Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan "The Wall Street Journal"a müsahibəsində bəyan edib ki, Rusiyanın Ermənistandakı hərbi mövcudluğundan heç bir fayda görmür. N.Paşinyan deyib ki, Ermənistan təhlükəsizlik əlaqələrini şaxələndirməyə çalışır və Rusiyanın respublikada hərbi mövcudluğunun faydasını görmür, lakin Rusiya bazasının çıxarılması məsələsini müzakirə etmir.
Onun sözlərinə görə, Ermənistanın Rusiya ilə də ikitərəfli təhlükəsizlik sazişi var və "bu müqavilədə göstərilən hərəkətlər də baş vermədi ki, bu da həm hökumət, həm də ictimaiyyət arasında çox ciddi suallar yaradıb". Rusiya ilə ikitərəfli müqavilənin qüvvədə qalması, respublikada Rusiya hərbi bazalarının olması, Rusiyanın Ermənistanda hərbi mövcudluğunun üstünlük və ya maneə olması ilə bağlı suala Paşinyan belə cavab verib: "Bilirsiniz, ən azından indiyə qədər artıq "təəssüf ki, təsvir etdiyim hallarda heç bir fayda görmədik". Eyni zamanda, Paşinyan qeyd edib ki, Ermənistan Rusiya hərbi bazasının çıxarılması məsələsini müzakirə etmir. "Biz bu məsələni müzakirə etmirik, biz indi daha çox başqa məsələləri müzakirə edirik, bu vəziyyətin səbəbinin nə olduğunu anlamağa çalışırıq", - deyə o bildirib. Onun sözlərinə görə, "bu, Ermənistan və Rusiya, Ermənistan və KTMT arasında işçi müzakirələrin gündəliyi olacaq".
"Yalnız müəyyən dövlətlərlə əməkdaşlığın artmasından söhbət gedə bilər..."Məsələyə şərh verən "Alyans" strateji araşdırmalar mərkəzinin rəhbəri Abutalıb Səmədov "Bakı-Xəbər"ə "Nikol Paşinyanın son müsahibəsi bir daha göstərdi ki, o tez-tez mövqeyini dəyişən və bir-birinə zidd bəyanatlar verən bir dövlət lideridir. Təxminən bundan bir həftə əvvəl Rusiya hərbi bazası ilə bağlı suala cavab verərkən demişdi ki, hərbi bazanın Ermənistan ərazisindən çıxarılması məsələsi müzakirə olunmur. Yəni bazalar Ermənistan ərazisində qalmaqda davam edəcək. İndi o, hərbi qüvvələrə ehtiyac olmadığını deyir və ondan heç bir üstünlük əldə etmədiklərini söyləyir, bununla da dolayısı ilə Rusiya hərbi qüvvələrinin Ermənistandan çıxarılması zəruriliyinə işarə edib. Yəqin onu da anlayır ki, bu addımı atmaq son dərəcə çətindir, hətta demək olar mümkünsüzdür. Çünki Rusiya hərbi bazaları, hərbi obyektləri ilə bağlı 1995-ci ildə müqavilə imzalanıb və bu müqaviləyə görə, Rusiya hərbiçiləri 49 il Ermənistan ərazisində qalmalıdırlar"-deyə bildirdi.A.Səmədovun sözlərinə görə, Rusiya hərbi qüvvələri 2044-cü ilə qədər Ermənistan ərazisində qalmalıdır. Vaxtından əvvəl hərbi qüvvələrin çıxarılmasına gəlincə, A.Səmədov vurğuladı ki, bu yalnız müştərək komissiyanın razılığı olarsa mümkündür. A.Səmədovun bildirdiyinə görə, nəzərə alsaq ki, bu komissiyanın tərkibinin yarısı rus hərbiçilərindən ibarətdir, bu vəziyyətdə onların hərbi bazanın çıxarılması barədə qərara razılıq verəcəklərini düşünmək mümkünsüzdür. "Bu səbəbdən, görünür, Paşinyan dünya ictimai rəyini Rusiyaya qarşı qaldırmaq və bu ictmai rəyin təzyiqi ilə nəyəsə nail olmaq məqsədini qarşısına qoyub. Yəni demək istəyir ki, bizim onlara ehtiyacımız yoxdur, ancaq eyni zamanda onları Ermənistan ərazisindən çıxarmaq imkanımız da yoxdur. Reallıq budur. Ümumiyyətlə, Paşinyanın