Gülzar İbrahimova: “Mən bir uşaq yazarı kimi mütəmadi olaraq uşaqlarla görüşlərə gedirəm” Aygün Bünyadzadə: “Məktəblilərlə görüşürük...”
Uşaqların bədii-estetik zövqünün formalaşdırılması, dünyagörüşünün genişləndirilməsi üçün ancaq tədris edilən dərslər, müəllimlərin təlimi kifayət etmir. Onların həyatında bədii ədəbiyyatın, şeirin, hekayənin də rolu danılmazdır. Uşaq psixoloqlarının hesablamalarına görə, hansı uşaq ki, bədii ədəbiyyata, şeirə, nağıla maraq göstərir, həm o uşaqda fantaziya, yaradıcılıq qabiliyyəti formalaşır, həm də onlar daha çevik düşünə bilir, söz ehtiyatları çox olduğu üçün fikirlərini müstəqil şəkildə ifadə edə bilirlər.
Uşaq dünyası elə sirli aləmdir ki, hətta valideynlər belə o aləmə tam olaraq bələd ola bilmir. Uşaq dünyasına ən yaxından bələd olanlar uşaqlar üçün yazan insanlardır. Çünki onların da daxilində kövrək, həzin, arzularla dolu bir uşaq yaşayır.
Uşaq yazıçı və şairləri bütün dünyada uşaqların ən yaxın dostu sayılır. Əsərləri sevə-sevə oxunan yazarlarla uşaqların şəxsən görüşməsi, onlarla ünsiyyət qurması isə fərqli bir əhval yaradır.
Məlum olduğu kimi, Sovet dövründə uşaq şair və yazıçıları ilə uşaq bağçalarında, məktəblərdə görüşlər keçirilərdi. Bu da uşaqların yaddaşında dərin izlər buraxardı. Bu gözəl ənənə uzun illərdir sıradan çıxmışdı, bağça və məktəblərin qapısı hansısa səbəbdən uşaq yazıçı və şairlərinin, onların kitablarının üzünə bağlanmışdı. Əvvəllər dəfələrlə onlarla söhbət zamanı deyirdilər ki, uşaqlara əsərlərimizi çatdıa bilmirik, bu da müasir uşaq ədəbiyyatının təbliğ edilməsinə ciddi əngəl yaradır. Əlbəttə, o yazarların narahatlığını başa düşürük. Yazıçı, şair uşaq üçün yazırsa, uşaq da onun yazdıqlarını oxumalı və özünü o əsərlərdə tapmalıdır. Uşaq ədəbiyyatı zamana görə sözsüz ki, uşaqların zövqünə, maraqlarına uyğun şəkildə dəyişməlidir. Amma öz əbədi qayəsinə - maarifçilik məqsədinə görə sabit qalmalıdır. Sadəcə, yazarlar yeni ifadə tərzi ilə əsər yazmalı, uşaqların ürəyinə yol tapmağı bacarmalıdır. Bu gün Azərbaycanda uşaq ədəbiyyatı yaranır. Müasir uşaq ədəbiyyatı ənənələrə söykənməklə yeni mövzular, yeni düşüncə tərzləri, baxışlar təlqin edir.
Bu gün Azərbaycanda saysız məktəb, uşaq bağçaları fəaliyyət göstərir. Uşaqların zövqü, həyata baxışı burada formalaşır, gələcəyə hazırlıq yolu bu müəssisələrdən keçir.
Müasir uşaq yazıçı və şairləri ilə bağça və məktəblərdə görüşlər keçirilirmi?
Tanınmış uşaq yazıçısı və nağılçısı Gülzar İbrahimova (Gülzar nənə) “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, uşaq yazıçı və şairləri bağçalara, məktəblərə dəvət edilir. Onun bildirdiyinə görə, bu görüşlər həm yazıçı və şairlərin, həm də uşaqların həyatında, yaddaşında dərin izlər buraxır: “Mən bir uşaq yazarı kimi mütəmadi olaraq uşaqlarla görüşlərə gedirəm. Vaxt vardı ki, uşaqlar üçün yazanlar bağçalara, məktəblərə dəvət edilmirdi. Bu da bu sahədə boşluq yaratmışdı. Ancaq son illər bu problem aradan qaldırılıb və biz davamlı olaraq paytaxt məktəblərinə, eləcə də Bakıətrafı kəndlərin məktəblərinə dəvət edilirik. Görüşlər əsasən uşaq kitabxanalarında təşkil edilir. Mən bir yazar kimi ən çox Bakı kəndlərinə dəvət edilirəm. Zirə, Əmircan, Əhmədli, Sumqayıt məktəbliləri ilə tez-tez görüşürük. Bakıda məktəblərin çox olmasına baxmayaraq, burada məktəblərə az dəvət olunuram. Görün nə qədər məktəb var, onların hamısında görüşlərimiz keçirilsə, bunun şagirdlərə böyük faydası dəyər. Bakıda “Bakı Modern Məktəbi”ndə, 138, 53, 244 saylı məktəblərdə çox yüksək səviyyəli görüşlərimiz olub. Uşaq bağçalarına da dəvət olunuram. Hər uşaq bir dünyadır sözsüz ki. Uşaqlarla ünsiyyətdə olmaq, onları öyrənmək çox