Leyla Bayramova: “Hesab edirəm ki, dərman təhlükəsizliyi ilə bağlı məsələdə əhali özü aktiv olmalıdır” Adil Qeybulla: “Bu onların sağlamlığını təhlükə altında qoyur”
Kompyuter texnologiyası sahəsində baş verən yeniliklər insanlar üçün yeni imkanlar açır. Bu gün istənilən şəxs evində kompyuter qarşısında oturub tələbatı olan müxtəlif məhsulları onlayn sifariş verə bilər.
Son dövrlər ən çox onlayn sifariş verilən məhsulların içində dərman preparatları üstünlük təşkil edir. Azərbaycan əhalisinin bir qismində belə bir fikir formalaşıb ki, xaricdə alınan dərmanlar daha keyfiyyətlidir və bu dərmanlar onların sağalmasına kömək edə bilər. Lakin çoxları unudur ki, onlayn yolu ilə dərman almaq elə də müsbət iş deyil. Burada sifarişin təhlükəsizlik tərəfi var ki, onu vətəndaşlarımızın əksəriyyəti düşünmür. Halbuki, günümüzün ən aktual problemlərindən biri əhalinin dərman təhlükəsizliyi ilə bağlıdır. Çox zaman isə əhali özü bu haqda düşünmür və reklamlara uyub müxtəlif xarici şirkətlərin istehsal etdiyi və tərkibi əsasən məlum olmayan dərman preparatlarından istifadə edirlər.
Hazırda ölkəmizdə dərman çatdırılması xidməti ilə məşğul olan şirkətlər var ki, onlar vətəndaşların onlayn qaydada verdikləri sifarişləri ünvanlarına çatdırırlar.
Onlayn dərman sifarişlərinin fəsadlarından danışan həkim-terapevt Leyla Bayramova bizimlə söhbətində bildirdi ki, onlayn yolu ilə xaricdən gətirilən dərmanlar çox zaman sifarişçinin xəstəliyi ilə uyğun gəlmir. Mütəxəssis vətəndaşlarımızın internet üzərindən dərman sifariş verməsini doğru saymır. O qeyd etdi ki, son vaxtlar vətəndaşlar işlərini asanlaşdırmaq üçün bir sıra məhsullar kimi, dərmanları da onlayn qaydada sifariş verirlər. Onun sözlərinə görə, reklam edilən dərmanlar çox vaxt deyildiyi kimi olmur. O dərmanlar insanların sağlamlığını bərpa etmək üçün reklam edilsə də, onlardan düzgün istifadə edilmədiyi təqdirdə böyük təhlükə mənbəyinə çevrilə bilir. Mütəxəssis qeyd etdi ki, buna baxmayaraq, Azərbaycanda dərmanların onlayn sifarişi mövcuddur. Onlayn dərman sifarişi zamanı xəstənin resepti mütləq qeydiyyatdan keçməlidir və ondan sonra onların sifarişləri yerinə yetirilməlidir. “Onlayn olaraq dərman sifarişinin fəsadlarını vətəndaşlar hələ yaxından hiss etmirlər. Onlara elə gəlir ki, xaricdən gətirilən dərmanların keyfiyyəti daha üstündür. Amma müşahidələr göstərir ki, o dərmanların çoxunun heç təyin edilən xəstəliyin sağaldılmasına faydası yoxdur. Düşünürəm ki, əhali televiziya və internet şəbəkələrində reklam edilən dərman vasitələrinə əhəmiyyət verməməlidirlər. Ümumiyyətlə, dərman preparatlarının internet, efir və ya digər vasitələrlə reklamı aparılmamalıdır. Çünki reklamı gedən dərmanları alanların sayı çox olur və gizlin deyil ki, bunun da fəsadları az deyil. Həkim təyinatı olmadan qəbul edilən dərmanlar isə orqanizmə təhlükə yarada bilər. Əhalinin dərman təhlükəsizliyi əsas məsələdir. Hesab edirəm ki, dərman təhlükəsizliyi ilə bağlı məsələdə əhali özü aktiv olmalıdır. Yəni sonradan onun fəsadlarını yaşamamaq üçün hər reklam edilən dərmanı onlayn sifariş verməsinlər”.
Professor Adil Qeybulla da mövzu ilə bağlı “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, bu gün ölkə əhalisinin dərmanları onlayn sifariş verməsi çox zaman onların sağlamlığını təhlükə altında qoyur. A.Qeybullanın bildirdiyinə görə, əhali dərmanların reklamına aldanıb onları sifariş verir. Xaricdən onlayn sifariş edilən dərmanların əhalinin dərman təhlükəsizliyinə nə kimi mənfi təsir göstərməsi məsələsinə gəlincə, A.Qeybulla bildirdi ki, dövlət bu sahədə işlər görür, sadəcə, əhali özü öz sağlamlığı haqqında düşünmək istəmir: “Onlayn dərman sifarişinə nəzarət etmək olmur. Yəni insanlar fərdi şəkildə o dərmanları sifariş verirlər, alırlar və istifadə edirlər. Sizi əmin edirəm ki, onlayn satılan dərman məhsullarının bəlkə də 95 faizi saxta, tərkibi olmayan və insanları aldatmaq məqsədilə satılan dərmanlardır. Bunlar normal preparatlar olsaydılar, qeydiyyatdan keçərdilər, ayrı-ayrı ölkələrdə dövriyyədə olardılar, sənaye üsulu ilə satılardılar və gəlir gətirərdilər. İnsanlar bu dərmanların reklamına uyurlar və alıb istifadə edirlər, sonra isə məyus olurlar. Dərmanların təhlükəsizliyi bir tərəfdə qalsın, oradakı nəticəyə baxaq. Əslində, bu məsələ dərman təhlükəsizliyi baxımından dəyərləndirilməməlidir. Çünki dərman təhlükəsizliyi konsepsiyası milli təhlükəsizlik konsepsiyasının tərkib hissəsidir. Hər bir dövlətin təhlükəsizlik məsələləri, o cümlədən, dərmanla, ərzaqla, su və s. bağlıdır. Bu baxımdan, ölkənin dərman maddələri üzrə dövlət reyestri olmalıdır ki, hansı ölkədə, hansı dərman vasitələrinin istifadə edilməsi orada qeydiyyatdan keçsin. Qalan hallarda bəzi dərmanların ölkə ərazisində istifadəsi qadağan edilməlidir. Bu baxımdan, hesab edirəm ki, onlayn dərman sifarişi dövlətin dərman təhlükəsizliyi məsələsi ilə bağlı deyil, bu, insanların fərdi sifarişidir. Bu daha çox əhalinin reklamlara uyub tərkibini bilmədiyi dərmanları onlayn sifariş etməsi ilə əlaqədardır. Fikrimcə, KİV-də də əhalinin maarifləndirilməsi istiqamətində işlər aparılmalıdır ki, onlar reklamlara uyub o cür dərmanlar almasınlar. Bu onların sağlamlığını təhlükə altında qoyur”.
İradə SARIYEVA
