Kəmalə Ağazadə: “Əsas məqsədimiz cəmiyyət üçün yararlı şəxsiyyətin formalaşmasını ortaya qoymaqdır” Vasif Akifli: “Çıxdığımız bu yolda, sözün əsl mənasında, güclərimizi birləşdirməli və sağlam gələcəyimizi sağlam inşa etməliyik” Rövşən Nəcəfov: “Kimsəsiz, atasız, atılmış uşaqlar gələcəkdə bizim uşaqlarımızla rastlaşacaq və bizim uşaqlarımızla bu cəmiyyəti bölüşəcəklər”
Dekabrın 19-da Beynəlxalq Mətbuat Mərkəzində Azərbaycan Uşaqlar Birliyinin “Gələcəyimizə sığınaq” layihəsinin təqdimatına həsr edilən konfrans keçirildi. Layihənin məqsədi uşaq hüquqlarının müdafiəsinin təkmilləşdirilməsi istiqamətində fəaliyyəti artırmaq, sosial məsuliyyət sahəsi üzrə təbliğat işini gücləndirməkdir.
Tədbirin aparıcısı, Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin Rus İqtisad Məktəbinin 2-ci kurs tələbəsi Minarə Hüseynova bildirdi ki, o, Azərbaycan Uşaqlar Birliyindəki sığınacağa tələbə yoldaşları ilə birgə gedib. Onun sözlərinə görə, o və tələbə yoldaşları sığınacaqda olan uşaqlara qida və digər zəruri şeylər aparıblar: “Biz ora gedəndə əvvəlcə düşünürdük ki, uşaqlara qida aparsaq, bu kifayətdir. Amma sonra anladıq ki, onları qida ilə təmin etmək kifayət deyil, bu uşaqların gələcəkdə yaxşı bir vətəndaş kimi formalaşmasında hər birimiz böyük rol oynamalıyıq. Biz onlara özgə uşaqları, yaxud bu günün qurbanları kimi deyil, gələcəyin anası, vətəndaşı, igid əsgəri kimi baxmalıyıq. Bu uşaqlara bu gün həmrəylik göstərib dəstək olaq ki, onlar gələcəklərini qura bilsinlər. Bu körpələrə dəstək, sadəcə, bir gün onların problemlərini dinləmək deyil, o uşaqların hər birini tanımağa çalışmağımız lazımdır. Doğrudan da onlara dəstək olduğumuzu göstərmək məqsədimizdir”.
M.Hüseynovanın qeyd etdiyinə görə, sığınacağa sığınmış uşaqlara kədərləndiyimizi deyil, onlara qürurla, sevgi ilə baxmağımızı hiss etdirməliyik. “Öz yaxınlarımızı, doğmalarımızı, övladlarımızı bir anlıq da olsa o uşaqların yerinə qoyub onların başına gələn hadisələri dərk etməliyik. Bu gün sizlərin qarşısında “Gələcəyimizə sığınaq” deyirik. Gəldiyimiz bu yolda sizin hər biriniz bizə dəstək olun ki, gələcəyimizə sığına bilək” - deyə M.Hüseynova fikirlərini tamamladı.
Layihənin təqdimat mərasimində çıxış edən Azərbaycan Uşaqlar Birliyinin sədri Kəmalə Ağazadə uşaq hüquq və maraqlarını qorumaq üçün vətəndaş həmrəyliyi göstərməyimizin vacib olduğunu dedi. “Gələcəyimizə sığınaq” layihəsinin heç bir dövlət və özəl qurumlar tərəfindən maliyyələşdirilmədiyini deyən Birlik rəhbərinin sözlərinə görə, bu tip uşaqların müdafiəsi məsələsi yalnız dövlətin işi deyil, bu ilk növbədə cəmiyyətin üzərinə düşən böyük məsuliyyətli işdir: “Azərbaycan Uşaqlar Birliyi 25 ildən çoxdur uşaqların hüquq və maraqlarının qorunması istiqamətində layihələr həyata keçirir. Bizim əsas məqsədimiz “Özgə uşağı olmur” devizini rəhbər tutaraq, vətəndaş həmrəyliyimizi göstərib, bu deviz altında uşaqların hüquq və maraqlarını qorumaqdır. Əsas məqsədimiz cəmiyyət üçün yararlı şəxsiyyətin formalaşmasını ortaya qoymaqdır”.
