Çanaqqala Şəhidliyinə daxil olarkən, sanki bu yanğılı misralar şüurumuzun dərin qatlarından boy göstərərək, qeybdən gələn səs kimi ruhumuzu dondurdu. Bəlkə səfərimiz küləkli-yağışlı günə təsadüf etməsəydi, bu qutsal məkanın üzərində dolaşan şəhid ruhlarının pıçıltısını da duyardıq.
Buradakı saysız məzarları ziyarət etdikcə isə yalnız bir fikirlə təsəlli tapırdıq ki, onlar nahaqdan canlarını fəda etmədilər, Vətən sağ olsun dedilər və bu misilsiz Vətəni yaşatdılar.
Şəhidliyə gedən yolun üzərində Çanaqqala döyüşlərinin simvoluna çevrilmiş Seyid onbaşının möhtəşəm heykəli ucalır. Əlində top mərmisi tutan əfsanəvi döyüşçünün simasında yorğun, amma qətiyyətli bir ifadə var, baxışları sanki “Çanaqqala keçilməz” deyir və bu reallıqdır. Çünki bütün dünya birləşsə də Türkün qətiyyəti qarşısında taleyi ilə barışmalı oldu - Çanaqqala keçilmədi!
Bəlli olduğu kimi, Çanaqqala döyüşü Türkiyənin Avropa hissəsində yerləşən, bəzən Qallipoli də adlandırılan Gelibolu yarımadasının burun hissəsində baş verib. Dardanel boğazının kilid nöqtəsində yerləşməsi nəzərə alınarsa, buranın strateji önəmini əlavə şərh etməyə ehtiyac yoxdur. O üzdən dünya güclərinin bu yer üzərində savaşa qalxması gözlənilən idi. Lakin Osmanlı İmperiyasının ən ağır dövrünü yaşamasını fürsət bilən bu güclər bir şeyi nəzərə almamışdılar - Türkün torpağını almaq üçün onu son nəfərinə kimi məhv etmək lazım idi, bu isə mümkün deyildi. Böyük Muşstafa Kamal Paşa vəziyyətin son dərəcə ağır olduğunu gördükdə əsgərlərinə demişdi: “Mən sizə ölməyi əmr edirəm - bir mehmetcik ölər, yüzü doğular, torpağı isə qaytarmaq mümkün deyil”. Və o Böyük İnsan bu sözlərində çox haqlı idi...
Bu gün Türkiyə dövləti özünün şərəfli keçmişi ilə qürur duymaqda haqlıdır və bu keçmişi yaşatmaq üçün əlindən gələni edir. Hazırda Çanaqqala bölgəsində Asiya ilə Avropanı birləşdirəcək möhtəşəm körpü inşa edilir və səfər bələdçilərindən aldığımız bilgiyə görə, bu körpü Seyid onbaşının xatirəsinə həsr olunacaq.
Biz hər zaman “Şəhidlər ölməz, Vətən bölünməz” deyirik, Çanaqqala Zəfəri adlı bir dastan yazmış bu qəhrəmanlar da ölmədilər, şərəflərinə ucaldılan, yüzminlərlə ziyarətçinin önündə baş əydiyi monumental abidənin üzərində cövlan edərək, bu gözəl məmləkəti yaşatmaqlarının sevincini yaşayırlar...
Çanaqqala Şəhidliyində bizi riqqətə gətirən daha bir məqam məzarların önündə çoxsaylı şəhər adları arasında doğma Bakımızın da isminin yer alması oldu - həm qürur duyduq, çünkü bu böyük zəfərin qazanılmasında babalarımızın da payı vardı, həm də kövrəldik - aramızdakı möhkəm bağların yüzillərə dayanan təcəllisi idi bu...
Möhtəşəm Çanaqqala zəfərinin növbəti ildönümü ərəfəsində bu qutsal məkanı ziyarət etmək imkanı yaratdıqlarına görə Türkiyə Cumhuriyyətinin Turizm Nazirliyinə, Türkiyə Turizm Tanıtım və İnkişaf Agentliyinə təşəkkürümüzü bildirir, 300 min Çanaqqala şəhidinin ruhu qarşısında baş əyirik...
Samirə SƏFƏROVA Bakı-Çanaqqala-İstanbul-Bakı
P.S. Səfər əsnasında Azərbaycandan olduğumuzu eşidib Qarabağda qazandığımız böyük Zəfərdən dolayı sevindiklərini bildirənlər, bizi səmimiyyətlə təbrik edənlər də oldu - Çanaqqala yolçuluğunda Qarabağ Zəfərinin qürurunu yaşamaq bir ayrı zövq idi...
