çərşənbə axşamı günü, 17 noyabr 2026
     

Va­şinqton Xa­ri­ci Si­ya­sət İnsti­tu­tun­dan Qa­ra­bağ­da­kı son du­rum təh­lil­lə­ri...

Image


ABŞ-ın ye­ni hö­ku­mə­ti­nin xa­ri­ci müs­tə­vi­də ye­ri­də­cə­yi si­ya­sət bu gün dün­ya miq­ya­sın­da ən ak­tu­al möv­zu­lar­dan bi­ri­nə çev­ri­lib. He­sab olu­nur ki, ye­ni xa­ri­ci si­ya­sət, xü­su­sən də Ru­si­ya ilə mü­əy­yən mə­sə­lə­lər­də uz­laş­ma­lar bey­nəl­xalq müs­tə­vi­də ta­mam fərqli və­ziy­yət ya­ra­da bi­lər. Bu xü­sus­da Qaf­qaz­da da ta­mam fərqli si­tu­a­si­ya­nın ya­ran­ma­sı, ilk növ­bə­də tə­rəf­lə­rin böl­gə­də­ki konfliktlə­rin, o cüm­lə­dən Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si­nin həl­lin­də or­taq möv­qe­dən çı­xış edə bil­mə­si be­lə is­tis­na edil­mir.

İn­di­lik­də isə hər şey pre­zi­dent Do­nald Tram­pın xa­ri­ci si­ya­sət kur­su­nun əsas pri­o­ri­tet­lə­rin­dən ası­lı ola­caq. Va­şinqton­da­kı Xa­ri­ci Si­ya­sət İnsti­tu­tu­nun təh­lil­çi­si Maykl Çe­çi­re də bu fon­da "Ame­ri­ka­nın Sə­si" ra­di­o­su­na mü­sa­hi­bə­sin­də ABŞ-ın ye­ni ad­mi­nistra­si­ya­sı­nın Qaf­qaz böl­gə­sin­də müm­kün si­ya­sə­ti ilə bağ­lı çox ma­raq­lı fi­kir­lər səs­lən­di­rib. Onun söz­lə­ri­nə gö­rə, ye­ni ad­mi­nistra­si­ya­nın tək­cə Cə­nu­bi Qaf­qaz böl­gə­si de­yil, bü­tün­lük­lə Av­ra­si­ya re­gi­o­nu ilə bağ­lı əsas pri­o­ri­tet­lə­ri­nin nə­dən iba­rət olu­na­ca­ğı­na da­ir qey­ri-mü­əy­yən­lik­lər var, am­ma ABŞ-ın böl­gə­də fə­al­laş­ma­sı da is­tis­na olun­mur: "Hər şey ye­ni ad­mi­nistra­si­ya­nın əv­vəl­ki ad­mi­nistra­si­ya­nın ar­tıq gör­dü­yü iş­lə­rə mü­na­si­bə­tin­dən, bun­la­rın da­vam et­di­ril­mə­si im­ka­nı­nın olub-ol­ma­ma­sın­dan ası­lı ola­caq". Ekspert bu mə­sə­lə­də Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si­nin də xü­su­si əhə­miy­yət kəsb etdyi­ni vur­ğu­la­yır.

