Dövlət Məmmədov: “Son zamanlar artan yol qəzalarının səbəblərindən biri də insanların enerji içkiləri içməsidir”
Bir banka ilə yuxu qovmaq, yorğunluğu aradan qaldırmaq, adrenalini artırmaq, səhərə qədər yatmayıb rəqs etmək belə mümkündür. Enerji içkilərindən içənlər bunları etmək gücünə malikdir. Mütəmadi olaraq reklam çarxlarında energetik içkilərin insanlara necə enerji verməsi nümayiş olunur.
Ancaq bu içkilərin insan orqanizmində hansı fəsadlar törətdiyi isə açıqlanmır. Azərbaycanda bu içkilər böyükdən tutmuş, kiçiyə qədər hər kəs arasında məşhurdur. Acınacaqlı hal odur ki, məktəblərin ətrafında çoxlu sayda boş enerji içkilərinin butulkalarını görmək olar. Bu hal isə gələcəyimiz olan məktəblilərin indidən öz sağlamlıqlarını təhlükəyə atması deməkdir.
Bəllidir ki, energetik içkilərin bir sıra xarici ölkələrdə satışı və istifadəsi qadağan olunub. Məlumat üçün bildirək ki, 2010-cu ildə ABŞ-da kofein tərkibli spirtli enerji içkiləri tamamilə satışdan çıxarılıb. Elə həmin il Litvada energetik içkilərin yetkinlik yaşına çatmayanlara satışına qadağa qoyulub. 2015-ci il mayın 1-dən isə Rusiyanın Moskva vilayətində də eyni məhdudiyyətlər tətbiq edilib. O cümlədən, Fransa, Danimarka, Norveç, Türkiyə, Uruqvay, İslandiyada da qadağan olunan içkilər siyahısına daxil olunub.
Energetik içkilərin qadağan olunmasının səbəbi onların tərkibində olan müəmmalı maddələrdir. Hətta belə bir fikir dolaşır ki, energetik içkilərə öküz sperması əlavə olunur. Bu səbəbdən də bu içkilər insanların qısa müddət ərzində əhvalını qaldırır, daha sonra isə insanın enerjisini tam olaraq alır.
Qeyd edək ki, artıq uzun müddətdir ki, ölkəmizdə də enerji içkilərinin insan sağlamlığına vurduğu zərərlər haqqında mütəmadi məlumatlar yayılır. Yazılı media vasitəsilə adıçəkilən içkilərin insanlarda hansı fəsadlar yaratması ictimaiyyətə çatdırılır. Hətta bu içkilərin, digər xarici ölkələrdə olduğu kimi, Azərbaycanda da qadağan olunmasını təklif edənlər də az deyil.
Maraqlıdır, bunlardan sonra energetik içkilərin satışında hər hansı bir dəyişiklik baş veribmi? Enerji içkilərinin satışı ilə bağlı vəziyyəti aydınlaşdırmaq məqsədilə şəhərdə bir neçə marketə baş çəkdim.
Onu da bildirək ki, sıravi dükanlardan tutmuş, supermarketlərin vitrinini elə məhz enerji içkiləri bəzəyir.
Marketlərin birində çalışan xanımın sözlərinə görə, belə içkilərin azarkeşləri əsasən yeniyetmə və gənclərdir. O qeyd edir ki, bəzən uşaqlara valideynləri də enerji içkilərini özləri alırlar, o, tövsiyə etməyəndə, “neynəyim, istəyir”, cavabını eşidir: “Enerji içkilərinin satışında hər hansı bir dəyişiklik hiss olunmur. Satış əvvəl necə idisə, indi də elədir”.
Gün ərzində 3-4 banka enerji içkisi içən Salman artıq bu içkidən uzaqlaşmaq istəyir. O bizimlə söhbətində bildirdi ki, enerji içkiləri, bir növ, narkotik kimidir: “Mən demirəm tərkibində hər hansı narkotik maddə var. Sadəcə, bu içki insanlarda asılılıq yaradır. Bir dəfə enerji içkisindən içən yalnız bundan içmək istəyəcək. Bu yaxınlarda dostum enerji içkilərini mənə içməməyi tövsiyə etdi. Bu içkinin tərkibinə öküz sperması qatıldığını deyəndə və bu barədə yazılanları mənə göstərəndə dəhşətə gəldim. O gündən bəri dost-tanışıma bu tip içkilərdən uzaq durmağı məsləhət görürəm”.
Azərbaycan Su İstehsalçıları Birliyinin sədri Dövlət Məmmədov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında müxtəlif adlarda satılan energetik içkilərin satışının qadağan olunmasını qeyd etdi: “Biz əsasən Avropada tətbiq olunan hansısa qayda-qanunu öz ölkəmizdə də tətbiq etmək istəyirik. Maraqlıdır, bəs onda niyə Avropa enerji içkilərinə yox dediyi halda, bizdə bu içki geniş şəkildə yayılır. Məlumat üçün bildirim ki, bəzi Avropa ölkələrində energetik içkilər qadağan olunub, bəzilərində isə yalnız apteklərdə satılır. Dünya mətbuatı enerji içkilərinin 18 yaşı tamam olmayanlara, yaşlı nəslin nümayəndələrinə, təzyiqi olan və hamilə xanımlara verilməməsini yazır. Ancaq bizdə isə istənilən yaşda olan şəxs sərbəst şəkildə enerji içkisini dükandan ala bilər”.
Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, son zamanlar artan yol qəzalarının səbəblərindən biri də insanların enerji içkiləri içməsidir: “Energetik içkilərin 3 qabı yarım litr arağa bərabərdir. Ona görə də bu gün yol qəzalarının baş verməsində bu içkilər də rol oynayır. Bu gün gənclər onu daha çox yuxularını qaçırmaq üçün içirlər. Amma bu içkilər yuxunu qovmur. Onun qəbulundan sonra tərkibindəki kimyəvi preparatlar hesabına insana əvvəl həddindən artıq əlavə enerji gəlir, 4-5 saatdan sonra yorğunluq, yuxu gətirir. Bu səbəbdən də sürücülərin çoxu sükan arxasında yatırlar. Qəzaya düşən maşınlara baxsanız görərsiniz ki, onların çoxunda energetik içkilərin qabı var. Təəssüf ki, avtobus sürücüləri də iş zamanı bu içkini içib avtobusu idarə edirlər".
D.Məmmədovun sözlərinə görə, energetik içkilər birbaşa narkomaniya və alkoqolizmə səbəb olur: “İçki insana necə enerji verə bilər? İnsan bəyəm enerji bloklayıcısıdır ki, enerji toplasın. Bu içki insanın təzyiqini qaldırmaqla olan-qalan gücünü sovurur".
Birlik sədri energetik içkilərin ölkədə satışının məhdudlaşdırılmasının vacib olduğunu dilə gətirdi. Sağlam nəsil üçün bu içkiləri qadağan etmək lazımdır.
Günel CƏLİLOVA
