Fatimə Hacıbəyli: “Uşaqların tərbiyəsi, inkişafı ən önəmli məsələ olmalıdır”
Hazırda Azərbaycanda işləyən qadınlara doğuşdan iki ay əvvəl və iki ay sonra məzuniyyət verilir. Bu isə uşağın inkişafı üçün çox əhəmiyyətli olan bir dövrdə – onun ilk 6 ay ərzində ana südü ilə qidalanması üçün yetərli vaxt deyil. Bunu UNICEF-in Azərbaycandakı Nümayəndəliyi rəhbərinin müavini Min Yuan deyib. O qeyd edib ki, digər tərəfdən, özəl şirkətlər qanunvericiliyin bu tələbinə riayət etmirlər.
Ekspertlər də işləyən analara məzuniyyətin verilmə müddətinin qısa olduğunu bildirirlər. Onların fikrincə, doğuşdan bir neçə ay sonra analar işə çıxdıqdan sonra onlar tam olaraq övladlarının böyüməsi ilə məşğul ola bilmirlər.
“Vəfa” Sosial İctimai Birliyinin sədri Fatimə Hacıbəyli bizimlə söhbətində bildirdi ki, analara verilən məzuniyyət müddəti azdır: “Məzuniyyət vaxtı az olduğu üçün, analar körpələrin hərtərəfli inkişafına nəzarət edə bilmirlər. Nəzərə almaq lazımdır ki, körpələr ən azı 6 ay ana südü ilə qidalanmalıdır. Hətta bəzən bu proses uşağın 1 yaşına qədər davam edir.
Doğuşdan əvvəl və sonra məzuniyyət müddətini uzatmaq olar. Məzuniyyət ananın öz hesabına, yaxud dövlət hesabına götürüləcəksə, qanunvericilikdə də nəzərdə tutulub ki, bu ödənişləri özəl şirkətlərə şamil etmək lazımdır. Dövlət hesabına olanda məzuniyyət bir il götürülür və bu ödənişli olur. Düşünürəm ki, analıq məzuniyyəti ilə bağlı məsələlərə yenidən baxılmalıdır ki, ana uşağının təlim-tərbiyəsinə nəzarət edə bilsin. Bəzən elə olur ki, ana məcburi olaraq işə çıxdığına görə övladına baxmaq üçün dayə tutur. Son zamanlar dayələrin uşaqlarla necə rəftar etməsi isə hər kəsə bəllidir”.
Birlik sədri qeyd etdi ki, uşaqlar cəmiyyət üçün olduqca vacibdir. Onların tərbiyəsi, inkişafı qarşıda duran ən önəmli məsələ olmalıdır. Məhz buna görə də məsələ ciddi müzakirə olunmalı və bəzi dəyişikliklər edilməlidir.
Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, uşaq doğulandan 3 yaşına qədər ödənişlərin verilməsi məqbul olsa da, bu ödənişlər 1 il verilir: “Daha sonra ana öz hesabına ödənişlər etməli olur və bu da bir çox hallarda qadının məcburi işə getməsi ilə nəticələnir. Həmçinin, uşaq 3 yaşından sonra bağçaya götürülür, bəzi hallarda hətta ziyalı bir xanım gedib gül sata bilir və yaxud başqa işlərlə məşğul olur ki, ehtiyaclarını ödəyə bilsin. Bu baxımdan hesab edirəm ki, uşaqların 3 yaşına qədər analara sosial yardımın təşkil edilməsi yaxşı olardı. Çünki ana uşağına baxmalı və onun normal inkişafına dəstək olmalıdır”.
F.Hacıbəylinin dediyinə görə, Azərbaycanda analıq məzuniyyəti hüququndan istifadə edən çox az qadın var. Çünki qadınlar çox zaman işə girərkən əmək müqaviləsi tələb etmirlər. Onlar ya xidmət müqaviləsi ilə işə qəbul edilir, ya da müqaviləsiz. Bu da hamiləlik dövründə qadınların analıq məzuniyyəti hüququndan istifadə etməsinə mane olur: “Bəzi qadınlar düşünürlər ki, uşaq dünyaya gətirdikdən sonra işləməyəcək, özünü ailəsinə həsr edəcək. İşdən analıq məzuniyyətinə çıxan zaman sonrakı dövrü düşünmürlər. Bəzən olur ki, ailə dağılır və qadın yenidən işə qayıtmalı olur. Buna görə də qadınlar analıq məzuniyyətinə çıxan zaman hər şeyi nəzərə almalıdırlar”.
Günel CƏLİLOVA