xoşdur. Bu görüşlər uşaqların mənəvi dünyasını hədsiz dərəcədə gözəlləşdirir. Məktəblərə dəvət ediləndə uşaqlar qarşımıza çox maraqlı şəkildə çıxır. Məsələn, mənim onlar üçün yazdığım şeirləri, hekayələri səsləndirirlər, əsərlərimi səhnəcik şəklində təqdim edirlər. Mənim müxtəlif peşələr, sənətlər haqqında əsərim var. Uşaqlar onu çox maraqlı şəkildə təqdim edirlər. Bilirsiniz ki, uşaqlar üçün müxtəlif nağıllar yazıram, o nağıllar internet şəbəkəsində də yerləşdirilib, uşaqlar onlarla tanışdır. Müəllifi olduğum “Su pərisi və balıqçı” nağılını da uşaqlar özünəməxsus şəkildə səhnələşdiriblər. Uşaq əsərlərini oxuduğu, nağıllarını dinlədiyi yazarlarla görüşəndə bu onun yadında əbədi iz buraxır. Biz özümüz uşaq olanda məktəbdə yazıçı və şairlərlə görüşlər keçirilirdi. Bu görüşlər yaddaşımdan çıxmır. Əlbəttə, uşaq ədəbiyyatının təbliği, uşaqlar üçün yazan adamların tanıdılması baxımından bu görüşlər əlamətdardır. Onu da vurğulayım ki, Bakı kəndlərində uşaqlarla saysız görüşlərim olub. Arzu edərdim ki, Bakı məktəbləri də məni və həmkarlarımı tez-tez dəvət etsinlər. Əvvəllər uşaq yazıçıları, şairləri məktəblərə o qədər dəvət edilirdi ki, onların vaxtı olmurdu. İstəyirəm yenə də elə olsun. Amma əvvəlki illərlə müqayisədə indi görüşlərə gedirik”.
Tanınmış uşaq yazıçısı, Dünya Türk Yazarlar Birliyinin Uşaq Ədəbiyyatı bölməsinin rəhbəri, Polşa Respublikasının “Beynəlxalq Təbəssüm” ordeninə layiq görülən Aygün Bünyadzadə bizimlə söhbətində bildirdi ki, mütəmadi olmasa da, məktəblilərlə görüşə dəvət edilir: “Çox olmasa da, dəvət edilirəm. Bu görüşlər əsasən Firudin bəy Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxanasının xətti ilə baş tutur. Ümumiyyətlə isə, müasir uşaq ədəbiyyatının inkişafında bu kitabxananın və müdiri Şəhla xanımın rolu çox böyükdür. Bunu mütləq qeyd etməyi özümə borc bilirəm. Şəhla xanımın sayəsində biz uşaq yazarları mütəmadi olaraq o kitabxanada həm uşaqlarla, həm də bir-birimizlə görüşürük. Yaradıcılıqla bağlı məsələləri müzakirə edirik, uşaqların maraq dünyası ilə bağlı fikir mübadiləsi aparırıq. Məktəblilərlə görüşürük, kitab bayramlarında iştirak edirik və s. Uşaqlar üçün yazmaq, əlbəttə, çətin, lakin maraqlıdır”.
Uşaqlara öz kitablarını hədiyyə edib-etməməsinə gəlincə, yazıçı kitablarının az nəşr edilməsi ucbatından bunu etmədiyinə təəssüfləndi: “Yaralı yerimə toxundunuz. 2000-ci ildə yaradıcılığa başlayanda özümə söz vermişdim ki, öz hesabıma kitab çıxarmayacağam, çünki yazaram, kitab çapı ilə müvafiq orqanlar məşğul olmalıdır. Məhz bu səbəbdən cəmi 1 kitabım dərc olunub. 2010-cu ildə "Üç nağıl" adlı kitab “Təhsil” nəşriyyatı tərəfindən buraxılıb. Keçən il “Bilik” fondunun xətti ilə uşaqlarla görüşə gedəndə bu kitabdan balaca oxuculara hədiyyə etdim. “SOS uşaq kəndinə” də uşaqlarla görüşə getmişdik. Uşaqlarla hər bir görüş yadda qalır. Məncə, bu görüşlərdən uşaqlar çox şey öyrənir. Hesab edirəm ki, onları sevən böyüklər olduğuna bir daha əmin olurlar. Mən isə özlüyümdə doğru yolda olduğuma bir daha əmin oluram və Allahıma şükür edirəm ki, məhz bu saf varlıqlar üçün yazıb yaratmağa məni seçib”.
Uşaqlar üçün yazmaq, əlbəttə, çətin və məsuliyyətlidir. Hər bir ifadə, deyim uşağın dünyagörüşündə yaxşı və pis mənada təlatüm yarada bilər. Yazıçı və şair yaxşı anlayır ki, uşaqlar bir fidandır, onları hansı istiqamətə yönəltsələr, onlar o istiqamətdə də irəliləyəcəklər. Uşaqlar və yazarlar bir-birini daha yaxşı anladıqları üçün, fikrimizcə, onlar ortaq məxrəcə gələ bilirlər. Bu ortaq məxrəc ədəbiyyatdır, şeirdir, hekayədir. Müasir uşaq istədiyini tapırsa, demək, o əsər uşağın düşüncəsini tam olaraq ifadə edə bilir.
İradə SARIYEVA