son dövrlər, son aylar verdiyi antirusiya bəyanatlarının kökündə bir amil dayanır - Qərbin rəğbətini qazanmaq istəyi. Demək lazımdır ki, bu sahədə müəyyən nəticələrə də nail olub. Çox təəssüf ki, həm ABŞ, həm onun Avropadakı müttəfiqləri dalbadal antiazərbaycan bəyanatları veriblər, ədalətsiz, beynəlxalq hüquqa zidd fikirlər söyləyiblər, ancaq Ermənistana dəstək bu bəyanatlardan o tərəfə keçməyib, keçə də bilməz. Düzdür, son günlər Fransa ilə silahların alınması barədə razılaşma da imzalanıb, ancaq bu da qısamüddətli məsələ deyil, onun icrası üçün bir neçə il tələb olunur. Bütün hallarda Nikol Paşinyan Rusiya ilə körpüləri yandırıb və bunu hamı dərk edir, Rusiya da əlindən gələni edir ki, onu hakimiyyətdən uzaqlaşdırsın. Hələlik heç nəyə nail ola bilmir. Çox güman ki, nail ola bilməyəcək. Bütün bu davranışlar, şübhəsiz ki, son nəticədə sülh sazişinin imzalanmasını ləngidir və Brüssel görüşünün təxirə salınmasının kökündə də məhz Paşinyanın bu cür qeyri-ardıcıl davranışları və bəyanatları dayanır"-deyə A.Səmədov vurğuladı."Paşinyan həm də "təhlükəsizliyimizin təzə istiqamətlərini axtarırıq, onu diversifikasiya edirik" deyib. Təhlükəsizliyimizin diversifikasiyası fikri ilə Paşinyan nə demək istəyir" sualına cavab olaraq isə A.Səmədov "Paşinyan bundan əvvəl də demişdi ki, təhlükəsizliyimizi bir dövlətə bağlamışıq, indi yeni istiqamətlər arayışındadırlar, diversifikasiya etmək istəyirlər. İlk addım kimi Fransa ilə hərbi əməkdaşlığı gücləndirməkdə və təkcə Rusiyadan asılı olamamaq üçün həm Hindistandan, həm də Fransadan silah almaq qərarına gəldilər ki, indiyə qədər buna cəsarət edə bilmirdilər. Bundan başqa hansı addımlar atıla bilər? Təbiidir ki, NATO-ya qəbul məsələsi mümkünsüzdür, uzun illər bu barədə danışmaq yersizdir. Yalnız müəyyən dövlətlərlə əməkdaşlığın artmasından söhbət gedə bilər, söhbət Kanadadan, Almaniyadan gedir. Hələlik yalnız ikitərəfli münasibətlərin qurulması imkanları var ki, Ermənistan da bu addımları atır. Gələcəkdə Rusiya hərbi bazasının çıxarılması və KTMT-ni tərk etmək mümkün olsa, ola bilər ki, başqa addımlar da atılsın. Hələlik başqa addımların atılması mümkünsüzdür"-deyə bildirdi...İradə SARIYEVA
Məsələyə şərh verən "Alyans" strateji araşdırmalar mərkəzinin rəhbəri Abutalıb Səmədov "Bakı-Xəbər"ə "Nikol Paşinyanın son müsahibəsi bir daha göstərdi ki, o tez-tez mövqeyini dəyişən və bir-birinə zidd bəyanatlar verən bir dövlət lideridir. Təxminən bundan bir həftə əvvəl Rusiya hərbi bazası ilə bağlı suala cavab verərkən demişdi ki, hərbi bazanın Ermənistan ərazisindən çıxarılması məsələsi müzakirə olunmur. Yəni bazalar Ermənistan ərazisində qalmaqda davam edəcək. İndi o, hərbi qüvvələrə ehtiyac olmadığını deyir və ondan heç bir üstünlük əldə etmədiklərini söyləyir, bununla da dolayısı ilə Rusiya hərbi qüvvələrinin Ermənistandan çıxarılması zəruriliyinə işarə edib. Yəqin onu da anlayır ki, bu addımı atmaq son dərəcə çətindir, hətta demək olar mümkünsüzdür. Çünki Rusiya hərbi bazaları, hərbi obyektləri ilə bağlı 1995-ci ildə müqavilə imzalanıb və bu müqaviləyə görə, Rusiya hərbiçiləri 49 il Ermənistan ərazisində qalmalıdırlar"-deyə bildirdi.
