çərşənbə axşamı günü, 28 iyul 2026
     

"Hər bir xalqın milliliyini, mənəvi dəyərlərini yaşadan, inkişaf etdirən onun dilidir"

Image


Millət vəkili Ceyhun Məmmədov özünün sosial media hesabında Azərbaycan dilinin dünəni və bu günü ilə bağlı maraqlı paylaşım edib. C.Məmmədov yazır:

Ulu Öndər Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi Azərbaycan SSR-nin 1978-ci il tarixli Konstitusiyasında təsbit olunması bir çox aspektlərdən xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı.

Milli-mənəvi dəyərlərimizin qorunmasında və inkişafında ana dilimizin rolu böyükdür. Dilimiz xalqımızın keçdiyi bütün tarixi mərhələləri keçərək onunla eyni taleyi yaşayıb müasir dövrə gəlib çatan ən böyük mənəvi sərvətlərimizdəndir. Dilimizin keçdiyi çətin dövrlərdən biri də SSRİ dövrü idi. SSRİ Konstitusiyası qəbul edildikdən sonra milli dillərin sıxışdırılması üçün daha ciddi tədbirlər görülməyə başladı.

O dövrün çətinliklərinə baxmayaraq, öz xalqını, millətini böyük məhəbbətlə sevən ümumilli lider Heydər Əliyev ötən əsrin 70-ci illərində ana dilinə dövlət dili statusunun verilməsi uğrunda cəsarətlə və qətiyyətlə mübarizə aparmağa başladı. Ulu Öndər məqsədinə çatmaq üçün Konstitusiya layihəsinə Azərbaycan dilinin dövlət dili olması barədə maddənin salınmasına çalışırdı. Heydər Əliyev ziyalıları da mübarizəyə cəlb edərək bu prosesi daha da gücləndirdi.
1978-ci ildə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin VII sessiyasında Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən Azərbaycan Respublikası Konstitusiya layihəsinin 73-cü maddəsinə belə bir təklif olundu: “Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının dövlət dili Azərbaycan dilidir”. Nəticədə bu məsələ Azərbaycan SSR Konstitusiyasında öz əksini tapdı. Bununla da Azərbaycan dili dövlət dili statusunu aldı.
Azərbaycan dilinin davamlı inkişafı, ana dilində nəşr edilən kitabların sayının artması, Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən dilimizin inkişafı istiqamətində digər həyata keçirilən tədbirlər xalqımızın müstəqillik düşüncələrini daha da gücləndirmiş oldu.
Sonrakı illərdə ümummilli lider Heydər Əliyev müstəqil Azərbaycan Respublikasında hakimiyyətə gəldikdən sonra 1995-ci ildə referendumla qəbul olunmuş Konstitusiyanın 21-ci maddəsində dövlət dilimizin Azərbaycan dili olması öz əksini tapdı.
Dövlətimiz tərəfindən Azərbaycan dilinin inkişafı və qorunması sahəsində mühüm işlər görüldü. 2001-ci ildə Ulu Öndər Heydər Əliyev “Dövlət dilinin tətbiqi işinin təkmilləşdirilməsi haqqında” Fərman imzaladı. Bu Fərman dilimizin inkişafı və tətbiqində yaranan problemlərin aradan qaldırılmasında xüsusi rol oynadı. Həmin Fərmanda nəzərdə tutulan digər mühüm məsələ Dövlət Dil Komissiyasının yaradılması idi.
Ümumilli lider Heydər Əliyevin 2001-ci ildə “Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili gününün təsis edilməsi haqqında” imzaladağı digər Fərmana əsasən ölkəmizdə hər il 1 avqust tarixində Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günü kimi qeyd edilməyə başlandı. Daha sonra, 2002-ci ildə Azərbaycan dilinin tətbiqi, qorunması, inkişafı və ana dilinin dövlət dili kimi hüquqi statusunun təsbit olunması məqsədilə “Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu qəbul edildi.
Ulu Öndərin layiqli davamçısı olan Prezident İlham Əliyev 2004-cü ildə “Azərbaycan Milli Ensiklopediyasının nəşri haqqında” və “Azərbaycan dilində latın qrafikası ilə kütləvi nəşrlərin həyata keçirilməsi haqqında” verdiyi sərəncamlarla elmin və mədəniyyətin inkişafına xüsusi diqqət göstərdiyini bir daha təsdiqləmiş oldu.
Qeyd etmək lazımdır ki, müasir dövrün tələblərini və reallıqlarını nəzərə alan Azərbaycan Prezidentinin “Azərbaycan dilinin qloballaşma şəraitində zamanın tələblərinə uyğun istifadəsinə və ölkədə dilçiliyin inkişafına dair Dövlət Proqramı”nı 2013-cü il 9 aprel tarixli Sərəncamı ilə təsdiq etməsi milli və mənəvi varlığımızın güzgüsü olan ana dilimizin saflığının qorunması baxımından mühüm tarixi hadisədir.
Onu da qeyd edək ki, Prezident İlham Əliyevin 17 iyul 2018-ci il tarixli “Azərbaycan dilinin elektron məkanda daha geniş istifadəsinin təmin edilməsi ilə bağlı bir sıra tədbirlər haqqında” Sərəncamı Azərbaycan dilinin inkişafı və tətbiqi dairəsinin daha da genişləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Heç şübhəsiz ki, Dövlətimizin başçısının 2018-ci il noyabrın 1-də imzaladığı “Azərbaycan dilinin saflığının qorunması və dövlət dilindən istifadənin daha da təkmilləşdirilməsi ilə bağlı tədbirlər haqqında” Fərmanı ölkəmizdə dövlət dilinin daim diqqət mərkəzində saxlanıldığını bir daha təsdiq edir.

