Elşən Həsənov: “Yəni indiki sakitliyin guya Ermənistanda əhalinin siyasi cəhətdən mədəni olması ilə heç bir əlaqəsi yoxdur”
Ermənistandakı vəziyyət tam fərqli çalarlar almağa başlayıb. Sarkisyanın istefasından sonra həmin ölkədə inqilabın baş verdiyini təxmin edənlər bir qədər fərqli mənzərənin şahidi olublar. Sarkisyanın devrilməsindən sonra ölkəni faktiki olaraq həmin hakimiyyət idarə edir.
Prezident Armen Sarkisyan və baş nazirin səlahiyyətini həyata keçirən Karen Karapetyan istefa vermiş Serj Sarkisyanın yaxın ətrafı sayılırdı. Hazırda ölkənin idarə edilməsi də faktiki olaraq bu iki şəxsin əlində cəmləşib. Parlament buraxılmadı, yeni baş nazirin seçilməsi isə uzadılır. Bu vəziyyəti görən Paşinyan yenidən etirazçıları küçələrə səsləyib. Hakimiyyət qüvvələri bu dəfə etirazçılara müəyyən yolları bağlamağa imkan verməyiblər. Daha doğrusu, bir qədər inamlı davranış nümayiş etdiriblər. Bu arada Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə Ermənistan baş nazirinin səlahiyyətlərini icra edən K.Karapetyan arasında telefon danışığı olub. Kremlin mətbuat xidmətinin yaydığı məlumata görə, telefon danışığı zamanı Ermənistandakı siyasi böhranın həlli yolları müzakirə edilib. Bildirilib ki, nizamlanma Konstitusiya çərçivəsində, həmçinin, 2017-ci ilin aprel ayında keçirilmiş parlament seçkilərinin nəticələrinə əsasən həyata keçirilməlidir. Bundan əlavə, tərəflər yeni baş nazirin seçilməsinə dair məsələ ətrafında fikir mübadiləsi aparıblar.
Göründüyü kimi, Ermənistanda tərəflər arasında kəskin fikir ayrılığı hökm sürür. Ancaq maraqlıdır ki, bu cür gərgin vəziyyətdə tərəflər arasında kütləvi qarşıdurma hələlik qanlar tökülməsi ilə müşayiət edilmir. Ermənilər bunu dünyaya özlərinə sərf edən formada təqdim edirək bildirirlər ki, guya belə səbrli davranış erməni xalqının siyasi dözümlülüyünün, demokratik düşüncədə olmasının, yüksək siyasi mədəniyyətə malik olmasının təzahürüdür. Ancaq əksər ekspertlər hesab edirlər ki, hələlik Ermənistanda stabilliyin saxlanması xarici faktorla bağlıdır. Yəni dünya gücləri orada qarşıdurmanın yaranmasında maraqlı deyillər. Yaranmış vəziyyət nəyin göstəricisidir: Ermənistanda siyasi mədəniyyətin yüksək olmasının, yoxsa dünya güclərinin orada qan tökməkdə hələlik maraqlı olmamasının?
Ekspert Elşən Həsənovun sözlərinə görə, Ermənistanda yaşanan hadisələrin arxasında böyük güclərin maraqlarının durması şəksizdir: “Ermənistanda hesab olunur ki, etirazlara Paşinyan başçılıq etmir, o, sadəcə, İrəvan küçələrində bir bələdçi rolunda çıxış edir. Ssenari xaricdə yazılıb və ölkədə icra olunur. Əvvəl Serj Sarkisyanın, sonra isə hakimiyyət əlində olan digər şəxslərin aksiya iştirakçılarına qarşı ciddi güc tətbiq etmək göstərişini verməməsi qeyri-legitim hakimiyyətin dayaqlarını qorumaqla bağlıdır. Hadisələrin gedişi göstərdi ki, Paşinyan anti-Rusiya ovqatında idi. Lakin sonradan gördü ki, proseslərə təsir imkanı Rusiyada daha çoxdur. Onun sonrakı bəyanatlarında Rusiyaya yarınmaq kimi notlar hiss edildi. Hətta dedi ki, onlar Rusiyanın hərbi bazalarının ölkədən çıxarılmasını istəmirlər. Bu gün Ermənistanda pərdə arxasında baş verən elə proseslər var ki, onlar mətbuatda işıqlandırılmır. Buna görə də yanlış təsəvvür və gözləntilərin formalaşması mümkündür. Ermənistanda baş verən proseslərin kökündə ilk növbədə bu dayanır ki, S.Sarkisyan həm ölkə ictimaiyyətini, həm də Rusiya daxil olmaqla, öz beynəlxalq partnyorlarını aldatdı. 3 il bundan əvvəl Ermənistanda siyasi sistemin dəyişilməsi, yəni parlament tipli respublikaya keçidlə bağlı qərar verəndə Sarkisyan həm daxili, həm də xarici auditoriyanı inandırmağa çalışırdı ki, bu dəyişiklikləri özü üçün etmir. O bildirirdi ki, özü heç bir vəzifə tutmayacaq. Hətta Rusiya ilə də danışıqlarda o bu mövqedən çıxış edirdi. Rusiya isə Ermənistan üçün yeni baş nazir də müəyyənləşdirmişdi. “Qazprom”un əməkdaşı olan Karen Karapetyanı Ermənistanın gələcək lideri kimi nəzərdə tutmuşdu. Bu məsələ o zaman Sarkisyanla da razılaşdırılmışdı. Sarkisyanın etdiyi çığallıqdan doğan narazılıq və onun hakimiyyətdən salınması Rusiyanın da əlinə işləyir. Bu səbəbdən də Rusiya orada hakimiyyətin silah gücü ilə, qan tökülməsi ilə qorunmasında maraqlı deyil. Sakit yolla Karapetyanın baş nazir seçilməsi Rusiyanın maraqlarına tam cavab verir. Fors-major vəziyyətdə isə Paşinyan qarşısında şərtləri qoyub onu baş nazir gətirə bilərlər. Bütün bu proseslər dinc yolla həyata keçiriləcək. Yox, proseslər tam başqa ssenari üzrə inkişaf etsə, onda biz Ermənistanda qanın su yerinə axdığını görəcəyik. Yəni indiki sakitliyin guya Ermənistanda əhalinin siyasi cəhətdən mədəni olması ilə heç bir əlaqəsi yoxdur”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