Məlumat verildiyi kimi, bu günlərdə Dağıstanın başçısı Ramzan Abdulatipov istefa verib. Bildirilir ki, o, sentyabrın 27-də könüllü istefa ərizəsi yazıb. “RBK” saytı Kremldəki mənbələrinə istinadən yazır ki, istefadan sonra Abdulatipov Rusiya Prezident Administrasiyasına çağrılıb. Ona bir neçə vəzifə təklif edilib və hazırkı postuna mümkün iddiaçının namizədliyi müzakirə edilib.
Bütün bu proseslər isə Azərbaycan üçün də kifayət qədər maraq doğurur. Ən azından ona görə ki, Dağıstanda xeyli sayda soydaşımız yaşayır və onlara hakimiyyət tərəfindən heç də həmişə rəvan münasibət sərgilənməyib. Digər tərəfdən, Dağıstan qonşuluqda yerləşdiyi üçün burada baş verənlər istər-istəməz Azərbaycanın maraq dairəsində yer alır. Bu mənada Dağıstanda hakimiyyətə Ramzan Abdulatipovdan sonra kimin gəlməsi indi diqqət mərkəzindədir.
Hələ iki il əvvəl məlumat yayılmışdı ki, Rusiya Milli Qvardiyasının rəhbərinin birinci müavini, general Sergey Məlikov Ramzan Abdulatipovun yerinə keçmək niyytəindədir və bu məsələdə Moskvadan lazımi dəstək alır. Lakin sonradan Moskva onun təyinatını ertələdi. Amma Abdulatipovun istefasından sonra bu təyinat yenidən aktuallaşıb. “Danışır Moskva” radiostansiyasının efirində Qafqaz xalqları Konqresinin həmsədri Ruslan Qurbanovun bildirdiyinə görə, Ramzan Abdulatipovun istefası çoxdan hazırlanırdı. Və general Məlikovu da neçə ildir onun yerinə hazırlayırdılar. Belə ki, general Şimali Qafqaz federal dairəsi üzrə prezidentin səlahiyyətli nümayəndəsi təyin olunub. Həmin vəzifədə Dağıstanla yaxından tanış olmaq və onun problemlərini öyrənmək imkanı əldə edib: “Kreml məqsədyönlü şəkildə Şimali Qafqaz respublikalarının rəhbərliyinə federal səviyyədə karyera əldə etmiş generalları gətirir”. Bəs Dağıstan rəhbərliyinə general Məlikovun gətirilməsi Kremlin hansı planlarından xəbər verir? Dağıstandakı situasiyaya bələd olan mənbələr bildirir ki, Ramzan Abdulatiov bu respublikada vəziyyəti müsbətə doğru dəyişib, xüsusən iqtisadi dirçəlişə nail olub və gənclərin radikal islamçı qruplaşmalara axını azalıb. Lakin Kremldə hesab edirlər ki, Dağıstanda vəziyyəti tam nəzarət altına almaq üçün daha sərt xəttin yürüdülməsinə ehtiyac var. Bunun üçün Dağıstanda nüfuzu olan Abdulatipov kimi siyasi xadimin “Qafqaz canişini” statusunda generalla əvəzlənməsi məntiqli sayılıb. O da bildirilir ki, general Məlikov milliyətcə ləzgidir, hazırda “Rosqvardiya” direktorunun birinci müavini və eyni zamanda Rusiya Milli Qvardiyası qoşunlarının komandanı vəzifəsini tutur. General Məlikov 2011-ci ildə Şimali Qafqaz üzrə antiterror əməliyyatlarının aparılması üzrə birləşmiş qoşun qruplaşmasının komandanı təyin edilib.
Rusiya mediasının yazdıqlarından da belə bəlli olur ki, indiki vəziyyətdə Dağıstanın rəhbəri postuna Sergey Məlikovdan başqa uyğun namizəd yoxdur. Çünki Dağıstan xalqı respublika rəhbərliyində yerli elita ilə əlaqəsi olmayan yeni sima görmək istəyir. Üstəlik, Sergey Məlikov Dağıstana prezident təyin edilərsə, Rusiyanın ən isti bölgələrindən birində asayişin öhdəsindən gələcəyi və Qərbin geosiyasi oyununda mühüm silah olan bu bölgənin Kremlin nəzarətindən çıxmasına imkan verməyəcəyi ehtimal olunur. Digər tərəfdən Rusiya bu təyiantla bölgədə ekstremist qruplara qarşı daha sərt siyasət yürütməkdə maraqlı olduğunu göstərir. Sergey Məlikov özü də bildirib ki, üç minə yaxın şəxs Rusiyanın Şimali Qafqaz federal dairəsindən İŞİD-ə qoşulmaq məqsədilə ölkəni tərk edib. Onun sözlərinə görə, hərbi əməliyyatların keçirildiyi ərazilərdən geri qayıdan insanlar əksər hallarda torpaqları şumlamaq yox, “islam dəyərlərini” qorumaq üçün fəaliyyətə başlayır. Dağıstanın rəhbəri postuna gələcəyi təqdirdə onun yaraqlılara qarşı daha sərt mübarizəyə başlaması gözlənir. Bu isə qarşıdakı dövrdə Dağıstanı gərgin günlərin gözləməsi anlamına gəlir. Təbii ki, bütün bunlar orada yaşayan azərbaycanlılara da müəyyən mənada öz təsirini göstərəcək. Digər tərəfdən, Ramzan Abdulatipov burada yaşayan soydaşlarımıza daim həssaslıqla yanaşıb və bu xüsusda bildirirdi: “Azərbaycanlılar Dağıstanda dağıstanlıların yaşadığı kimi yaşayır. Biz onları ayırmırıq. Onlar da dağıstanlıdır. Biz azərbaycanlıların yaşadığı regiona diqqət və qayğı ilə yanaşırıq”. Əslində, Rusiya-Azərbaycan münasibətləri fonunda Sergey Məlikovun da eyni mövqe sərgiləməsi gözlənir. Əks halda o, hakimiyyətə gələcəyi təqdirdə belə, rəhbər postunda uzun müddət qala bilməyəcək.
Nahid SALAYEV