Ön­cə cəb­hə xət­tin­də toq­quş­ma­lar­dan da­nı­şan Maykl Çe­çi­re bil­di­rir: "Heç bir şüb­hə yox­dur ki, re­gi­on­da və­ziy­yət təh­lü­kə­li­dir. Dağ­lıq Qa­ra­bağ və onun ət­ra­fın­da, bu­fer zo­na­sın­da son gər­gin­lik­lər­lə, şüb­hə­siz ki, ye­ni mü­ha­ri­bə­nin baş­la­yıb-baş­la­ma­ya­ca­ğı su­a­lı or­ta­ya çı­xır. Ke­çən il ap­rel ayın­da mü­şa­hi­də et­di­yi­miz sə­viy­yə­də toq­quş­ma­lar pre­se­den­ti ol­ma­yan qar­şı­dur­ma­dır. Bun­lar, tə­bii ki, tək­cə iki öl­kə de­yil, bü­tün re­gi­on­da da­ğın­tı və qır­ğın­la­rın müm­kün­lü­yü ilə bağ­lı hə­yə­can do­ğu­rur. Mə­nə elə gə­lir ki, biz bu mər­hə­lə­də ya­xın gə­lə­cək­də açıq və da­vam­lı mü­na­qi­şə­nin baş ve­rə bi­lə­cə­yi­nin müm­kün­lü­yü­nə ha­zır ol­ma­lı­yıq. Ara-sı­ra atış­ma­lar və dö­yüş­lə­rin ol­ma­sı fak­tı onu gös­tə­rir ki, han­sı­sa mər­hə­lə­də gər­gin­lik baş ve­rə­cək.

Am­ma Ru­si­ya və Bir­ləş­miş Ştat­lar açıq mü­ha­ri­bə­nin baş ver­mə­mə­si­nə ça­lı­şır. Mən inan­mı­ram ki, Ru­si­ya açıq mü­na­qi­şə­nin ol­ma­sı­nı is­tə­yir. Bu­na inan­maq üçün yax­şı əsas var. Düz­dür, Ru­si­ya mü­na­qi­şə­dən öz məq­səd­lə­ri na­mi­nə is­ti­fa­də edib. Am­ma on­lar nə­ti­cə­də Azər­bay­can və Er­mə­nis­tan ara­sın­da da­vam­lı açıq mü­na­qi­şə­nin ol­ma­sı­nı is­tə­mir. Hər iki öl­kə­nin Ru­si­ya ilə yax­şı mü­na­si­bət­lə­ri var. Er­mə­nis­ta­nın da­ha ya­xın, am­ma bə­zi­lə­ri­nin de­di­yi ki­mi, Azər­bay­can bu­ra­da da­ha bö­yük üs­tün­lü­yə ma­lik­dir. Bu­na gö­rə də on­lar mü­na­qi­şə­nin Ru­si­ya­nın, Tür­ki­yə­nin və nə­ti­cə­də, ola bil­sin, İra­nın da cəlb edil­di­yi re­gi­o­nal konflik­tə çev­ril­mə­si­ni is­tə­mir. İran da cəlb olun­sa, o za­man ye­ni na­ra­hat­lıq­lar əla­və olu­nur. Çox cid­di fak­tor­lar or­ta­da­dır".

