Son zamanlar məktəblilər arasında intihar halları durmadan artır. Qobu qəsəbəsində yaşayan 11-ci sinif şagirdləri 2005-ci il təvəllüdlü Quliyeva Mətanət Elşən qızı və 2004-cü il təvəllüdlü Səmədova Əfruz Rafiq qızı intihar ediblər. Onların nə səbəbdən intihar etməsi bəlli deyil. Ağsu rayonunda 15 yaşlı qız 8 Mart Qadınlar Günündə intihar etdi. Məlumatata görə, Pərvanə Salahzadə yaşadıqları evin həyətində çinar ağacından özünü asıb.
Ümumiyyətlə, son zamanlar məktəblilər arasında intihar halları artıb. Şagirdlərin intihar etməsinin səbəbi kimi müxtəlif faktlar qeyd edilsə də, burada məktəb psixoloqlarının rolu qeyd edilməlidir. Məlumdur ki, məktəb psixoloqlarının əsas işi şagirdlərlə mütəmadi təmasda olmaq, onlara mənəvi dəstək göstərməkdir. Ancaq görünən odur ki, məktəb psixoloqlarının işi ancaq jurnal yazmaqdan ibarətdir. Apardığımız araşdırma zamanı məlum oldu ki, məktəb psixoloqlarının əksəriyyəti heç şagirdlərlə maraqlanmır, hətta bəzi məktəblərdə məktəblilər psixoloqlarını belə tanımırlar.
“Psixoloji konsultasiyalar mövzusunda hər hansı fəaliyyət gözə dəymir”
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən təhsil eksperti Kamran Əsədov qeyd etdi ki, ölkədə ümumtəhsil məktəblərində əyani tədrisin bir ilə qədər dayandırılması bir sıra fəsadlara yol açıb: “Ölkədə bir ildən çoxdur ki, orta ümumtəhsil məktəblərimizdə tədris prosesi yoxdur. Azərbaycanda dərslər onlayn qaydada həyata keçirilir və informasiya verilir. Lakin şagirdlərin sosiallaşması, məktəblilərin ciddi problemlərinin həllində onlara yardımçı ola bilmirik və dinləmirik".
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, 2019-cu illə müqayisədə 2021-ci ilin eyni dövründə intihar edən məktəblilərin sayı artıb: "2020-ci il pandemiyanın başlaması səbəbindən nəzərə alınmır və bu, onu göstərir ki, tədris prosesinin dayanması əlavə problemlər yaradır. Məktəbə gedən şagirdlər sosiallaşırlar. Çox təəssüf ki, orta məktəbdə psixoloq kimi çalışanların çoxu jurnal doldurur, dəftərxana işi ilə məşğul olur, direktorlara çay daşıyırlar. Təbii ki, bu, hamısına aid deyil. Amma onlar bir çox halda vəzifələrini yerinə yetirmirlər. Bu gün ölkənin 4447 orta ümumtəhsil məktəbinin 2900-də psixoloq ştatı var. Ölkədə ümumi təhlil aparsaq görərik ki, intihar edənlər arasında məktəblilərin sayı artır. Biz bu məsələdə ən yaxşı halda qonşu ölkələr – Türkiyə və Rusiyanın təcrübəsindən yararlana bilərik. Bu ölkələrdə oxşar hadisələr baş verir, lakin orada intihar hadisələrinin qarşısını almaq üçün psixoloqların üzərinə böyük öhdəliklər qoyulub”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, bu gün internet və sosial şəbəkənin uşaqların həyatına sürətlə inteqrasiyası psixoloqların rolunu bir qədər də artırmalıdır: "Heç bir orta məktəbin sosial şəbəkədəki səhifələrində psixoloji dəstək məqalələri və testlər görmürəm. Psixoloji konsultasiyalar mövzusunda hər hansı fəaliyyət gözə dəymir. Bunlar çox ciddi məsələlərdir və diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Burada digər problem odur ki, 100 şagirdi olan məktəbin də bir psixoloqu var, 1000-3000 şagirdi olan məktəblərin də. Psixoloq ştatı artırılmalı, həmçinin, onlar öz məsuliyyətlərini dərk etməlidirlər. Onu da qeyd edim ki, bəzi məktəb psixoloqları qeyri-ixtisas sahədən gəliblər. 6 aylıq kurs bitirərək bu ştata qəbul olunurlar. Onların özlərinin belə psixoloji gərginlikləri olur. Hesab edirəm ki, şagirdlərlə daha çox testlər üzərindən işləməliyik və onların sosial, psixoloji vəziyyətləri müəyyənləşməlidir”.
Günel CƏLİLOVA
