İlham Əhmədov: “Müəllim sayının azalması təhsilin keyfiyyətinə təsir edəcək”
Son illər Azərbaycanda ümumtəhsil müəssisələrində çalışan müəllimlərin sayında azalma müşahidə olunur. Dövlət Statistika Komitəsinin açıqladığı rəsmi məlumatlara görə, 2022/2023-cü tədris ilində 151 634 müəllim fəaliyyət göstərirdisə, 2023/2024-cü ildə bu göstərici 150 868 nəfərə düşüb. 2024/2025-ci tədris ilinin əvvəlində isə müəllimlərin sayı daha da azalaraq 146 381 nəfər təşkil edib.
Cins bölgüsünə nəzər saldıqda aydın olunur ki, qadın müəllimlərin sayında daha kəskin azalma nəzərə çarpır. Belə ki, 2022/2023-cü ildə qadın müəllimlərin sayı 124 293 nəfər idisə, 2023/2024-cü ildə bu rəqəm 124 840 nəfərə qədər artıb, amma 2024/2025-ci ildə 120 633 nəfərə enib. Kişi müəllimlərin sayında da azalma qeydə alınıb. 2022/2023-cü ildə 27 341 nəfər kişi müəllim fəaliyyət göstərirdisə, 2023/2024-cü ildə bu göstərici 26 028 nəfərə, 2024/2025-ci ildə isə 25 748 nəfərə düşüb. Nəticə etibarilə, son üç tədris ili ərzində həm qadın, həm də kişi müəllimlərin sayında azalma baş verir. Maraqlıdır, müəllimlərin sayının azalmasının səbəbi nədir və bu hal təhsil keyfiyyətinə necə təsir edəcək?
“Müəllim - şagird nisbəti dəyişdikcə sinifdə şagirdlərin sayı da artır, şagird sayı çox olanda təhsilin keyfiyyəti də aşağı düşür”
Dosent, təhsil eksperti İlham Əhmədov “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, son illər məktəblərdə müəllimlərin sayı həqiqətən azalır. Təxminən 6-7 il əvvəl hər 8 şagirdə 1 müəllim düşürdü. Ancaq indi hər 12 şagirdə 1 müəllim düşür: "Ümumi şagird kütləsi ilə müəllimlər arasında münasibət bu formadadır. Müəllimlərin sayının azalmasının müəyyən səbəbləri var. Belə ki, il ərzində 4500 müəllim yaş fərqi ilə bağlı təqaüdə göndərilir. Təqaüd yaşı çatmayanlar isə xəstəlik və ya dünyasını dəyişməsi halı dəyişdiyi üçün müəllim sayında azalma olur. Həmçinin, sertifikasiya prosesi də statistikaya təsir edir. Məlumdur ki, hər il minlərlə müəllim sertifikasiya zamanı kəsilir və işdən azad olur. Düzdür, yaranan vakant yerlərlə bağlı MİQ imtahanı ilə qəbul aparılır, ancaq ixtisara düşən yerlər daha çox olur".
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, müəllim sayının azalması təhsilin keyfiyyətinə pis təsir edəcək: "Müəllim şagird nisbəti dəyişdikcə sinifdə şagirdlərin sayı da artır. Şagird sayı çox olanda təhsilin keyfiyyəti də aşağı düşür. Məlum problemin həlli ilə Elm və Təhsil Nazirliyi optimal qərar qəbul etməlidir. Hazırda valideynlər bu işə elə də böyük əhəmiyyət vermir. Çünki bütün valideynlər övladını repetitor yanına göndərir. Ancaq bu çıxış yolu deyil. Rəsmi məktəb olduğu halda repetitor niyə olmalıdır. Həmçinin, repetitor xidməti ailələrin büdcəsinə əlavə bir yükdür. Bu səbəbdən də məktəbdə tədris prosesi bərpa olunmalıdır. Müəllim -şagird nisbəti optimallaşmalıdır.
Şagirdlərin daha keyfiyyətli tədris əldə etməsi üçün elektron resurslardan istifadə olunmalıdır”.
Günel CƏLİLOVA