Maykl Çe­çi­re bil­di­rir ki, re­gi­on­da gü­cə və nü­fu­za ma­lik Ru­si­ya ki­mi öl­kə də da­xil ol­maq­la, heç bir öl­kə­nin mü­na­qi­şə­də bö­yük rol oy­na­ya­ca­ğı­nı de­mək müm­kün de­yil: "Dağ­lıq Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­sin­də bir çox cə­hət­dən Bir­ləş­miş Ştat­lar və Ru­si­ya ey­ni möv­qe­də­dir. Minsk Qru­pu, ABŞ, Ru­si­ya və Tür­ki­yə hə­qi­qə­tən də Azər­bay­can və Er­mə­nis­tan qüv­və­lə­ri ara­sın­da mü­na­qi­şə­də yal­nız mü­əy­yən də­rə­cə­də rol oy­na­ya bi­lər. Bu­na gö­rə də Ru­si­ya, ya da hər han­sı bir öl­kə­nin sül­hə apa­ran han­sı­sa bir həll yo­lu­nu tut­ma­sı çox çə­tin­dir. Prob­le­min bir tə­rə­fi on­dan iba­rət­dir ki, Ru­si­ya re­gi­on­da həl­lə na­il ol­maq üçün öz nü­fu­zun­dan is­ti­fa­də et­mə­yə ça­lış­sa, o za­man nü­fu­zu­nu itir­miş ola­caq. Er­mə­nis­tan Ru­si­ya­ya ona gö­rə ya­xın­dır ki, onun təh­lü­kə­siz­li­yi Ru­si­ya ilə mü­da­fiə mü­qa­vi­lə­si­nə bağ­lı­dır. Azər­bay­can­la da mü­na­si­bət­lər ona gö­rə ba­lansda sax­la­nır ki, Ru­si­ya aq­res­siv şə­kil­də bu və ya baş­qa tə­rə­fi dəs­tək­lə­mə­yə meylli ol­ma­sın. Han­sı öl­kə­nin bu­nu edə bi­lə­cə­yi­ni de­mək çə­tin­dir. Fik­rim­cə, əsas mə­sə­lə il­kin mər­hə­lə­də mü­na­qi­şə ye­rin­də bey­nəl­xalq sül­hü mü­ha­fi­zə və mo­ni­to­rinq qüv­və­lə­ri­nin yer­ləş­di­ril­mə­si və iş­ğal olun­muş əra­zi­lər­dən hər­bi qüv­və­lə­rin çı­xa­rıl­ma­sı pro­se­sin­də eti­ba­rın ya­ra­dıl­ma­sı üçün sa­bit­li­yə na­il olun­ma­sı­dır".

Mü­na­qi­şə­nin ni­zam­lan­ma­sı perspek­tiv­lə­ri ilə bağ­lı hər han­sı ümid ol­ma­sı­na gə­lin­cə, ekspert bil­di­rir: "Son il­lər­də bu iş­də mü­əy­yən mə­na­da bir im­pul­sun ol­du­ğu­nun şa­hi­di ol­mu­şuq. Ümid et­mək olar ki, bu­nun va­si­tə­si­lə də bir dö­nü­şə na­il ol­maq müm­kün­dür. Am­ma bu­nu söy­lə­mək if­rat nik­bin­lik he­sab edi­lə bi­lər. Mü­na­qi­şə­nin həl­li ilə bağ­lı in­di­ki du­rum­da bi­zim ümid edə bi­lə­cə­yi­miz mə­sə­lə gər­gin­li­yin qar­şı­sı­nın alın­ma­sı­na na­il olun­ma­sı­dır. Son 3-4 il­də, hət­ta de­yə bi­lə­rik ki, son 10 il­də tə­mas xət­tin­də mü­na­qi­şə­nin in­ten­siv­li­yi ba­xı­mın­dan get­dik­də Azər­bay­can və Er­mə­nis­tan qüv­və­lə­ri ara­sın­da gər­gin­li­yin artdı­ğı­nı gö­rür­dük. Biz gər­gin­li­yin artma­sı­nın qar­şı­sı­nı ala bi­lə­rik və da­nı­şıq­la­rın da­vam et­di­ril­mə­si üçün şə­ra­i­tin ya­ra­dıl­ma­sı­na, bəl­kə hət­ta han­sı­sa gü­zəş­tə na­il ola bi­lə­rik. Am­ma bu, in­di­ki şə­ra­it­də bir ne­çə mər­hə­lə­dən iba­rət bir pro­ses­dir. Ha­zır­kı si­ya­si ab-ha­va da bu fə­a­liy­yət­lər üçün əl­ve­riş­li de­yil. ABŞ-ın, elə Ru­si­ya­nın, Tür­ki­yə­nin və Minsk Qru­pu­nun da nə­zə­rin­cə, bu gər­gin­li­yin artma­sı­nın da­yan­dı­rıl­ma­sı­na na­il ol­maq üçün bir­gə səy­lə­rə eh­ti­yac var". Maykl Çe­çi­re he­sab edir ki, məhz Ru­si­ya və ABŞ-ın bir­gə səy­lə­ri böl­gə­də konflik­tin ye­ni­dən alov­lan­ma­sı­nın qar­şı­sı­nı ala bi­lər. Am­ma bu­nun üçün ABŞ Qaf­qaz­da fə­al­lı­ğı­nı ar­tır­ma­lı­dır.

