Həyat Məhərrəmova: “Bakı rayonları bütün mənalarda xarici rayonlar üçün maraqlıdır” Zaur Əliyev: “Bakı şəhərinin rayonlarının ABŞ-ın, Belarusun, eləcə də digər ölkələrin rayonları ilə qardaşlaşmasının mədəni, iqtisadi, ticari və turizm əhəmiyyəti böyükdür”
Bir-birindən kilometrlərcə uzaqda yerləşən, coğrafi oxşarlığı olmayan şəhər və rayonların qardaşlaşması həqiqətən də maraqlı görünür. Əvvəllər ayrı-ayrı ölkələrin əsasən şəhərləri qardaşlaşırdı. Son illər bu sıraya rayonlar da daxil edilib.
Qeyd edək ki, tarixdə ilk dəfə qardaşlaşan Britaniyanın Keighley şəhəri ilə Fransanın Poix-du Nord şəhəri olub. Bu iki şəhər arasında müqavilə 1920-ci ildə imzalanıb.
Bildirək ki, qardaşlaşmış şəhərlər coğrafi olaraq bir-birindən uzaq olan yaşayış məskənlərinin mədəni və ticari əlaqələrini bir-birinə yaxınlaşdırmasıdır.
Azərbaycan şəhər və rayonları başqa ölkələrin şəhərləri, rayonları ilə qardaşlaşır. Bu da yeni əlaqələrin yaranmasına xidmət edir.
Bu mövzunu silsilə şəkildə davam etdirmək istəyirik və bu səbəbdən də sözügedən sahədə araşdırmalar apardıq. İlk olaraq qardaşlaşmış rayonlarımızdan danışmaq istəyirik.
Məlum olduğu kimi, Azərbaycan müstəqillik əldə etdikdən sonra Bakının rayonları ilə başqa ölkələrin rayonları arasında qardaşlaşmaya dair müqavilələr imzalanmağa başlayıb. Əvvəllər bu hal ara-sıra baş verirdisə, son illər intensiv xarakter alıb.
Qeyd edək ki, qardaşlaşmış rayonlarımızdan biri Bakının Nəsimi rayonudur. Nəsimi rayonu 2011-ci ildə Kaliforniya ştatının San Dieqo şəhərinin Svitzer Haylənd (Switzer Highland) rayonu ilə qardaşlıq münasibətləri qurub. Svitzer Haylənd (Switzer Highland) rayonu ilə Bakı şəhərinin Nəsimi rayonu arasında tarixdə ilk dəfə olaraq "Qardaşlaşmış rayonlar" münasibətlərinin qurulması haqqında qərar qəbul edib.
2012-ci ildə isə Bakı şəhərinin Xətai rayonu ilə Minsk şəhərinin Leninsk rayonu arasında iqtisadi-ticarət, mədəni və elmi-texniki əməkdaşlığa dair müqavilə imzalanıb.
2014-cü ildə Səbail və Bruklin qardaşlaşmış rayonlar sırasında yer alıblar. Səbail və Nyu-Yorkun Bruklin rayonu arasında müxtəlif sahələrdə əlaqələrin inkişaf etdirilməsi və genişləndirilməsi məqsədilə birgə müxtəlif addımlar atılıb.
Qardaşlaşmış rayonların bir-birinə daha da yaxınlaşması, mədəni, iqtisadi, turizm əlaqələri qurmasının vacib olduğunu deyən tarixçi Həyat Məhərrəmova hesab edir ki, vaxtilə şəhər və rayonların qardaşlaşması sırf siyasi mahiyyət daşıyırdısa, bu gün tamam başqa formatdadır. “Azərbaycanın, demək olar ki, əksər şəhər və rayonları başqa ölkələrin rayon və şəhərləri ilə qardaşlaşıb. Bu həm siyasi, həm iqtisadi, həm mədəni, həm turizm, həm də adət-ənənələrin tanıdılması baxımından çox əhəmiyyətlidir. Burada əlaqələr daha da sıxlaşır, qeyd etdiyim sahələrdə əməkdaşlıq həyata keçirilir. Adlarını qeyd etdiyiniz rayonlar Bakının öncül rayonlarındandır. Bakı rayonları bütün mənalarda xarici rayonlar üçün maraqlıdır. Bir vaxtlar “qardaşlaşmış şəhərlər”, “qardaşlaşmış rayonlar” məsələsi əsasən siyasi əhəmiyyət daşıyırdı. Yəni bir-birilə soyuq münasibəti olan ölkələr münasibətləri ilıqlaşdırmaq üçün şəhər və rayonları qardaşlaşdırırdılar. Bu gün isə bu məsələyə baxış dəyişib. Hazırda daha çox mədəni, turizm, ictimai əlaqələri genişləndirmək məqsədi daşıyan qardaşlaşmış rayonlar, qardaşlaşmış şəhərlər insanları bir-birinə yaxınlaşdırır, icmalar arasında əlaqələri genişləndirir, istiləşdirir. Bakının Nəsimi, Səbail, Xətai, eləcə də digər rayonları çoxmillətlidir. Bakıda, ümumiyyətlə, bir sıra xalqların nümayəndələri yaşayırlar. Xaricilər gəlib bizdəki mühiti, ab-havanı görəndə xalqımızın qonaqpərvərliyinə, tolerantlığına heyran qalırlar”.
Siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, tarixçi Zaur Əliyevin də fikrincə, qardaşlaşmış rayonlar məsələsi olduqca əhəmiyyətlidir. Rayonların bir-birilə yaxınlaşmasını təcrübənin, mədəniyyətlərin paylaşması kimi şərh edən Z.Əliyevin qənaətinə görə, xarici ölkələrin rayon meriyaları Azərbaycanın rayonları ilə əməkdaşlığa, dostluğa böyük əhəmiyyət verirlər: “Azərbaycan çoxmillətli dövlətdir. Ölkəmizdə mövcud olan multikulturalizm və tolerantlıq ənənələri xariciləri hədsiz dərəcədə cəlb edir. Bakı şəhərinin rayonlarının ABŞ-ın, Belarusun, eləcə də digər ölkələrin rayonları ilə qardaşlaşmasının mədəni, iqtisadi, ticari və turizm əhəmiyyəti böyükdür. Qardaşlaşmış rayonlar bir-birinə böyük töhfələr verirlər. Hətta elm və təhsil, eyni zamanda başqa sahələrdə müxtəlif tədbirlərin keçirilməsi ilə bağlı qarşılıqlı əməkdaşlıq təqdirəlayiqdir. Qadaşlaşmış rayonlar arasında müqavilələr imzalandıqdan sonra rayon rəsmiləri, mədəniyyət adamları, icma nümayəndələri qarşılıqlı gediş-gəlişlər edirlər. Əlbəttə, qardaşlaşmış rayonlar arasında hərtərəfli əlaqələr yaranır. Bu ideya sülhə, birliyə, insanların həmrəyliyinə hesablanıb. Azərbaycandakı toleranlıq, burada başqa xalqlara xoş münasibət, qonağa hörmət xariciləri bizimlə əməkdaşlığa cəlb edir. Bəzən elə rayonlar olur ki, onlar məsafəcən uzaq olsalar da, coğrafiyası, təbiəti bənzər olur. Düşünürəm ki, Bakının digər rayonları ilə də Avropa, Amerika, Rusiya, Türkiyə, Ukrayna və s. ölkələrin rayonları arasında qardaşlaşma prosesi genişlənə bilər”.
İradə SARIYEVA