Tədbirdə dövlət qurumlarının, beynəlxalq təşkilatların, eləcə də KİV nümayəndələrinin iştirak etdiyini qeyd edən K.Ağazadənin fikrincə, bu tərkibin tədbirə qatılması o anlamı daşıyır ki, bu qurumlar sığınacağa sığınmış uşaqların taleyinə biganə deyillər: “Biz “Özgə uşağı olmur” aksiyasına start verəndə də heç kimə müraciət etmədən, öz imkanlarımız hesabına həyata keçirdik. “Özgə uşağı olmur” deməklə gələcəyimizə sığınırıq. Bunun isə məqsədi gələcəyimizin anaları, gələcəyimizin əsgərləri olacaq uşaq və yeniyetmələrə dəstək verməkdir. Mən ən çox mediada və sosial şəbəkələrdə “dövlət hara baxır” fikrilə rastlaşıram. Mənim də sualım var: “Cəmiyyət hara baxır?”. Bəs biz cəmiyyət olaraq nə etməliyik? Bu gün Azərbaycan Uşaqlar Birliyinin ən sıx əməkdaşlıq etdiyi qurum Daxili İşlər Nazirliyidir. Çünki bizim işlədiyimiz qrup həssas qrupdur. Bizim təşkilat Azərbaycanda yeganə qurumdur ki, bu gün zorakılığa məruz qalmış uşaqlara xidmət göstərir, reabilitasiya işi aparır. Əsas əməkdaşlıq etdiyimiz qurumlar, qeyd etdiyim kimi, Daxili İşlər Nazirliyi, icra hakimiyyətləri və Ailə, Uşaq və Qadın Problemləri üzrə Dövlət Komitəsidir. Eyni zamanda da beynəlxalq təşkilatlar arasında ən qocaman tərəfdaşımız Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatıdır. Bizə dəstək verən hər bir quruma təşəkkür edirəm. Bəli, bu işdə medianın da rolu böyükdür. Gələcəyimizə sığınaq. Biz uşaqların zorlanmasının, zorakılıq hallarının qarşısını almaq, döyülən qadınların sayının azalmasını istəyirik. Mən demirəm ki, bəli, biz birdəfəlik bu halın qarşısını alıb, problemi həll edə biləcəyik. Bu mümkün deyil. Ancaq bu gün cəmiyyətin ən azından maariflənməsinə çox böyük ehtiyac var. Bizim uşaq təşkilatı olaraq ən əsas vurğuladığımız uşaqların problemlərinə cəmiyyətin diqqətinin artırılmasıdır. Çünki cəmiyyət nə qədər məlumatlı olacaqsa, nə qədər bir araya gələcəksə, dövlət qurumları da bir o qədər bizimlə sıx əməkdaşlıq edəcək, effektiv işlər ortaya qoya biləcək.
Azərbaycan Uşaqlar Birliyinin sədr müavini, Uşaq Sığınacağı Reinteqrasiya Mərkəzinin koordinatoru Vasif Akifli çıxışında bildirdi ki, “Gələcəyimizə sığınaq” layihəsinin məqsədi sığındığımız gələcəyin sağlam olmasıdır. O vurğuladı ki, sağlam gələcək üçün sağlam uşaqlar böyütməliyik: “Günümüzdə insanlar “məndən ötsün qardaşıma dəysin” misalı ilə yaşayır. Mənim övladıma olmayıbsa, mənim ailəmdə deyilsə, mənə nə? Bu gün bizim sığınacaqda ən çox 40 uşaq görə bilərik. Say tutumu etibarilə gördüyümüz rəsmi rəqəmlərin bir də görsənməyən, küçələrdə qalan, natamam ailələrdə, kimlərinsə himayəsində böyüyən sayılmamış sayları var. Biz cəmiyyət olaraq, potensial sözünün qarşısına potensial təhlükə yox, potensial həkim, potensial memar, potensial müəllim, potensial alim, potensial uğur qoya bilərik. Cəmiyyət olaraq bərabər atdığımız hər bir addım uğur deməkdir. Güc birlikdədir deyərək çıxdığımız bu yolda, sözün əsl mənasında, güclərimizi birləşdirməli və sağlam gələcəyimizi sağlam inşa etməliyik”.
V.Akifli, həmçinin, qeyd etdi ki, “Gələcəyimizə sığınaq” Birliyin keçən il həyata keçirdiyi “Özgə uşağı olmur” layihəsinin ikinci hissəsidir. “Bizim məqsədimiz diqqəti uşaq hüquqlarının təkmilləşdirilməsinə daha çox artırmaqdır. Mən sığınacağımızda qalan 35-40 uşağın problemlərindən danışa bilərəm. Yəni burada ağır hadisələr var. Onlar arasında zorakılığın istənilən növü ilə üzləşən uşaqları misal çəkə bilərəm. Ancaq gəlin bu gün qəbul edək ki, bizim sığınacaqda olmayan, qohumlarının himayəsində olan və yaxınları tərəfindən hansısa zorakılıqla qarşılaşan, əziyyət çəkən, öz hüquqlarını müdafiə edə bilməyən uşaqlar var. Uşaq hüquqlarının təkmilləşdirilməsində gəncliyin rolu çox böyükdür. Bizim gənclərə və mediaya çox böyük ehtiyacımız var. Biz burada hansısa bir 5 yaşlı uşağın atalığı tərəfindən zorlandığını müzakirə etsəydik, nəinki media nümayəndələri, hətta mediaya aid olmayan adamları da bu zalda görə biləcəkdik. Amma məqsədimiz bu məsələni müzakirə etmək yox, bu kimi halların baş verməsinin qarşısını almaq üçün maarifləndirmə işini həyata keçirməkdir. Maarifləndirmə kampaniyasında medianın rolu çox böyükdür və biz bu məsələ ilə bağlı mediada böyük təbliğat işi aparmalıyıq ki, bu hadisələr baş verməsin.
