Fatimə Hacıbəyli: “Nikah müqaviləsinin bağlanması tərəfləri əmlak məsələləri mübahisələrindən sığortalayır və onların gələcək sosial təminatının qarantı kimi çıxış edir”
Son illər məhkəmələrdə baxılan mülki mübahisələrin böyük qismi münaqişələrdən qaynaqlanmaqla, əmlak xarakterli olur. Belə münaqişələrin əksəriyyəri boşanmalar zamanı meydana çıxır. Statistika göstərir ki, Azərbaycanda boşanmaların sayı ilbəil artmaqdadır. Belə olan təqdirdə, boşanmadan sonra əmlak bölgüsü və aliment tutulması ilə əlaqədar tərəflər az qala düşmənə çevrilirlər.
Boşanma zamanı tərəflər arasında problemin yaşanmaması üçün Azərbaycanda nikah müqaviləsinin məcburiləşdirilməsi təklif edilir. Belə bir təkliflə Milli Məclisin Ailə, qadın və uşaq məsələləri komitəsinin üzvü Sədaqət Vəliyeva komitənin iclasında çıxış edib. O bununla bağlı Ailə Məcəlləsinə dəyişiklik edilməsini və nikah müqaviləsinin məcburiləşdirilməsini təklif edib: “Bu müqavilə məcburi olarsa, boşanmaların sayı azalar. Azərbaycanda boşanmaların sayı çoxalıb. Bunun səbəbi məsuliyyətin olmamasıdır. Nikah müqaviləsi məcburiləşdirilməlidir. Burada könüllülük olmamalıdır. Bu müqavilə olmadıqda boşanmaların sayı getdikcə artır. Belə olan halda da uşaqları anaları saxlayır. Bəzən də uşağı tərəflərin heç biri saxlamır”.
Ekspertlər də nikah müqaviləsinin məcburi olmasının tərəfdarıdırlar. Onların fikrincə, bu qərar həm boşanmaların sayına təsir edəcək, həm də boşanma ərəfəsində olan cütlüklər sakit şəkildə nikahlarına son qoyacaqlar.
“Vəfa” Sosial İctimai Birliyinin rəhbəri Fatimə Hacıbəyli bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, əksər ailələr mental dəyərləri səbəb gətirərək nikah müqaviləsini imzalamırlar: “Əksəriyyət belə düşünür ki, bu müqavilənin imzalanması nikahın daimi olacağına şübhə yaradır. Bu yanlış mövqedən çıxış edənlər nikah müqaviləsinin mahiyyətinə varmır, onun üstünlükləri barədə məlumatsız olurlar. Nikah müqaviləsinin bağlanması tərəfləri belə mübahisələrdən sığortalayır və onların gələcək sosial təminatının qarantı kimi çıxış edir”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, nikah müqaviləsi nikaha daxil olan şəxslər arasında bağlanan, nikah dövründə və ya nikah pozulduqda ər-arvadın əmlak hüquqlarını və vəzifələrini müəyyən edən sazişdir. Bəllidir ki, nikah müqaviləsi yazılı formada bağlanır və notariat qaydasında təsdiq olunur: “Ər-arvad əmlakla bağlı öz aralarında şifahi razılığa gəlsələr belə, nikaha xitam verilən zaman həmin şifahi razılaşmaya əsaslanaraq əmlak iddiası irəli sürə bilməzlər. Nikah müqaviləsində tərəflərin bir-birini qarşılıqlı saxlaması, bir-birinin gəlirlərində iştirak üsulları, ailə xərclərində iştirak qaydası ilə bağlı öhdəlikləri, ər-arvadın əmlakının hüquqi rejimi müyyənləşdirilir. Nikah müqaviləsi həm də ər-arvadın mövcud olan və gələcəkdə əldə edəcəkləri əmlaka dair bağlana bilər”.
Birlik sədri bu sənədin imzalanmasının məcburiliyinə tərəfdar olduğunu da bildirdi: “Kişilərin əksəriyyəti öz mülkiyyətini ata-anasının və ya bir başqa qohumunun adına yazdırır və qanunla qadının heç bir mülkiyyət hüququ olmur. Bunun üçün nikah müqaviləsi olmalıdır və qadın da ayrılanda hansı mülkiyyətə sahib olduğunu bilməlidir. Bir çox ölkələrdə nikah müqavilələri bağlanır. İki şəxs ailə qurmaq haqqında fikirləşirsə, müqavilə bağlayırlar. Yoxsa qadın çətin vəziyyətdə qalır və dövlət idarələrinə müraciət edir”.
Günel CƏLİLOVA
