO
28.05.2026 / 14:15
Xocalıda “Qarabağ Tekstil Evi” MMC istifadəyə verildi
- FOTO
28.05.2026 / 14:05
Salyanda çətənə yetişdirən şəxs həbs edildi
28.05.2026 / 13:40
Prezident Xocalıda hərbi qulluqçular üçün nəzərdə tutulan fərdi evlərdə yaradılmış şəraitlə tanış olub
- FOTO
WUF13 Azərbaycanın milli, mədəni, əxlaqi, tarixi kimliyinin nümayiş meydanıdır...
Populyar xəbərlər
Tarix: 21.05.2026 / 18:44
“Abituriyentləri dolaşdıran bir sual göstərin”
- Abbaszadənin cavabı verildi...
Tarix: 10.05.2026 / 18:40
Xalq şairi Zəlimxan Yaqub haqqında unudulmaz dost xatirələri
Tarix: 10.05.2026 / 12:08
Dövlət və hökumət rəsmiləri Fəxri xiyabanda Ulu Öndərin xatirəsini anıblar
- FOTO
Tarix: 02.05.2026 / 10:35
Şərəfli ömür yolu
Tarix: 09.05.2026 / 18:22
Prezident: "Yaşayışla, təhsillə bağlı məsələlər həll olunduqca, məşğulluq məsələləri də həll edilir"
XƏBƏR ARXİVİ