“Gələcəyimizə sığınaq” layihəsinin rəhbəri Rövşən Nəcəfov layihənin məqsədlərindən danışarkən vurğuladı ki, bu gün cəmiyyətə yaxşı vətəndaşlar, yaxşı insanlar yetişdirilməsə, gələcəyimizi sual altında qoymuş olacağıq: “Sağlam fikirli insanlar yetişdirməliyik. Əgər biz insan mühəndisliyi ilə məşğul olmaq isrtəyiriksə, birinci növbədə onların fikirlərini təmir etməliyik. Çünki fikri sağlam olmayan insan nə idmançı, nə həkim, nə hüquqşünas, nə də bir mütəxəssis kimi sağlam ola bilər”.
R.Nəcəfovun sözlərinə görə, bu gün bu kimi problemlərə biganəlik stereotipləri var və bunlar aradan qaldırılmalıdır. Bizim əsas silahımızın sevgi olduğunu deyən layihə müəllifinin dediyinə görə, o, sığınacaqda olan uşaqların bəzilərinin həyatı ilə tanış olub: “Biz o uşaqların həyatını sıfırdan qurmalı və onları gələcəyə ötürməliyik. Kimsəsiz, atasız, atılmış uşaqlar gələcəkdə bizim uşaqlarımızla rastlaşacaq və bizim uşaqlarımızla bu cəmiyyəti bölüşəcəklər. Ən gözəl dil sevgi dilidir”.
Sonra “Gələcəyimizə sığınaq” layihəsi çərçivəsində sığınacaqdakı uşaqlarla bağlı çəkilən iki kiçik süjet təqdim edildi. Təqdimatın ardınca problemin müzakirəsi keçirildi.
Azərbaycan Uşaqlar Birliyinin sədri K.Ağazadə vaxtilə sığınacağa yerləşdirilən 9 yaşlı zorlanmış oğlan uşağından danışdı. O bildirdi ki, bu uşağa qarşı hədsiz zorakılıqlar edilmişdi: “Elə bir işgəncə yox idi ki, o məruz qalmasın. Bir dəfə kameradan həyətə baxdım ki, bu uşaq həyətdəki palma ağacının iynələrini çıxarıb uşaqların bədəninə, əl-qoluna batırır. Onu çağırıb dedim ki, niyə belə edirsən, uşaqlar yazıqdır, onlara mikrob keçər. Mənə qayıdıb dedi ki, bəs mən yazıq deyildim, mənə hər cür işgəncə veriblər. O uşaq sonradan bizdən reabilitasiya olundu, Rusiyaya getdi, ora vətəndaşı idi. O gedərkən mənə dedi ki, mən 18 yaşım olandan sonra Azərbaycana gəlib bura vətəndaşı olacağam”.
Cəmiyyətimizdə ən həssas qrup olan qaraçılarla bağlı da işlər gördüklərini deyən K.Ağazadə qaraçı uşaqlarının küçələrdən yığışdırılmasında, onların təhsilə cəlb edilməsində cəmiyyətin də səy göstərməli olduğunu dedi: “Qaraçı ailələri ilə işləməyə çox böyük ehtiyac var. Biz sığınacağımıza yerləşdirilən 16 nəfərdən 9-nu fərdi təhsilə cəlb etmişik. Onlar Təhsil Nazirliyinin xətti ilə ayrı-ayrı məktəblərdə oxuyurlar. 14 yaşlı uşaqlar 3-cü sinifdə oxuyurlar. Bizdə 14 yaşlı qız var, 3-cü sinifdə oxuyur, məktəbdən bizim nümayəndəmizə deyiblər ki, biz o qızı 6-cı sinfə keçirmək istəyirik. Çünki o artıq bütün dərsləri mənimsəyir. Çox intellektli, bilikli uşaqdır. Bu 14 yaşlı qız sığınacağa cəlb etdiyimiz qaraçı uşaqlarından biridir”.
Cəmiyyətimizin özünün reabilitasiyaya böyük ehtiyacı olduğunu vurğulayan K.Ağazadə hesab edir ki, cəmiyyət maariflənərsə, bu kimi hallara qarşı həssas olar.
Sonda qeyd edildi ki, layihə çərçivəsində çəkilən videoçarx sosial şəbəkələrdə yayımlanacaq.
İradə SARIYEVA