A.Səmədovun sözlərinə görə, Rusiya hərbi qüvvələri 2044-cü ilə qədər Ermənistan ərazisində qalmalıdır. Vaxtından əvvəl hərbi qüvvələrin çıxarılmasına gəlincə, A.Səmədov vurğuladı ki, bu yalnız müştərək komissiyanın razılığı olarsa mümkündür. A.Səmədovun bildirdiyinə görə, nəzərə alsaq ki, bu komissiyanın tərkibinin yarısı rus hərbiçilərindən ibarətdir, bu vəziyyətdə onların hərbi bazanın çıxarılması barədə qərara razılıq verəcəklərini düşünmək mümkünsüzdür. "Bu səbəbdən, görünür, Paşinyan dünya ictimai rəyini Rusiyaya qarşı qaldırmaq və bu ictmai rəyin təzyiqi ilə nəyəsə nail olmaq məqsədini qarşısına qoyub. Yəni demək istəyir ki, bizim onlara ehtiyacımız yoxdur, ancaq eyni zamanda onları Ermənistan ərazisindən çıxarmaq imkanımız da yoxdur. Reallıq budur. Ümumiyyətlə, Paşinyanın son dövrlər, son aylar verdiyi antirusiya bəyanatlarının kökündə bir amil dayanır - Qərbin rəğbətini qazanmaq istəyi. Demək lazımdır ki, bu sahədə müəyyən nəticələrə də nail olub. Çox təəssüf ki, həm ABŞ, həm onun Avropadakı müttəfiqləri dalbadal antiazərbaycan bəyanatları veriblər, ədalətsiz, beynəlxalq hüquqa zidd fikirlər söyləyiblər, ancaq Ermənistana dəstək bu bəyanatlardan o tərəfə keçməyib, keçə də bilməz. Düzdür, son günlər Fransa ilə silahların alınması barədə razılaşma da imzalanıb, ancaq bu da qısamüddətli məsələ deyil, onun icrası üçün bir neçə il tələb olunur. Bütün hallarda Nikol Paşinyan Rusiya ilə körpüləri yandırıb və bunu hamı dərk edir, Rusiya da əlindən gələni edir ki, onu hakimiyyətdən uzaqlaşdırsın. Hələlik heç nəyə nail ola bilmir. Çox güman ki, nail ola bilməyəcək. Bütün bu davranışlar, şübhəsiz ki, son nəticədə sülh sazişinin imzalanmasını ləngidir və Brüssel görüşünün təxirə salınmasının kökündə də məhz Paşinyanın bu cür qeyri-ardıcıl davranışları və bəyanatları dayanır"-deyə A.Səmədov vurğuladı.
"Paşinyan həm də "təhlükəsizliyimizin təzə istiqamətlərini axtarırıq, onu diversifikasiya edirik" deyib. Təhlükəsizliyimizin diversifikasiyası fikri ilə Paşinyan nə demək istəyir" sualına cavab olaraq isə A.Səmədov "Paşinyan bundan əvvəl də demişdi ki, təhlükəsizliyimizi bir dövlətə bağlamışıq, indi yeni istiqamətlər arayışındadırlar, diversifikasiya etmək istəyirlər. İlk addım kimi Fransa ilə hərbi əməkdaşlığı gücləndirməkdə və təkcə Rusiyadan asılı olamamaq üçün həm Hindistandan, həm də Fransadan silah almaq qərarına gəldilər ki, indiyə qədər buna cəsarət edə bilmirdilər. Bundan başqa hansı addımlar atıla bilər? Təbiidir ki, NATO-ya qəbul məsələsi mümkünsüzdür, uzun illər bu barədə danışmaq yersizdir. Yalnız müəyyən dövlətlərlə əməkdaşlığın artmasından söhbət gedə bilər, söhbət Kanadadan, Almaniyadan gedir. Hələlik yalnız ikitərəfli münasibətlərin qurulması imkanları var ki, Ermənistan da bu addımları atır. Gələcəkdə Rusiya hərbi bazasının çıxarılması və KTMT-ni tərk etmək mümkün olsa, ola bilər ki, başqa addımlar da atılsın. Hələlik başqa addımların atılması mümkünsüzdür"-deyə bildirdi...
İradə SARIYEVA