SAMİRƏ



VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Bankı ləğv edilən Mehdiyev nələrdən oldu?..

Rusiya gizli görüşü danır - Belə də Putinin inanılmış adamı müharibədən 2 həftə sonra Bakıya niyə gəlmişdi?

Azərbaycan Türkiyədən S-400 raketlərini almalıdırmı?..

SON XƏBƏRLƏR

27.07.2026 / 23:20
Tərəkəmə/Köçəri mədəniyyətin Başkənd yurd ocaqları və tarixi-coğrafi səciyyəsi...

27.07.2026 / 22:47
Rumıniya bir rus diplomatını ölkədən qovdu, Moskvadakı səfirini isə geri çağırdı…

27.07.2026 / 22:25
Putin Paşinyandan tələb etdi - AİB-lə bağlı referendumu mümkün qədər tez keçirin…

27.07.2026 / 22:08
Bakının maliyyələşmə təklifinə ciddi baxmasa, Avropa qışda qaz tapmayacaq - anbarlar boşdur...

27.07.2026 / 21:51
Xəzərdə müharibə gedir - İran Avropanı və Ukraynanı hədələdi...

27.07.2026 / 21:36
Rusiya Ermənistanı tam çökdürür, fermerlərin narazılığı artır...

27.07.2026 / 21:22
Səfir ABŞ-ın İrana qarşı quru əməliyyat planını (?) açdı...

27.07.2026 / 21:20
Husilər Səudiyyənin neft zavodlarını məhv edəcəklərini açıqladı...

27.07.2026 / 21:09
Ermənistan şirkətləri də faktiki olaraq geosiyasi vəziyyətin girovuna çevriliblər...

27.07.2026 / 21:03
Husilər Səudiyyənin liman şəhərində neft obyektlərini bombaladı…

27.07.2026 / 20:55
Ermənistanın yeni enerji dəhlizi ABŞ və Rusiyanın xoşuna gələcəkmi...

27.07.2026 / 20:40
BMT və NATO-da Rusiyaya qarşı 2 gediş - Putin hələ də Trampı “tumarlayır”... niyə?

27.07.2026 / 20:27
Moldova separatçı Dnestryanı problemini su və Ukrayna vasitəsilə həll etməyə çalışır

27.07.2026 / 20:18
Zelenski İranla münasibətlərin pisləşməsinə münasibət bildirdi – birinci onlar bizə hücum edib…

27.07.2026 / 20:10
ABŞ İranda yenidən iğtişaşlar yaratmaq istəyir

27.07.2026 / 19:56
Neft sənayesinə zərbələr və Ukrayna ssenarisi: ruslar Qazaxıstanı seçim qarşısında qoyur...

