İnsan hüquqları üzrə müvəkkil (ombudsman) Səbinə Əliyeva bəzi mənzillərin satışının məhdudlaşdırılması təklifi ilə çıxış edib. Ombudsman təklif edərək qeyd edib ki, qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada dövlət qəbul komissiyası tərəfindən istismarına icazə verilməyən, daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində xüsusi mülkiyyət kimi qeydiyyata alınmayan və sığorta edilməyən çoxmənzilli binalarda mənzillərin satılmasına qanunla qadağa qoyulmalıdır.
Səslənən təkliflərlə bağlı müxtəlif fikirlər var. Bir qisim ekspertlər təklifi müsbət qarşılayır, bəziləri isə narazılıq edirlər.
“Bina inşa olunandan sonra mənzil alan vətəndaşın adına ünvan verilibsə və kommunal idarələr bu ünvanı qəbul edibsə, bu halda ev sahibinə çıxarış mütləq verilməlidir”
Əmlak eksperti Elnur Fərzəliyev bildirdi ki, ombudsmanın irəli sürdüyü təklif vətəndaşın mülkiyyət hüququ ilə bağlı mövcud problemlərinin həllinə şərait yaratmayacaq: “İstənilən çoxmərtəbəli bina inşa olunmadan əvvəl bütün aidiyyəti dövlət orqanlarından müvafiq sənədlər yığılır. Sənəddə tikinti icazəsi üçün lazımi olan bütün məlumatlar toplanır, möhürlənir və daha sonra binanın tikintisinə başlanır. Hətta tikinti prosesinin gedişində mütəmadi monitorinqlər keçirilir ki, layihədən kənara çıxılmasın. Yəni bir binanın inşası aidiyyəti qurumların xəbəri olmadan, qanunsuz şəkildə həyata keçirilə bilməz.
Danılmaz faktdır ki, vətəndaşlar külli miqdarda vəsait ayıraraq inşa olunan binalardan ev alırlar. Lakin sonradan məlum olur ki, mənzillərin əksəriyyətinin çıxarışının olmaması ilə bağlı problem uzun illərdir davam edir. Vətəndaş ev alanda çıxarış verilmir və vətəndaşa məxsus mənzilin mülkiyyəti hüququ tanınmır. Bina inşa olunandan sonra mənzil alan vətəndaşın adına ünvan verilibsə və kommunal idarələr bu ünvanı qəbul edibsə, bu halda ev sahibinə çıxarış mütləq verilməlidir. Çünki çıxarışı olan mənzillər avtomatik sığortalanır. Ancaq onu da qeyd etmək lazımdır ki, çıxarışı olmayan mənzilləri sığortalamaq sığorta şirkətləri üçün maraqlı deyil. Bu səbəbdən də müqavilə mülkiyyət hüququ kimi qəbul olunmur. Nəzərə almaq lazımdır ki, mülkiyyət hüququ toxunulmazdır. Mülkiyyət kimi qeydiyyata alınmayan və sığorta edilməyən mənzillərin satışına qadağa qoyularsa, bu, vətəndaşların hüquqlarının tapdanmasıdır”.
Günel CƏLİLOVA
