Artıq bir ildən çoxdur ki, COVID-19 pandemiyası dünyanın hər yerində, o cümlədən, Azərbaycanda da tüğyan edir. Ötən müddət ərzində pandemiya xeyli sayda insanımızın xəstələnməsinə və itkilərə səbəb olub. Pandemiyanın ilk günündən dövlət bu infeksiyaya qarşı bütün resurslarını səfərbər edərək mübarizə aparır. Bütün mümkün vasitələrlə çalışır ki, pandemiyanın fəsadları minimal səviyyəyə düşsün.
Azərbaycanda yanvar ayının 18-dən vaksinasiyanın birinci mərhələsinə start verilib və Çinin “Sinovac Biotech” şirkətinin istehsalı olan “CoronaVac” vaksinindən istifadə olunub. Bununla yanaşı, Azərbaycan Rusiyadan da vaksin almağa başlayıb. Yəni təkcə Çindən vaksin alınmır. Belə ki, Baş nazir Əli Əsədov “Dərman vasitəsinin idxalı barədə” sərəncam imzalayıb. Sərəncama əsasən, İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi ilə Rusiya Federasiyasının “HUMAN VACCINE” MMC şirkəti arasında imzalanmış dərman vasitəsinin tədarükünə dair təchizat sazişinə əsasən, 300 000 (üç yüz min) doza “Sputnik V” dərman vasitəsinin Azərbaycana idxalı 180 (yüz səksən) gün müddətində həyata keçiriləcək. Səhiyyə Nazirliyi və İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi bu sərəncamdan irəli gələn məsələlərin həllini təmin edəcəklər. Son vaxtlar əhali arasında bu iki vaksinin müqayisə keyfiyyəti barədə fərqli fikirlər var.
Maraqlıdır, Çin və Rusiya istehsalı olan vaksinlərin keyfiyyətində prinsipial fərqlər ola bilərmi?
“Bu kimi fikirlərin elmi əsası yoxdur”
Məsələyə münasibət bildirən tanınmış həkim Aydın Əliyevin sözlərinə görə, adıçəkilən ölkələrin istehsal etdiyi vaksinlərin keyfiyyəti ilə bağlı prinsipial fərq yoxdur: “Ümumən, eyni keyfiyyətə malikdirlər. Bu kimi fikirlərin elmi əsası yoxdur. Belə müqayisələr təkcə bizim ölkədə aparılmır. Bir sıra digər ölkələrdə də bənzər fikirlər səslənir. Ancaq bu, daha çox ictimai və siyasi motivlərlə əlaqədardır. Deməyim odur ki, vaksinlərin keyfiyyəti ilə bağlı gedən söz-söhbətlərdə ictimai yanaşma da var, siyasi yanaşma da. Ölkələr arasında olan münasibətlərin səviyyəsi də bu cür söz-söhbətlərə rəvac verir. Hansı ölkənin Rusiyaya münasibəti gərgindirsə, orada bu ölkənin istehsal etdiyi vaksinin keyfiyyəti barədə mənfi rəy yaradılır. Əslində isə bütün bunların elmi əsası yoxdur. Hansısa ölkənin istehsal etdiyi vaksinin keyfiyyəti aşağıdırsa, o zaman bunun elmi əsaslandırması olmalıdır. Azərbaycan birinci Çindən vaksin almağa başladı. Daha sonra Rusiya istehsalı olan vaksinlərin alınmasına qərar verildi. Rusiyada istehsal olunan vaksinlərlə bağlı ona görə belə söz-söhbətlər, şübhələr yaranır ki, bu ölkənin dərman sənayesində çoxsaylı erməni çalışır. Ona görə də narahat olurlar ki, ermənilər nəsə edirlər. Digər tərəfdən, siyasi səbəblərdən Avropanın bəzi ölkələri “Astrazeneca” peyvəndini qəbul etmək istəmirlər. Bax, dünyada bu kimi problemlər mövcuddur”.
Bütün bunlarla yanaşı, həkim hesab edir ki, vaksinləri ölkəyə gətirən qurumlar son dərəcə diqqətli olmalıdırlar.
Vidadi ORDAHALLI