Pərviz Heydərov: “Ehtiyatsızlıqdan və ya qəsdən törədilən yanğınların qarşısının alınması işləri ilk növbədə yerli idarəetmə orqanlarının üzərinə düşür” Telman Zeynalov: “Son günlər fərqli regionlarda baş verən meşə yanğınlarının səbəbi…”
Təəssüf ki, son günlər meşə yanğınları ilə bağlı xəbərlərə rast gəlirik. Təcrübə onu göstərir ki, istər ölkəmizdə, istərsə də xarici ölkələrdə meşə yanğınlarının əsas və başlıca səbəbkarı insandır. Ora siqaret kötüyü atan və ya istirahətdən sonra qaladığı ocağı söndürməyi unudan şəxslər sonra böyük bir yaşıllığın yanıb tələf olmasına səbəb olurlar. Oksigen mənbəyi olan ağacların göz görə-görə yanması təkcə təmiz hava, yaşıllığa vurulan zərbə deyil. Bu həm də torpağın aşınmasına səbəb olan bir prosesdir.
Azərbaycanda meşə və çöl ərazilərinin yanğınının 97 faizinin insan faktoru ilə bağlı olduğu bildirilir. Bunu bir neçə gün öncə keçirilən mətbuat konfransında ekologiya və təbii sərvətlər nazirinin müavini Firdovsi Əliyev deyib. O bildirib ki, Azərbaycanda meşələrin 85 faizi dağlıq, 15 faizi aran ərazilərdə yerləşir: “Meşələrin çox hissəsinin dağlıq ərazilərdə yerləşməsi səbəbindən həmin ərazilərin öz-özünə yanması çətin məsələdir. Azərbaycan ərazisinin 12 faizi meşədir. Yəni ölkədə meşəlik ərazilər azdır. Bu səbəbdən də həmin meşələrə qayğı ilə yanaşmalıyıq. Sonsuza qədər bu yanğınlarla mübarizə aparmaq mümkün deyil. Vətəndaşlarımız məsuliyyətli olmalıdırlar. Bu sərvətlər hər birimizindir”.
Meşə yanğınlarına qarşı necə mübarizə aparılmalı, səhlənkarlığa yol verən şəxslərə qarşı hansı cəza tətbiq olunmalıdır? Məsələ ilə bağlı mütəxəssislərə müraciət etdik.
İqtisadiyyat Nazirliyi İqtisadi İslahatlar Elmi-Tədqiqat İnstitutunun aparıcı elmi işçisi Pərviz Heydərov bildirdi ki, əkin sahələrinin, tarlaların yandırılmasının qarşısını almaq üçün kənd təsərrüfatı istehsalçılarına xəbərdarlıq etmək, təbliğat vasitələri ilə onları maarifləndirmək olar: "Lakin bu addımların ciddi irəliləyişə səbəb olacağını düşünmürəm. Çünki tarlaların, zəmilərin yandırılması əsasən səhlənkarlıq, ehtiyatsızlıqdan və ya qəsdən törədilən fəsadlardır. Bu sahədə qanunvericilikdə müvafiq addımların atılmasına, cəza tədbirlərinin görülməsinə ehtiyac var. Bu kimi hadisələrin qarşısını maarifləndirmə yolu ilə almaq bəzən çətinlik törədir. Ehtiyatsızlıqdan və ya qəsdən törədilən yanğınların qarşısının alınması işləri ilk növbədə yerli idarəetmə orqanlarının üzərinə düşür. Müvafiq icra hakimiyyətləri, bələdiyyələr və sahə rəisləri birlikdə fəaliyyət göstərərək, fəsadları aradan qaldıra bilərlər. Cərimələrin tətbiqi mexanizmi elə işlənməlidir ki, səhlənkarlıqdan, qəsdən və ya məhsuldarlığın artırılması məqsədilə törədilən yanğınlar daha dəqiq müəyyən edilsin, fərqli cəzalandırmalar həyata keçirilsin”.
Ekoloq Telman Zeynalovun sözlərinə görə, son günlər fərqli regionlarda baş verən meşə yanğınlarının səbəbi əhalidir: “Meşə yanğınına səbəb kommersantlardır, meşəni yandırırlar, çünki onlara orada ərazi götürmək lazımdır. Həmin ərazilərdə hava isti keçirsə, quraqlıqdırsa, ildırım olmadığı üçün meşə yanmayacaq. Deməli, meşəni yandırırlar. Kimsə siqaret kötüyünü yanıq halda atır, kimsə öz sahəsinin alaqlarını qəsdən yandırır və yanğın meşəyə keçir və yaxud kimsə meşənin müəyyən ərazilərini zəbt etmək istəyir. Meşə elə-belə, özbaşına yanmır, meşədə olan nəmişlik buna imkan vermir. Hərçənd ki, bir dənə kibriti alışdırsan, o dəqiqə hamısı alışıb yanacaq. Çünki ağaclar barıt kimi yanmağa hazırdırlar. Sadaladıqlarım onu deməyə əsas verir ki, meşəni yandırırlar”.
Günel CƏLİLOVA
