İlqar Hüseynli: “Hansısa bir bələdiyyənin mədəni-kütləvi tədbir keçirməsi, festival təşkil etməsi, sərgi açması üçün maliyyə lazımdır” Təranə İsayeva: “Bələdiyyələrin hər biri festivallar təşkil etməli, mədəni-kütləvi tədbirlər keçirməlidir” “Qardaş Türkiyədə bələdiyyə qurumları tərəfindən hər ay müxtəlif folklor festivalları, mədəni tədbirlər, aşıqlar, musiqiçilər yarışması keçirilir”
Azərbaycanda uzun illərdir bələdiyyə institutu yaradılıb. Lakin bələdiyyələr ölkənin sosial-mədəni həyatında elə də böyük rol oynamırlar. Respublikamızda hər rayonun, hər kəndin öz bələdiyyəsi olmasına baxmayaraq, bəzi istisnaları nəzərə almasaq, bələdiyyələr mədəni-kütləvi tədbirlər keçirməyib.
Halbuki, bələdiyyələrin statusuna daxil olan məsələlərdən biri onların mədəni-kütləvi tədbirlər keçirmək səlahiyyətinə malik olmaları ilə bağlıdır. Bələdiyyələr müxtəlif musiqi festivalları, olimpiadalar və s. keçirməli olduqları halda, bu sahədə heç bir iş görmürlər.
Məlumdur ki, qardaş Türkiyə Cumhuriyyətində bələdiyyələr beynəlxalq mədəni-kütləvi tədbirlər, festivallar, yarışmalar, elmi-bədii tədbirlər keçirirlər. Lakin qeyd etdiyimiz kimi, bizdə bu sahədə nümunələr, demək olar ki, yoxdur.
Bələdiyyə üzrə ekspert İlqar Hüseynli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, bələdiyyələrin festivallar, mədəni tədbirlər, konsert proqramları təşkil etməməsinin bir neçə səbəbi var. Onun sözlərinə görə, bu, ilk növbədə, yerli bələdiyyələrin maddi dayaqlarının zəif olması ilə bağlıdır. Əslində isə bələdiyyələrin mədəni-kütləvi tədbirlər, sərgilər, konsertlər təşkil etməli olduğunu deyən İ.Hüseynli hesab edir ki, əgər bələdiyyələrin maliyyə imkanları yetərincə olarsa, onlar bu tədbirləri keçirə bilərlər: “Qeyd etdiyim kimi, bələdiyyələr tərəfindən bu tədbirlərin təşkil edilməməsinin bir neçə səbəbi var. Onlardan biri də maliyyə ilə bağlıdır. Hansısa bir bələdiyyənin mədəni-kütləvi tədbir keçirməsi, festival təşkil etməsi, sərgi açması üçün maliyyə lazımdır. Bu kimi məsələlər maliyyəsiz həll olunmur. Banerlərin çapı, bayraqların hazırlanması, tədbirə dəvət ediləcək qonaqların, musiqiçilərin xərcləri və s. bələdiyyənin üzərinə düşür. Azərbaycan bələdiyyələrinin maddi-iqtisadi vəziyyəti o səviyyədə deyil ki, onlar bu tədbirləri təşkil edə bilsinlər. Bələdiyyələrin statusuna nəzər salsaq görərik ki, onların bütün mədəni-kütləvi tədbirlər keçirmək səlahiyyətləri nəzərdə tutulub”.
Türkiyədə bələdiyyələrin mədəni-kütləvi tədbirlər təşkil etməsinə toxunan müsahibimiz bildirdi ki, bu ölkənin bələdiyyələrinə dövlət büdcəsindən vəsait ayrılır, bizim bələdiyyələrə isə ayrılmır: “Türkiyə bələdiyyəsinin büdcəsinə dövlət büdcəsindən 6 faiz vəsait ayrılır. Bizdə isə elə deyil, bələdiyyənin gəlirləri camaatdan yığılan pullar hesabınadır. Bu isə o tədbirləri keçirməyə kifayət etmir”.
Mədəniyyətşünas Təranə İsayevanın sözlərinə görə isə bələdiyyələr özləri bu işdə maraqlı deyillər. O hesab edir ki, bu gün yerli bələdiyyələrin bir çoxunun o tədbirləri keçirmək imkanları var, sadəcə, bu işə qoşulmaq istəmirlər: “Bələdiyyələrin hər biri festivallar təşkil etməli, mədəni-kütləvi tədbirlər keçirməlidirlər. Ancaq bizim bələdiyyələr bu işə qətiyyən maraq göstərmirlər. Neçə dəfələrlə müxtəlif mədəniyyət qurumları bələdiyyələrə kitab sərgiləri keçirmək, festivallar, konsertlər təşkil etməklə bağlı müraciət ediblər, lakin onlar deyiblər ki, pulumuz yoxdur. Bələdiyyələrin bu tədbirləri keçirməyə marağı olsa, onlar bunun üçün sponsor dəstəyindən də istifadə edə bilərlər. Bildiyim qədər, bu bələdiyyələr içində Rəsulzadə Bələdiyyəsi mədəni-kütləvi tədbirlər sahəsində aktivdir. Yəni bu bələdiyyə müəyyən tədbirlər keçirir. Bizim musiqiçilər tez-tez xaricdə keçirilən festivallara qatılırlar. Qardaş Türkiyədə bələdiyyə qurumları tərəfindən hər ay, demək olar ki, müxtəlif folklor festivalları, mədəni tədbirlər, aşıqlar, musiqiçilər yarışması keçirilir. Digər ölkələrdə də yerli özünüidarə qurumları tərəfindən yumor, teatr festivalları, eləcə də musiqi tədbirləri keçirilir”.
T.İsayeva vurğuladı ki, bələdiyyələr özləri mədəni-kütləvi tədbirlərin keçirilməsində maraqlı olmalıdırlar. O hesab edir ki, bələdiyyə qurumlarının özlərinin mədəniyyət ocaqları, kino mərkəzləri, konsert zalları, dərnəkləri olmalıdır. Lakin bizdə bələdiyyələrin bu kimi işlərə maraq göstərmədiyini deyən ekspert bildirdi ki, bələdiyyələrin bu sahədə fəaliyyət göstərməməsi mənfi haldır. “Türkiyədə bələdiyyələrin özünün teatrı, mədəniyyət ocaqları, elmi-mədəni kütləvi tədbirlər keçirilməsi üçün xüsusi yerləri, məkanları var. Bizdə isə bələdiyyələrin nəzdində heç bir mədəniyyət ocağı yoxdur. Dövlət bələdiyyələrə hər zaman dəstək verir. Bu qurumların əlində böyük səlahiyyətlər var. Sadəcə, onlar bundan istifadə etmək istəmirlər. Mənə elə gəlir ki, Azərbaycanı tanıtmaq, təbliğ etmək üçün insanda böyük vətənpərvərlik sevgisi olmalıdır. Bu olmayanda adam onlardan başqa şey uma bilmir. Bu gün ölkədə keçirilən bütün beynəlxalq və yerli mədəniyyət tədbirləri, sərgilər, mərasimlər dövlət dəstəyi ilə baş tutur. Bu işə bələdiyyələr də qoşulsa, çox yaxşı olar”- deyə T.İsayeva bildirdi.
İradə SARIYEVA
