Azərbaycan ərazilərinin bir hissəsini işğal altında saxlamaqda davam edən Ermənistanın burada maddi mədəniyyət və tarixi abidələri məhv etməsi də birmənalı həqiqətdir. Artıq bununla bağlı yetərli faktlar toplanıb, sənədləşdirilib. Dünya birliyinin vaxtında bu vandallığa və ümumiyyətlə işğal faktına qarşı zəruri addımlar atmaması səbəbindən ermənilərin bu bəd əməlləri başqa ərazilərdə də reallaşdırmağa cəhd edirlər. Məsələn, Gürcüstanın Cavaxetiya bölgəsində qeyd edilənlər özünü qabarıq formada büruzə verir.
Xatırladaq ki, bu region erməni sepratizminin əsas ocaqlarından biri kimi tanınır. Belə ki, ermənilər dəfələrlə region üçün muxtariyyət tələb edib, bəzən isə Ermənistana birləşmək arzularını açıq bəyan ediblər. Ermənistan mətbuatı isə vaxtaşırı bu bölgə ilə bağlı müxtəlif dezinformasiyalar yayır. Məsələn, tez-tez iddia olunur ki, Gürcüstan hökuməti burada erməniləri sıxışdırır, onların hüquqlarını pozur. Halbuki, reallıq bunun tam əksidir. Belə bir vaxtda Cavaxetiya bölgəsinin Kumurdo kəndinin sakinləri ilə hüquq-mühafizə orqanları arasında yaşanan son insident xüsusi diqqət cəlb edir. Qeyd edək ki, ermənilərin sıx məskunlaşdığı bu yerdə sakinlər kənd kilsəsinin həyətində və qəbirlərin üzərində daşdan xaç quraşdırmaq istəyiblər, lakin müvafiq əmrə istinad edən polis onların əraziyə keçməsinə icazə verməyib. Bu isə sakinlərin qəzəbinə səbəb olub. Nəticədə mübahisə əlbəyaxa davaya keçib. Bu səbəbdən əraziyə xüsusi təyinatlılar cəlb olunub.
Hadisə yerinə dərhal daxili işlər naziri Georgi Mqebrişvili yollanıb. Qeyd edək ki, adıçəkilən kənddə ermənilər sıx məskunlaşıb. Kilsə isə Gürcüstanın mədəni irsi hesab olunur. Amma ermənilər onu özününküləşdirmək niyyətinə düşüblər. Gürcüstanın Daxili İşlər Nazirliyi artıq Kumurdo kəndində yerli erməni sakinlərin iştirakı ilə baş vermiş insidentlə bağlı məlumat yayıb. Burada qeyd edilir ki, bir qrup yerli sakin Kumurdo kəndində X əsrə aid olan və bərpası davam etdirilən kilsəyə daxil olmağa cəhd edib: “Mühafizə polisi vətəndaşlara kilsə ərazisinə daxil olmağa icazə verməyib və bundan sonra bəzi sakinlər polis əməkdaşlarına fiziki güc tətbiq edərək onlara daş atıb. İnsident nəticəsində polis əməkdaşları xəsarət alıb və nazirliyə məxsus maşınlara ziyan dəyib”. Baş verənləri şərh edən “kavkazplus” saytı yazır ki, ermənilərin hərəkəti dövlətə qarşı qiyamın və separatizmin ilkin mərhələsidir. Saytın məlumatına görə, Kumurdo kəndində 1830-ci ilə qədər heç bir erməni yaşamayıb: “Əslində, bölgədə erməni təxribatı çoxdan hazırlanırdı. Hələ 2015-ci ilin yayında 180 erməni Gürcüstanın mədəni irsin mühafizəsi agentliyi tərəfindən Kumurdoda qədim gürcü kilsəsinin həyətində aparılan arxeoloji qazıntılarla bağlı Axalkalaki bələdiyyəsinin sədri Eduard Aqasaryana, Gürcüstan parlamentinin deputatı Samvel Petrosyana və erməni apostol kilsəsinin keşişi Babkenu Salbiyana şikayət edib. Şikayət məktubunda gürcü kilsəsində aparılan arxeoloji qazıntılarda “erməni sümüyünün” tapıldığı iddia olunur və kilsənin ermənilərə qaytarılması tələb olunur. Halbuki, orada ermənilərə aid heç bir sümük tapılmayıb. Kumurdoda baş verənlər ermənilərin başqalarının torpağında kilsələr tikərək, onu necə mənimsədiyini bir daha sübut edir. Əslində, Kumurdoda baş verən təxribata erməni ekstremistlər uzun müddətdir hazırlaşıb. Ermənistanın Cavaxetiyanın ermənilərə aid olması haqda separatçı fikirlər səsləndirən Serqey Minasyanı Tiflisə səfir göndərmək istəyi də buna hesablanmışdı. Lakin Gürcüstan hökuməti bu təyinata qarşı çıxdı. Bununla belə, erməni ekstremistlər Kumurdoda təxribatı təşkil etdilər. Maraqlıdır ki, bu təxribat həmin bölgədən keçən strateji əhəmiyyətli Bakı-Tiflis-Qars dəmiryolu xəttinin işə salınması ərəfəsində baş verir. Hədəf aydındır: dəmiryolunun keçdiyi regionda stabilliyi pozmaq. Lakin daha bir hədəf gürcü Pravoslav Kilsəsinə zərbə endirməkdir. Məsələ ondadır ki, ermənilər rəsmi olaraq 442 gürcü məbədinə iddia edir. Qeyri-rəsmi rəqəmlər isə 650-dir. Bu təxribatın məğzini aydınlaşdırmaq o qədər də çətin deyil. Belə ki, təxribat baş tutsaydı və gürcü kilsəsi ermənilərə verilsəydi, bu, 442 gürcü məbədinin də onlar tərəfindən mənimsənilməsi demək idi. Lakin təxribatın qarşısı vaxtında alındı”. Bununla belə o da vurğulanır ki, ermənilər bəd niyyətlərini həyat akeçirmək istiqamətində fəaliyyətlərini davam etdirəcək. Bu məsələdə isə onlara Ermənistan hakimiyyəti hərtərəfli dəstək verir. Hazırda Cavaxetiyada ermənilərə ən böyük dəstəyi Ermənistan kəşfiyyatı verir. Erməni kəşfiyyatı insanlar arasında hay-küy yaratmaq və istənilən halda onları Gürcüstandan soyutmağa çalışır. Cavaxetiyada əhalinin 55%-ni təşkil edən ermənilər hakimiyyətdən narazıdır və onlar hər an təxribat törətməyə də hazırdır. Digər tərəfdən məlumatlar var ki, Gürcüstan erməniləri artıq müəyyən müddətdir Rusiya pasportları alır və belələrinin sayı durmadan artır. Bu prosesdə İrəvan da Rusiyadan gələn sifarişləri can-başla yerinə yetirir. Hazırda baş verənlər ermənilərin maraqlarına tam cavab verdiyi halda Gürcüstan üçün yeni böyük təhlükə yaradır.
Nahid SALAYEV