Ta­hir TA­ĞI­YEV




DİGƏR XƏBƏRLƏR

VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...

İrəvanda Göy məscid murdarlandı, Azərbaycandan başqa heç bir qonşu müsəlman ölkə səsini çıxarmadı...

Saatlıq maaş sisteminə keçirik, pullar yeni qaydada hesablanacaq...

SON XƏBƏRLƏR

17.11.2026 / 12:16
Naxçıvanda deputat qəzaya düşdü - FOTO

17.11.2026 / 12:04
Irandan Azərbaycana 50 kq narkotik keçirilməsinin qarşısı alındı

17.11.2026 / 11:52
Avropanın Azərbaycan və ABŞ-dan asılılığı artır

17.11.2026 / 11:39
Dankan Norman: ""Birgə Bəyannamə” ölkələrimiz arasında iqtisadi əməkdaşlıqda yeni mərhələnin əsasını qoyur"

17.11.2026 / 11:35
Britaniya şirkəti Naxçıvan şəhəri üçün 20 illik baş plan hazırlayır

17.11.2026 / 11:33
Səfir: Azərbaycan-Böyük Britaniya strateji tərəfdaşlığı iqtisadi artıma və təhlükəsizliyə töhfə verəcək

17.11.2026 / 11:21
Ukrayna Rusiyanın Başqırdıstandakı ən böyük neft-kimya komplekslərindən birini vurdu...

17.11.2026 / 11:05
Dərsliklərdəki məzmun necə yoxlanılır? – Nazirlikdən AÇIQLAMA

17.11.2026 / 10:48
Türkiyədə daha bir müxalif media qurumuna qarşı əməliyyat - həbslər aparıldı, “Sözcü TV”yə qəyyum təyin edildi...

17.11.2026 / 10:37
Akademik Əhliman Əmiraslanovun doğum günüdür

17.11.2026 / 10:24
Gürcüstandan Azərbaycana avtomobil gətirənlərə PİS XƏBƏR – Yeni rüsum tətbiq edildi

17.11.2026 / 10:12
Zakir Həsənov hərbi qulluqçulara ali hərbi rütbələri təqdim edib

17.11.2026 / 10:05
Bakıda qarlı havalara hazırlıqla bağlı müşavirələr keçirildi

17.11.2026 / 09:37
Azərbaycan və Aİ ikitərəfli əməkdaşlığın yeni istiqamətlərini müzakirə ediblər

17.11.2026 / 09:33
Hikmət Hacıyev Aİ nümayəndələri ilə Azərbaycanla əməkdaşlığı müzakirə edib

17.11.2026 / 09:10
Siqaret bahalaşacaq...

17.11.2026 / 08:49
Mehriban Əliyeva Milli Dirçəliş Günü ilə bağlı paylaşım edib

17.11.2026 / 08:35
Xocavənd, Cəbrayıl və Zəngilana növbəti köç karvanı yola salındı - 83 ailə...

17.11.2026 / 07:02
ABŞ banklarında genişmiqyaslı elektron sistem nasazlığı baş verib - yetkililər kibercinayətkarlığı istisna edir

16.11.2026 / 23:42
Mossadın 2006-cı ildə İstanbulda bir İran generalını qaçıraraq öldürdüyü ortaya çıxdı – ƏMƏLİYYATIN DEATALLARI açıldı...

16.11.2026 / 23:33
Hikmət Hacıyev və Aİ-nin xüsusi nümayəndəsi Azərbaycan-Aİ tərəfdaşlığını müzakirə ediblər

16.11.2026 / 22:47
Leyla Əliyeva Qaraçuxur İdman Zalının açılışında iştirak edib

16.11.2026 / 22:35
Kremldən hakim partiya deputatlarına tapşırıq gəldi - qələbəyə hazırlaşın...

