Aytəkin Kamranqızı: “Azərbaycan qadını psixoloji cəhətdən içki içməyə hazır deyil” Adil Qeybulla: “Son vaxtlar qadınlarda alkoqol asılılığı müşahidə olunur”
Toy şənliklərində, müxtəlif mərasimlərdə stol arxasında kişilərlə bərabər oturan qadınların da spirtli içki içməsinin dəfələrlə şahidi olmuşuq. Əvvəllər bu “dəb”ə müğənni, artist cameəsində rast gəlinirdisə, indi bu hal az qala “ənənə”yə çevrilməyə başlayıb. Hətta əlindəki badəni peşəkarlar kimi birnəfəsə başına çəkən qadınlar da az deyil. Üstəlik, içki içməyən qadınlara lağ edib, onları müasirlikdən uzaq olmaqda qınayanlar da var. Qadınların spirtli içki içməsi isə, zamandan asılı olmayaraq, cəmiyyətdə heç zaman birmənalı qarşılanmır.
Açıqlanan statistik rəqəmlərə əsasən, Azərbaycanda alkoqol aludəçisi olan qadınların sayı artıb.
Alkoqol qəbulu nəticəsində yaranan psixi davranış pozuntuları diaqnozu ilə 21 909 nəfər xəstə Respublika Narkoloji Mərkəzində qeydiyyatdadır. Bunu Respublika Narkoloji Mərkəzinin şöbə müdiri Afət Məmmədova deyib. O bildirib ki, qeydiyyatda olan xəstələrdən 651 nəfəri qadındır: "Alkoqolizmdən xüsusən 30-35 yaşdan yuxarı olan şəxslər əziyyət çəkir. 2016-cı ildə ilkin olaraq alkoqol asılılığı nəticəsində 551 nəfər qeydiyyata götürülüb ki, onlardan da 28 nəfəri qadın olub".
Maraqlıdır, Azərbaycan qadını hansı səbəbdən içir?
Sosioloq Aytəkin Kamranqızı bizimlə söhbətində bildirdi ki, əsasən alkoqola, siqaretə meyl edən qadınların əksəriyyəti tənhalıqdan əziyyət çəkənlərdir. Həyat yoldaşından boşanan, yenidən ailə həyatı qurmayan qadınlar bu risq qrupuna daxildir. Bundan əlavə, yüngül həyat tərzi keçirənlər də içki və siqaretdən çox istifadə edirlər: “Həmçinin, onu da deyim ki, alkoqol qəbul edən qadınların sayı artmayıb. Sadəcə, qadınlar indi daha çox açıq şəkildə içki qəbul edirlər. Üstəlik, qadınlarımız hər içkidən də istifadə etmirlər, onlar daha çox likör, çaxır kimi içkiləri qəbul edirlər. Ümumiyyətlə, sərxoş qadınların sayı deyil, içib avtomobil sürən qadınların sayı artıb”.
Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, Azərbaycan qadını psixoloji cəhətdən içki içməyə hazır deyil: “Gürcü, ingilis və ya fransız qadını içki içməyin normasını bilirsə, bizim qadınlarda bəzən içki içmək mədəniyyəti lazımi səviyyədə deyil. Hər şeydən əvvəl içki içən qadın özünü idarə edə bilmir və nəticədə onun mənəviyyatına, əxlaqına təsir edən məsələlər ortaya çıxır. Bəzi qadınlarda isə içkiyə aludəçilik yaranır. Bu onun əmək qabiliyyətinə də ziyan vurur. Evdə böyüyən uşaq hiss edəndə ki, anası alkoqollu içki qəbul edir, bu, uşağın gələcək taleyində mənfi rol oynayır”.
İçki içməyin qadınlar üçün müasirlik şərti olub-olmamasına gəlincə, sosioloq bildirdi ki, müasirliyin meyarlarını kimsə təyin edə bilməz: “Müasirlik tamam başqa şeydir. Müasirlik indiki dövrdə zamanı daha yaxşı dərk edərək öz fəaliyyətini ahəngdar qura bilməkdir. Həmin adam Qərb ölkəsinin hər hansı içki düşkünündən daha müasirdir. Kim müqayisə edə bilər ki, bir kübar qadın daha müasirdir, yoxsa içki düşkünü olan bir qadın? Müasirliyi birbaşa alkoqolla müqayisə etmək olmaz. Müasirliyin belə kriteriyaları yoxdur. Ən müasir adam fiziki sağlamlığının, mənəvi zənginliyinin və əməyə yaradıcı münasibətinin qayğısına qalandır”.
Tibb elmləri doktoru, professor Adil Qeybulla isə bildirdi ki, kişilərə nisbətən alkoqol daha çox qadın orqanizminə zərər yetirir: “Nəzərə alsaq ki, qadınlar hamilə qalırlar, südlə uşaq qidalandırırlar, alkoqol qəbulu onların orqanizminə daha çox zərərli təsir göstərir. Gələcəkdə doğulan uşaqların da taleyində bu öz mənfi təsirini göstərir. Ümumiyyətlə, hesab edirəm ki, alkoqol qəbulu müəyyən dozada ola bilər, yəni insanlar özlərini nəzarət edə bilsələr. Həddən ziyadə alkoqoldan istifadə insanı asılı vəziyyətə salır. Son vaxtlar qadınlarda da bu tendensiyanın artması müşahidə olunur. Təəssüflər olsun ki, bəzən bunun fərqində olmurlar”.
A.Qeybulla onu da qeyd etdi ki, bu cür məsələlərin həlli kütləvi təbliğatdan asılıdır: “Kütləvi informasiya vasitələri ilə bunun zərərli səbəbləri, orqanizmə neqativ təsirləri, gələcək nəslə təsiri barədə təbliğat aparmaq lazımdır. Bu cür məsələlər araşdırılsa, konkret misallarla göstərilsə, problem getdikcə həll olunar. Bu məsələnin həlli inzibati yolla deyil, təbliğatdan keçir. Vaxtilə ictimai qınaqlara tuş gələn məsələlər demək olar ki, aradan qalxır. Cəmiyyət, dəyərlər dəyişir, yeni iqtisadi münasibətlər yaradılır. Bütün bunlar, təbii ki, ictimai proseslərdə və ictimai münasibətlərdə özünü göstərir”.
Günel CƏLİLOVA
