İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu, İranın nüvə razılaşmasına baxmayaraq, gizli nüvə silahı proqramı olduğunu bildirib. Baki-xeber.com xəbər verir ki, Tehranın gizli nüvə silahı fəaliyyətinə dair əllərində yeni və konkret sübutlar olduğunu deyən Netanyahu, İranın nüvə proqramına aid məxfi arxivinin surətini də ələ keçirdiklərini iddia edib.
O, İsrail kəşfiyyatının İranın nüvə proqramı haqqında 183 CD-də 55 min səhifəlik gizli məlumatları ələ keçirdiyini bildirib. Netanyahu deyib ki, İran ən yüksək səviyyədə nüvə proqramını davam etdirmək əzmində olub. İsrail lideri, İran hökumətinin əvvəllər nüvə silahı hazırladığına dair iddiaları israrla təkzib etməsinə baxmayaraq, ələ keçirdikləri yarım ton ağırlığında olan sənədlərin Teharanın nüvə silahı proqramlarını sübut etdiyini deyib.
Netanyahu İranın 2015-ci ildə dünyanın altı dövləti ilə nüvə sazişini imzaladıqdan sonra özünün nüvə proqramına aid arxivini gizlətdiyini bəyan edib.
Ələ keçirdikləri 100-dən çox sənədin 2015-ci il nüvə razılaşmasının yalanlar üzərində qurulduğunu sübut etdiyini deyən Netanyahu bildirib ki, əllərindəki sənədlər İranın bütün dünyanı aldatdığını ortaya qoyur.
Baş nazirin sözlərinə görə, bu materiallar İranın “beş Hirosima bombasına bərabər bomba” düzəltmək və onu ballistik raketə yükləmək planının olduğunu göstərir.
O, ələ keçirilən sənədləri Birləşmiş Ştatlarlarla paylaşdığını da deyib.
İsraildən Putinə dəvət...
İsrail lideri CNN-ə açıqlamasında isə, ələ keçirilən dosyaların araşdırlması üçün mütəxəssis göndərəcək ABŞ, İngiltərə və Fransadan başqa, Rusiya prezidenti Vladimir Putinə də dəvət göndərdiyini deyib: "İranın nüvə proqramı ilə əlaqədar sənədləri araşdırmaq üçün ABŞ, İngiltərə, Fransa və Putini dəvət etdim".
İran Netanyahunu yalan danışmaqda ittiham etdi
İranın xarici işlər naziri Cavad Zərif isə İsrailə Twitter hesabından cavab verib. O, Netanyahunun insanları aldatdığını deyb. Zərif Twitter-də "Son dəqiqə: Yalançı çoban yenə iş başında. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyasındakı karikatura fiyaskosu da əzmini qıra bilmədi. Artıq kiçik bir zümrənin aldada bilərsən" mesajını yazıb.
İranın xarici işlər nazirinin müavini Abbas Araqçı isə İsrailin Netanyahunun son bəyanatlarını “cəfəng şou” adlandırıb: “Bu bəyanat cəfəngiyyatdır. Netanyahunun Trampın Hərtərəfli Birgə Fəaliyyət Planı ilə bağlı qərarını gözləməsi bunun bir teatr olduğunu göstərir. İsrail isə səhnədə ən yüksək səviyyədə rol oynadı”.
Avropa İttifaqından Netanyahunun bəyanatına reaksiya…
İsrailin baş nazirinın səsləndirdiyi bəyanata Avropa İttifaqı da reaksiya verib. Avropa diplomatiyasının rəhbəri Federika Moqerini bəyan edib ki, bunlar İranın nüvə razılaşmasının müddəalarını pozduğunu sübut etmir: “Netanyahunun bəyanatında eşitdiyim İranın Hərtərəfli Birgə Fəaliyyət Planına dair öhdəliklərini yerinə yetirmədiyini sual altına qoymadı”.
ABŞ-dan ilk açıqlama...