27.07.2026 / 19:40
Ukrayna səfiri Hindistan Xarici İşlər Nazirliyinə çağırıldı

27.07.2026 / 19:26
Tramp və İrandan ziddiyyətli açıqlamalar – biri “danışıqlar aparırıq” deyir, digəri “heç bir danışıq aparılmır” deyir…

27.07.2026 / 19:11
Fransa səfiri İran XİN-ə çağırıldı - üzr istəməlisiniz…

27.07.2026 / 18:53
34 yaşlı xanım baş direktor Putinin ən böyük kabusu oldu – HHM sistemləri çökdü, Kremlin bütün planları alt–üst oldu…

27.07.2026 / 18:30
Ermənistan vətəndaşlarının şikayətləri üzrə apellyasiya məhkəməsində prokurorlar çıxış edib

27.07.2026 / 18:02
Ermənistanın eks-ombudsmanı TRİPP-i aparıb Bjezinskiyə bağladı

27.07.2026 / 17:45
Zelenski Britaniyada dron zavodu qurmaq fikrindədir

27.07.2026 / 17:38
Üç düşmən ölkə Türkiyəyə qarşı ittifaq qurdu - “Axilles qalxanı”...

27.07.2026 / 17:10
ABŞ vitse-prezidenti İran kampaniyasının genişlənməsindən niyə narahatdır?..

27.07.2026 / 17:03
Lerikdə saxlanan şübhəli şəxsin maşınından 9 kq narkotik çıxdı - VİDEO

27.07.2026 / 16:55
Tramp Netanyahu ilə görüşdən imtina etdi - "İsrail ABŞ-ın planını pozur" iddiaları...

27.07.2026 / 16:48
Maşını cərimə meydançasına aparılan sürücülərə ödənilən pul bu hallarda geri qaytarılacaq...

27.07.2026 / 16:38
MEDİA-dan İranın AzTV qərarına sərt reaksiya - "Səhər" TV və "Mehr"in Azərbaycanda fəaliyyəti qanunsuz elan edildi

27.07.2026 / 16:32
Türkiyənin turizmi ABŞ-da nüfuzlu mükafatlar qazandı

27.07.2026 / 16:27
“Sərdarı, Bünyadı var” - sovetin ideoloji qalıqları olan mahnılar...

27.07.2026 / 15:56
Qazaxıstan prezidentinin Putinə "ana mesajı" - "vasitəçilik ermək istəmirəm, müharibəni özünüz dayandırın"...

27.07.2026 / 15:37
ABŞ Mərkəz komandanlığı Trampın İran əməliyyatlarına qarşı çıxdı...

27.07.2026 / 15:25
Ukrayna donanması rəsmən NATO strukturuna daxil edildi...

27.07.2026 / 15:10
Ukrayna Udmurtiyada Rosrezerv neft bazasını vurdu…

27.07.2026 / 14:52
Avropanın böyük ölkələrinin Aİ-ni ələ keçirmək planı… Gürcü spiker üsyan etdi – “artıq üzvlüyün nə mənası var?”

27.07.2026 / 14:26
İran ABŞ-a açıq bir mesaj göndərdi - buna icazə vermədik və verməyəcəyik…

27.07.2026 / 14:11
Hörmüz boğazında gecə gərginliyi - İran 6 gəmini saxladı, biri qəzaya uğradı...

27.07.2026 / 13:47
Husilər Səudiyyənin neft zavodlarını məhv edəcəklərini açıqladı...

27.07.2026 / 13:39
Prezident Azərbaycanda keçiriləcək U-15 dünya çempionatı və festivalı ilə bağlı Sərəncam imzaladı

27.07.2026 / 13:33
İstanbul şəhərinə yeni baş konsul təyin edildi

27.07.2026 / 13:31
Azərbaycanın Qars şəhərindəki baş konsulu dəyişdi

27.07.2026 / 13:29
Azərbaycanın İstanbuldakı baş konsulu geri çağırıldı

27.07.2026 / 13:11
Tramp İranla bağlı üç mümkün ssenarini nəzərdən keçirir...

27.07.2026 / 12:57
Laçında bir tondan çox çətənə kolu məhv edildi

27.07.2026 / 12:43
Ukrayna Rostovda ixrac terminalını, Yaroslavl və Udmurtiyada neft obyektlərini vurdu - VİDEO

27.07.2026 / 12:11
İranla müharibədə ölən ABŞ əsgərlərinin sayı ilə bağlı qalmaqal – Pentaqon sayı azaltdı...

27.07.2026 / 11:57
Vilayət Eyvazov xidmətə qəbulla bağlı sıra baxışı keçirdi - FOTO/VİDEO

27.07.2026 / 11:43
İki gündə 76 cinayətin üstü açıldı, 57 şübhəli saxlandı...

27.07.2026 / 11:38
Putin orduya vur emri verdi – bunu edən ölkələr Rusiya ordusu ilə qarşılaşacaq...

