Ermənilər informasiya müharibəsi sahəsində növbəti iftiranı dövriyyəyə buraxıblar. Uzun müddət Ermənistanın təbliğat vasitəsinə çevrilən 1988-ci ilin “Sumqayıt hadisələri” ilə bağlı bütün detallar açıldıqca, onların təbliğat maşını ifşa edilir. Bu səbəbdən də çıxış yolunu böhtan atmaqda görürlər.
Ermənistan XİN adından yayılan bəyanatda deyilir ki, “Sumqayıt hadisələri” Dağlıq Qarabağdakı proseslərin başlanmasına səbəb oldu. Həmin bəyanatda qeyd olunur ki, guya Azərbaycan Dağlıq Qarabağda yaşayan erməni əhalisinin “sülhməramlı müraciətinə” Sumqayıtdakı “qırğınla” cavab verib. Əslində isə tarix belədir. Sumqayıtdakı hadisələr 1988-ci ilin 27-29 fevralında baş verib. Dağlıq Qarabağda isə separatçı hərəkat 1987-ci ilin sonlarında başlayıb. Həmin vaxt Fransanın “Humanite” qəzetində Aqanbekyanın müəllifliyi ilə dərc edilən məqalə vəziyyəti gərginləşdirdi. O cümlədən, 1987-ci ilin sonunda Qafanda yaşayan azərbaycanlılar öz doğma yurdlarından qovuldular. Ən nəhayət, 12 fevral 1988-ci ildə ermənilər Xankəndidə Azərbaycandan ayrılmaq tələbi ilə mitinq keçirdilər. Göründüyü kimi, bütün tarixlər “Sumqayıt hadisələri”ndən əvvələ təsadüf edir.
Rauf Zeyni: “Ermənistan XİN-in bəyanatı kökündən yalandır”
Ermənilərin bu yalanı ilə bağlı mövqeyini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən, həmin vaxt proseslərin canlı şahidi olmuş Milli Qeyri-Hökumət Təşkilatları Forumunun prezidenti Rauf Zeyninin sözlərinə görə, SSRİ-nin çökdürülməsi üçün bir çox ssenari mövcud olub: “Onlardan biri də xalqlararası münaqişələrin yaradılması idi. Erməni Milli Assambleyası bu planların içərisində yer alırdı. Həmin planların içərisində ermənilərə məxsus terror təşkilatlarının da baxışları mövcud olub. Əvvəlcədən planlaşdırılan ssenarinin tərkibində Dağlıq Qarabağın Azərbaycandan qoparılması da vardı. Ermənistanda prezidentliyə namizəd olan və güllələnən Ayrikyan deyib ki, mənə güllə atanlarla Sumqayıt hadisələrini törədənlərin hamısı bir mərkəzdən idarə olunur. Həmin hadisələrlə bağlı deyə bilərəm ki, o, Aqanbekyanın Fransadakı nəşrdə məqaləsindən sonraya təsadüf edir. Həmin vaxtdan təxribatlara start verildi, yəni açıq müstəviyə keçdi. Sumaqayıt hadisələri də ermənilərin planı əsasında törədilib. Amma ardıcıllıqda bu separatizm dalğasından sonra gəlir. Separatizm dalğası açıq fazaya 1987-ci ildən keçməyə başladı. Ermənilər həmin vaxt SSRİ rəhbərliyi tərəfindən də dəstəklənirdilər. Yoxsa, qarşısını ala bilərdilər. Sumqayıt hadisələrindən iki gün sonra ölənlərə heykəl ucaldılıb. Onlar haradan bilirdilər ki, kimlər öləcək? O vaxt sumqayıtlı jurnalistlər “Exo Sumqaita” filmini çəkiblər. Həmin film vasitəsilə dünyaya doğru məlumat verildi. Bu günə qədər də biz Sumqayıtla bağlı məlumatları dünya ictimaiyyətinə lazımi şəkildə çatdıra bilməmişik. Mən 1990-cı ildə Sumqayıt Şəhər Sovetinin deputatı seçildim. Məsələ qaldırdım ki, həmin hadisələrə hüquqi-siyasi qiymət verilsin. 1992-ci ilin sentyabrında bununla bağlı komissiya yaradıldı. Həmin komissiya vasitəsilə biz çox işlər gördük. Hadisələrin törədilməsinə Eduard Qriqoryan adlı erməni rəhbərlik edib. O da icraçı olub. Bunların hamısı sübuta yetirilib. Bu baxımdan da Ermənistan XİN-in bəyanatı kökündən yalandır. Bunların hamısı vahid ssenari ilə gedib. Ancaq Sumqayıtdakı proseslər separatçılığın baş qaldırmasından sonraya təsadüf edir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
