Kirayə mənzillərdə qalan insanların ən böyük arzusu öz evlərinin olmasıdır. Ev almaq, mənzil sahibi olmaq bizim xalqımızın əsas arzuları sırasındadır, ilk yerdə dayanır.
Son zamanlar ev almaq istəyənlər daha çox yeni tikililərdən mənzil almağa üstünlük verirlər. Çoxmərtəbəli bina evlərində kommunal xidmət haqqı və ödənilən məbləğin qarşılığında uyğun olmayan münasibət ailələrin narazı qaldığı əsas məqamdır. Kommunal xidmət haqqı binaların saxlanması, təmiri, təmizliyi, mühafizəsi, liftlərin sazlığı, həyətyanı sahənin işıqlandırılması və s. kimi xidmətlərin müqabilində sakinlər tərəfindən cavabdeh quruma - MTK-ya ödənilən puldur.
Apardığımız araşdırma zamanı məlum oldu ki, yeni tikililərin əksəriyyətində kommunal xidmət haqqı fərqlidir. Şəhərin müxtəlif yerlərində inşa olunan binaların kommunal xidmət haqları da fərqlidir - (0.25, 0.30, 0.40, 1.00 AZN ). Premium binalarda qiymətlər daha yüksəkdir. Sakinlər aylıq 100, 150, 200 manat kommunal xidmət haqqı ödəməli olurlar. Sanki öz evində kirayədə yaşayırsan.
Maraqlıdır, vahid qiymət niyə tətbiq olunmur?
“MTK-lar vətəndaşların hüquqlarını məhdudlaşdırır və onların idarəedici təşkilat yaratmalarına imkan vermirlər”
Əmlak məsələləri üzrə ekspert Ramil Osmanlı bildirdi ki, mənzilin idarə edilməsi Mənzil Məcəlləsi (2009) və digər normative-hüquqi aktlarla tənzimlənir. Həmçinin, Nazirlər Kabinetinin qərarları da var. MTK binanın idarəetməsini özündə saxlayırsa, mütləq şəkildə vətəndaşlarla ikitərəfli müqavilə bağlamalı və xidmət haqlarını sahə müvəkkilləri (sakinlər) ilə razılaşdırmalıdır. Yığılan xidmət haqlarının nəyə sərf olunması ilə bağlı məlumat verilməsi məqsədilə ən geci rübdə bir dəfə sahə müvəkkillərinin ümumi yığıncağını təşkil etməlidir. MTK-lar bu öhdəliklərin heç birini yerinə yetirmirlər. Bu qurumlar vətəndaşların hüquqlarını məhdudlaşdırır və onların idarəedici təşkilat yaratmalarına imkan vermir, kommunal xərcləri lazım olandan daha böyük məbləğdə müəyyən edir, o vəsaitin cüzi hissəsini binanın saxlanma məsələlərinə yönəldir, qalan hissəsini mənimsəyir və beləcə, qanunvericiliyin tələblərini çox kobud şəkildə pozurlar".
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, bir neçə sinif (ekonom, bizness, premium) binalar var ki, onların saxlanmasına görə tələb olunan vəsaitlər də fərqlidir. Premium binaların işıqlandırılması, saxlanması, mühafizəsi ekonom sinfə aid binalarda yoxdur və ya aşağı səviyyədədir. Ona görə də kommunal xidmət haqqı binanın sinfinə görə dəyişir. Lakin binanın harada yerləşməsinin kommunal qiymətin dəyişməsinə təsiri olmamalıdır. MTK-lar qiyməti öz istəklərinə uyğun təyin edirlər. Qanunsuzluq varsa, vətəndaşın hüququdur ki, kommunal xərci ödəməsin. Bunun müqabilində MTK hər hansı formada sanksiya tətbiq edə bilməz: “MTK-lar kommunal ödənişlərin ödənmədiyi təqdirdə qaz, su və elektrik enerjisini kəsəcəkləri ilə bağlı vətəndaşları hədələyirlər. Lakin buna onların ixtiyarı yoxdur. Vətəndaşlar qaza, işığa, suya görə müvafiq icra hakimiyyəti orqanı ilə ikitərəfli müqavilə bağlayıblar. Məlumat üçün bildirim ki, MTK-nın həmin müqavilələri pozmaq, məhdudiyyətlər tətbiq etmək hüququ yoxdur”.
Günel CƏLİLOVA
