Cahid İsmayıloğlu: “Elektron şəxsiyyət vəsiqələrinin əsas rolu vətəndaş haqqında ilkin informasiyaların alınmasında və yaxud da ötürülməsində tezliyi təmin etməsidir”
Məlum olduğu kimi, yeni şəxsiyyət vəsiqələri 2019-cu ildən istifadəyə veriləcək. Yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqələrinin bir çox üstünlüyü olacaq. Vəsiqələrdə xüsusi çiplər olacaq ki, bu çiplərdə də “elektron imza” sertifikatları tətbiq ediləcək. Təqdim olunan elektron imzaların müddəti 5 ildir, vəsiqələrin müddəti isə 10 illikdir. 5 ildən sonra vətəndaş kartını sistemə daxil etməklə elektron imzanı avtomatik yeniləyəcək.
Belə ki, bu vəsiqəni əldə edən şəxslərin artıq elektron imza sertifikatı almasına ehtiyac qalmayacaq. Elektron daşıyıcısı (çipi) olan yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqələrinin əsas özəlliyi odur ki, onlara şəxsiyyət vəsiqəsi sahibinin elektron imzası və identifikasiyası ilə bağlı sertifikatları daxil ediləcək. Nəticədə yeni vəsiqələr şəxsiyyəti identifikasiya etməklə yanaşı, həmçinin, elektron sənədlərin imzalanmasında da istifadə ediləcək. Heç bir quruma getmədən onlayn əməliyyatları həyata keçirmək mümkün olacaq.
Milli Sertifikat Xidmətləri Mərkəzinin müdir müavini Həbib Abbasov mətbuata açıqlamasında bildirib ki, bu xidmətlərin əldə olunması hər bir vətəndaşımız üçün əlçatan olacaq: “Çünki “elektron imza”ların vəsiqələrə tətbiq olunması nəzərdə tutulduğu üçün, hər bir vətəndaş bu imkanlardan yararlanacaq. Bundan başqa, yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqələrində “elektron imza” sertifikatlarının olması hər bir vətəndaş üçün qurulacaq infrastruktur sistemində şəxsi kabinet olmasına da səbəb olacaq ki, bu şəxsi kabinetdə hər birimiz haqqında məlumatlar var. Artıq “e-id.az” portalı tərəfimizdən hazırlanıb, istifadəyə tam hazırdır. Portalda özünəxidmət funksiyaları yerləşdirilib, hansı ki, şəxsi kabinet modellərində həmin informasiyalar cəmlənib. Portala hər bir şəxs daxil olduqda özünə aid olan məlumatları görəcək”.
Bütün bu deyilənlərin fonunda, yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqələrində hər bir vətəndaş üçün qurulacaq infrastruktur sistemində şəxsi kabinet olmasının nə kimi əhəmiyyəti var?
Məsələyə münasibət bildirən İKT sahəsi üzrə ekspert Cahid İsmayıloğlunun sözlərinə görə, bunun bir sıra əhəmiyyəti var: “Elektron hökumət portalında vətəndaşlarla bağlı bütün məlumatlar mövcuddur. Vətəndaşlar “asan imza” və “elektron imza” ilə portala daxil olub şəxsi hesablarına baxa bilərlər. Şəxsi hesabda nə mövcuddur? Vətəndaş haqqında şəxsi məlumatlar öz əksini tapıb. Belə ki, sözügedən məlumatlar şəxsiyyət vəsiqəsində əks olunan məlumatlardır. Eyni zamanda, vətəndaşın vergi ödəmələri, Sosial Müdafiə Fondunda olan pensiya hesablamaları, bunların hamısı hazırda elektron hökumət portalında mövcuddur. Elektron vəsiqələrin əsas üstünlüyü ondan ibarətdir ki, pərakəndəliyi aradan qaldıracaq. Vətəndaş haqqında bütün informasiyaları vahid mərkəzdə cəmləyəcək. Hətta gələcəkdə ola bilər ki, digər sənədlər də elektron portalda yerləşdirilsin. Məsələn, xarici pasport, sürücülük vəsiqəsini göstərmək olar. Bunların hamısını bir elektron kart içərisində cəmləşdirmək mümkün olacaq. Yəni proses bu istiqamətdə gedir. Elektron şəxsiyyət vəsiqələrinin əsas rolu vətəndaş haqqında olan ilkin informasiyaların alınmasında və yaxud da ötürülməsində tezliyi təmin etməsidir. Çünki bununla bağlı məlumatların digər dövlət qurumlarına ötürülməsi zamanı operativlik təmin olunur. Deməyim odur ki, bütün elektron informasiyalar vətəndaşın əlində olacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