16.11.2026 / 22:20
Trampın kürəkəninin Serbiyadakı biznesi ləğv edildi

16.11.2026 / 22:14
Rusiyanın Gürcüstan və Ukraynaya hücumlarından əvvəlki vəziyyət yaranır - Avropaya yeni müharibə xəbərdarlığı...

16.11.2026 / 22:11
Fatma Betülün ardından İstanbul Fond Birjasının keçmiş rəhbəri də saxlandı

16.11.2026 / 21:58
Trampın oğullarının Qazaxlstanda 1.2 milyard dollarlıq investisiya layihəsi var...

16.11.2026 / 21:50
Ukrayna üzrə növbəti danışıqlar Avropada keçirilə bilər - Aİ ölkələri yeni təkliflər irəli sürdü...

16.11.2026 / 21:32
Polşa Ukrayna danışıqlarında rol aldı - PURL boykotu bitəcək?

16.11.2026 / 21:14
Qaraqoyunlu Cahanşahın ermənilərə simpatiyasının sirləri - Eçmiədzini ermənələrə hədiyyə edənlər...

16.11.2026 / 20:57
İran müharibəsi artıq bitdi...Əsas yekunlar...

16.11.2026 / 20:40
ASB-nin Dublin Zirvəsində Naxçıvanın mühüm bir məsələsi həll edildi...

16.11.2026 / 20:24
Universitet tələbələri ilə görüşən Şərurlu İsfəndiyar hansı qəbahətlərə yol verdi?!...

16.11.2026 / 20:09
Azərbaycanın Strateji tərəfdaşlıq bəyannamələrində tək riskli məqam - analitiklər razılaşmır...

16.11.2026 / 19:53
Avropa siyasi məkanına yeni diplomatik fəallıq fenomeni gəlir...

16.11.2026 / 19:38
ASB-nin Dublin sammitində Əliyev daha bir uğur qazandı - Litva prezidenti açıqladı...

16.11.2026 / 19:24
Türkdilli xalqların ortaq mədəni irsi memarlıq timsalında

16.11.2026 / 19:10
Qara dənizdə içərisində 4 azərbaycanlının da olduğu gəmi vurularaq batırıldı...

16.11.2026 / 18:56
ABŞ-ın Avropadan çəkilməsinə icazə verilmir - Tramp çətinə düşdü...

16.11.2026 / 18:42
Paşinyan Azərbaycanın tam haqlı olduğunu bütün Avropaya bəyan etdi...

16.11.2026 / 18:27
Üç ölkə liderləri Çin görüşünün gündəliyində razılaşa bilmədilər

16.11.2026 / 18:23
Ceyhun Bayramovla Birləşmiş Krallığın XİN başçısı arasında telefon danışığı olub

16.11.2026 / 18:18
AMEA-da Səhəndin 100 illiyinə həsr olunmuş elmi konfrans keçirilib - FOTO

16.11.2026 / 18:10
Azərbaycan Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqının Şurasına üzv seçildi

16.11.2026 / 18:02
Çin Rusiyadan dəstəyini geri çəkir, Putinin yeni Yalta arzusu suya düşür...

16.11.2026 / 17:45
Azərbaycanla Britaniya qarşılarında yeni yol açdılar...

16.11.2026 / 17:30
Gələn ildən əmanətçilərin qazancından vergi tutula bilər - faizlər də açıqlandı...

16.11.2026 / 17:17
Avropa yenidən Rusiya qazı üçün milyardlarla dollar ödəyir...

16.11.2026 / 17:12
Əhalinin dərman və ərzaq xərcləri artır...

16.11.2026 / 16:50
Ramiz Mehdiyevi ifrat tərifləyənlər risk aıtındadır – “kardinal” dövlət çevrilişində ittiham olunur...

