Qardaş Türkiyənin bir neçə bölgəsində baş verən yanğın terrorunun ardınca Azərbaycanın Yardımlı rayonundakı meşə zolağında da yanğın baş verib.
Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Böhran Vəziyyətlərində İdarəetmə Mərkəzinin məlumatına görə, yanğın Yardımlı rayonunun Honuba kəndi yaxınlığındakı meşə zolağında olub.
Məlumatla əlaqədar FHN-in Dövlət Yanğından Mühafizə Xidmətinin yanğından mühafizə bölmələri, Xüsusi Risqli Xilasetmə Xidmətinin və Cənub Regional Mərkəzinin şəxsi heyəti, həmçinin Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Meşə Təsərrüfatı Mərkəzinin əməkdaşları və yerli sakinlər yanğınsöndürmə işlərinə cəlb olunub.
İlkin məlumata əsasən, təxminən 15 ha sahədə xəzəl, kol-kos, qurumuş ağac kötükləri və qismən ağaclar yanır. Bildirilib ki, ərazi mürəkkəb relyefli dağlıq sahədir... Amma hələ də meşə zolağının alovlanmasının səbəbkarları açıqlanmayıb. Sadəcə, hadisənin baş verməsi və yanğınla mübarizə prosesi haqqında məlumat verilir. Son məlumatlara görə, Yardımlıda meşə yanğını hələ lokallaşdırılmayıb, yanğın davam edir və onun söndürülməsinə helikopterlər cəlb edilib.
Bu arada Yardımlı meşəsində baş verən yanğınla bağlı cəmiyyətdə müəyyən şaiyələr dolaşır. Şayiələrə görə, guya Yardımlı meşələrini yerlərdəki bəzi sahibkarlar yandırıblar ki, əraziyə sahiblənib, orada otellər, müxtəlif biznes obyektləri inşa etsinlər. Təbii ki, bu bir şaiyədir.
Ekspertlər deyir ki, ortada rəsmi açıqlama olmayanda həmişə bu cür ehtimallar, fikirlər yaranır və yayılır. Bəzi ekspertlər hesab edir ki, sahibkarların bu işdə rolunun olması şayiədir. Digərləri isə əksini düşünür. Onlar ehtimal edirlər ki, meşə yanğınında sahibkarların əli ola bilər, ən azından, Yardımlı kimi gözəl təbiəti olan bir bölgədə bir çox sahibkar otel, obyekt inşa etmək istəyər, bu səbəbdən də “ərazini təmizləmək” üçün gizlin hərəkətə keçə bilərlər.
Ekspertlər deyir ki, “Beta” şirkətinin Lənkəranın Haftoni meşəsinə divan tutması faktı buna misaldır, “Beta” şirkəti həmin meşəni icarəyə götürmüşdü, amma yaş köküstə ağacları kəsib-doğradı, məhv etdi.
“Yanğın olayı ilə bağlı daha çox sahibkarların möhtəkirliyi üzərində dayanmaq lazımdı”
İqtisadçı ekspert Akif Nəsirli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Yardımlı meşələrində yanğın hadisəsinin baş verməsi ilk dəfə deyil, 2018-ci ildə də bu rayonda güclü meşə yanğını baş verib. A.Nəsirli Yardımlı meşəsində son baş verən olayla bağlı bildirdi ki, burada bir neçə ehtimal ola bilər. “Ümumiyyətlə, dünyada meşə yanğınlarının təsnifatlandırılmasına baxsaq görərik ki, bunlardan biri ehtiyatsızlıqdan hadisənin törədilməsidir. Yəni təsadüfən bir nəfər siqaret atır, yaxud başqa məqsədlə od qalayır, bununla da təsadüfən yanğın törəyir. Bu ehtiyatsızlıqdır. Digəri isə təxribatdır ki, dünyada bir çox meşələr təxribatın qurbanı olur. Məsələn, qardaş Türkiyədə meşə yanğını terrordu, təxribatdır. Üçüncü varianta isə biz daha çox Azərbaycanda rast gəlirik. Azərbaycanda bəzi sahibkarlar əraziləri mənimsəmək üçün qəsdən meşədə yanğın törətdirirlər. Yanğın nəticəsində meşə ərazisində xeyli açıqlıq yaranır. Onda da deyirlər ki, bu ərazi yanıb, daha burada ağac yoxdu, yaşıllıq örtüyü məhv olub, biz burada bir obyekt tikə bilərik. Amma yanğından əvvəl məqsəd elə o obyekti tikmək idi. Bizim meşə zolaqlarında baş verən yanğın hadisələrində acgöz sahibkarların “rolu” heç zaman istisna olunmur. Böyük ehtimalla, Yardımlının meşə zolağı da hansısa sahibkar tərəfindən qəsdən yandırılıb. Təbii, biz dediyimiz ehtimaldı, amma bütün bunlar istintaq zamanı məlum olacaq.
Siz Lənkaran meşəsinində baş verənləri yada salın, meşə qırılırdı, məhv olurdu, yandırılırdı, sonra məlum oldu ki, bu özbaşına baş vermir, bu hansısa bir şirkətin möhtəkirliyidi. Yardımlı meşələrində də belə ola bilər. Çünki Azərbaycanda Türkiyə meşələrinə qarşı baş verən kütləvi təxribat yoxdu, ölkə daxilində təxribat törədə biləcək bir qüvvə də yoxdur. İş ehtiyatsızlığın və möhtəkirliyin üzərində qalır. Yanğın olayı ilə bağlı daha çox sahibkarların möhtəkirliyi üzərində dayanmaq lazımdı”.
A.Nəsirlinin sözlərinə görə, bu kimi hallara son qoyulması üçün meşə zolağının yanğın nəticəsində sıradan çıxmış hissəsi dövlət tərəfindən nəzarətə götürülməlidir və həmin ərazi yenidən bərpa olunmalıdır: “Həmin ərazilərə yeni meşə fidanları əkilməlidir. Yəni o yanğın ərazisində obyektin tikilməsinə imkan verilməməlidir. Belə olan halda biz o möhtəkirliyin qarşsını ala bilərik”.
A.Nəsirli hesab edir ki, bəzi sahibkarların Azərbaycan meşələri hesabına öz bizneslərini daha da genişləndirməsinə imkan vermək olmaz, bu səbəbdən də tədbirli olmaq lazımdır və yanmış meşə zolaqlarına sahibkarları buraxmaq lazım deyil, həmin əraziləri yenidən yaşıllaşdırmaq ən doğrusu olardı.
İradə SARIYEVA