İsrailin baş nazirinin İranın gizlicə nüvə silahı istehsalı ilə məşğul olduğunu təsdiqləyən sənədlər əldə etdiklərini söyləməsindən sonra ABŞ da məsələyə münasibət bildirib. Dövlət katibi Mayk Pompeo yazılı açıqlamasında bildirib ki, məlumatlar İranın nüvə proqramının uzun illərdir davam etdiyini göstərir: "Bu, İranın nüvə silahı və raket sistemlərini inkişaf etdirməsinin sübutudur. İranın atom proqramı ilə bağlı çox böyük arxivini dünyadan və AEBA-dan bu günədək gizlədib”.
Britaniya hökuməti də Netanyahunun bəyanatına münasibət açıqlayıb: “Biz İrana və onun nüvə niyyətlərinə heç vaxt sadəlövh yanaşmamışıq”.
İsrail baş naziri və müdafiə nazirinə müharibə elan etmək səlahiyyəti verildi
İranla gərginliyin yüksək olduğu bir vaxtda İsrail parlamenti İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun və İsrailin müdafiə naziri Aviqdor Libermanın müharibə elan etməsinə imkan verən qanunu təsdiqləyib. Baş nazir və müdafiə nazirinin müharibə qərarına və ya hökumətin razılığı olmadan hərbi əməliyyata başlamasına icazə verən qanunun əleyhinə 41, əleyhinə isə 62 nəfər səs verib.
Onu da qeyd edək ki, Netanyahunun açıqlamalarından əvvəl İranın qarşıdakı 48 saat ərzində İsrailə qarşı hərbi əməliyyatlara başlamağı planlaşdırdığı və İsrail hökumətinin bununla bağlı kəşfiyyat məlumatı əldə etdiyi iddia edilirdi. İddiaya görə, İsrail baş naziri ən qısa zamanda bununla bağlı xalqa müraciət edəcək.
Xatırladaq ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla nüvə sazişini dəfələrlə tənqid edib və Vaşinqtonun bu müqavilədən çıxa biləcəyini söyləyib. Tramp bununla bağlı mayın 12-dək qərar verməlidir. Tramp əgər razılığı yenidən təsdiqləməsə, Birləşmiş Ştatlar İrana qarşı sanskiyaları bərpa edə bilər.
ABŞ dövlət katibi Mayk Pompeo isə Yaxın Şərqdəki regional müttəfiqlərini sanksiyaları dəstəkləməyə çağırıb. O, ABŞ prezidentinin Birləşmiş Ştatlar və digər beş ölkənin İranla 2015-ci ildə imzaladığı nüvə razılığından geri çəkilmək planını təsdiqləyib: “Prezident Tramp nüvə razılığı ilə bağlı fikrini açıq ifadə edib. Bu razılığın bir çox nöqsanı var. O, administrasiyaya razılığa düzəlişlər etməyə dair göstəriş verib. Əgər nöqsanları düzəldə bilməsək, o, razılıqdan geri çəkiləcək,”
Qeyd edək ki, İranın nüvə proqramı üzrə Hərtərəfli Birgə Fəaliyyət Planı 2015-ci ilin iyul ayında İran və altılıq ölkələri - Almaniya, Böyük Britaniya, Fransa, Çin, Rusiya və ABŞ arasında qəbul edilib. İyulun 20-də plan BMT Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən təsdiq edilib. Razılaşmaya əsasən, İran nüvə silahının əldə edilməsindən imtina edir, qarşılığında isə sanksiyalar tədricən ləğv edilir.
Ancaq 2017-ci ildə ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla bağlı yeni strategiyanı elan edib. D.Tramp İranı terrorun maliyyələşdirilməsində ittiham edib, rəsmi Tehranın nüvə razılaşmasının müddəalarını pozduğunu söyləyib və gələcəkdə razılaşmanın pozulmasını istisna etməyib.
İsrail də bu razılığa danışıqlar zamanından bəri qəti qarşı çıxıb.
TAHİR