27.07.2026 / 11:25
Ağdamın Kəngərli və Papravənd kəndlərində baş verən yanğınlar söndürüldü

27.07.2026 / 11:12
Azərbaycanın dövlət borcu açıqlandı

27.07.2026 / 11:04
ChatGPT-in böyük təhlükəsi ortaya çıxdı - istifadəçilərə bioloji silahların necə yaradıldığını öyrədir...

27.07.2026 / 10:23
İrandan Ukraynaya təhdid - gəmiyə hücumun qisası alınacaq...

27.07.2026 / 10:03
ABŞ-ın İsrail ordusunun Qəzza, Suriya və Livandan çıxarılmasınıtələb edir...

27.07.2026 / 09:55
DİM magistraturaya ixtisas seçiminin vaxtını uzatdı

27.07.2026 / 09:29
Moskva və Dəməşq Suriyadakı rus bazalarının gələcək taleyini müzakirə edir...

27.07.2026 / 09:10
Türkiyədə hakim partiyanın üzvü, oğlu və qardaşı oğlu güllələndi

27.07.2026 / 07:46
Konqo Demokratik Respublikasında ölü sayı 1405-ə çatdı - Eboladan…

27.07.2026 / 07:22
Rəsmi Bakının iradəsi Qüds Erməni Patriarxlığını özündən çıxardı

27.07.2026 / 07:04
Hindistanda “Tarakanlar partiyası” qalib gəldi - nazir istefa verdi

27.07.2026 / 06:44
Tramp deyilənləri inkar edir - “ehtiyac duyduğumuzdan daha çox sursatımız var”

26.07.2026 / 20:17
ABŞ İranda "hərbi tarixdə ən mürəkkəb əməliyyata" hazırlaşır – ŞOK DETALLAR...

26.07.2026 / 19:25
Rusiya Ukraynanın Sulina limanında Türkiyə gəmisini vurdu...

26.07.2026 / 19:12
Rusiya səfiri dron hücumlarına görə Rumıniya XİN-ə çağırıldı...

26.07.2026 / 18:55
Trampın çox təriflədiyi baş nazirdən məyusedici açıqlama – ABŞ-la üz-üzə gələ bilərik...

26.07.2026 / 18:32
Rusiya Ukrayna ordusunun baş komandanı Drapatini "qanuni hədəf" elan etdi...

26.07.2026 / 18:16
İran ABŞ-ı Yaxın Şərqdə müharibəni genişləndirməklə hədələdi...

26.07.2026 / 17:47
ABŞ Ukraynaya xəbərdarlıq etdi - Qara dənizdə Rusiyaya aid olmayan tankerləri vurmayın!..

26.07.2026 / 17:39
ABŞ Türkiyəyə F-35 verməkdən imtina edir... Dövlət Departamenti Konqresə məktub göndərdi - mümkün deyil...

26.07.2026 / 17:14
Berlində qanlı olay - naməlum şəxs avtomobillə LGBT paradına hücum etdi

26.07.2026 / 16:30
Yəmən husiləri Türkiyənin "Bayraktar Akıncı" PUA-sını vurdu...

26.07.2026 / 16:16
Hörmüz boğazında partlayış - neft tankeri minaya düşdü...

26.07.2026 / 15:12
ÖZÜNƏMƏXSUSLUQ

26.07.2026 / 15:00
Rumıniyanın hava məkanını pozan daha bir Rusiya PUA-sı vuruldu - üç gündə üç dron...

26.07.2026 / 14:29
ABŞ raket çatışmazlığı təhlükəsi ilə üzləşdi - İrana qarşı hücumlar dayandırılır...

26.07.2026 / 14:10
Ermənistanın pendir ixracı da təhlükə ilə üzləşdi - Rusiya idxalı dayandırsa ölkə gəlirlərin 80 fazini itirəcək...

26.07.2026 / 13:44
İran Hörmüzdən keçməyə çalışan altı gəmiyə atəş açdı...

26.07.2026 / 12:49
İran 200-dən çox Amerika əsgərinin öldürüldüyünü iddia etdi...

26.07.2026 / 12:24
Ukraynanın müvəqqəti işlər vəkili İran XİN-ə çağırıldı...

26.07.2026 / 11:50
Ermənistan güləşçiləri dünya çempionatında iştirak etmək üçün Bakıya gəldi

Süni intellekt texnologiyaları təhsil proqramlarına necə inteqrasiya olunur...

XƏBƏR ARXİVİ