16.11.2026 / 16:10
Azərbaycan ASB-nin yeni beynəlxalq təşkilata çevrilməsini önəmli saymır - niyə?..

16.11.2026 / 15:57
Hikmət Hacıyev: "Azərbaycan NATO ilə tərəfdaşlığı inkişaf etdirməyə hazırdır" - FOTO

16.11.2026 / 15:20
Ermənistan Rusiyadan qopur, İran o gücdə deyil, Azərbaycanla isə problem var...

16.11.2026 / 14:45
Azərbaycanda pensiya Ermənistandan 2 dəfə, Rusiyadan isə 40 dollar çoxdur - RƏQƏMLƏR

16.11.2026 / 14:32
Devlər Çində Ukrayna problemini yerdən qaldıra bil(məy)əcək... Tərəddüdlər...

16.11.2026 / 14:01
Azərbaycan 2030-cu ildə 27-ci Ümumdünya Enerji Konqresinə ev sahibliyi edəcək...

16.11.2026 / 13:57
Moskvanın sülh üçün maksimalist tələblərinə Aİ-dən maksimalist qarşılıq - Rusiya qoşunları bütün ölkələrdən çıxarılsın…

16.11.2026 / 13:52
Hesablama Palatası cari xərclərin artım tempinə limit qoyulmasını təklif etdi...

16.11.2026 / 13:38
“Bir pəncərə” informasiya sistemi haqqında əsasnamə təsdiq edildi

16.11.2026 / 13:35
Azərbaycan Respublikasının Strateji Obyektlərin Mühafizəsi Dövlət Agentliyi müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmətə qəbulla əlaqədar müsabiqə elan edir.

16.11.2026 / 13:34
“Yüksəliş” müsabiqəsinin keçirilməsi üçün bir milyon manat ayrıldı

16.11.2026 / 13:30
Xəzər dənizinin sahilboyu ərazilərində dövlət idarəetməsi təkmilləşdiriləcək - FƏRMAN

16.11.2026 / 13:21
Rumıniya Qara dəniz regionunun təhlükəsizliyi ilə bağlı Bakı ilə danışıqlar aparacaq...

16.11.2026 / 13:08
Aİ-nin genişlənmə sammitinə Gürcüstandan yalnız səfir dəvət olundu, Tiflis tədbirdən imtina etdi...

16.11.2026 / 12:43
Ukrayna Rostov vilayətində neft bazasını və qazpaylayıcı stansiyanı vurdu...

16.11.2026 / 12:29
Üç qitədəki Strateji Tərəfdaşlarımızın bizə faydaları nə ola bilər?! - Tək bir cümlə...

16.11.2026 / 12:20
Əmək Məcəlləsində dəyişikliklər təsdiqləndi

16.11.2026 / 12:18
İran parlamenti kəşfiyyat nazirinin müctəhid olması tələbini ləğv etdi...

16.11.2026 / 12:15
Prezident İlham Əliyev Dövlət Qulluğu Məcəlləsini təsdiqlədi

16.11.2026 / 12:05
Büdcəyə ən çox pul gətirən vergi bəlli oldu – Çoxumuz hər gün ödəyirik!

16.11.2026 / 11:53
Hörmüz boğazında iki neft tankeri minaya düşərək partladı...

16.11.2026 / 11:31
Paytaxtda avtoxuliqanlıq edən sürücü həbs edildi

16.11.2026 / 11:20
Ukrayna Krım körpüsünə növbəti dəfə zərbə endirdi – nəqliyyatın hərəkəti dayandırıldı...

16.11.2026 / 11:03
Mağazada qiymət göstərməyənlər 1 650 manatadək cərimələnəcək

16.11.2026 / 10:44
Ombudsman beynəlxalq ictimaiyyəti minatəmizləməyə dəstəyi artırmağa çağırdı

16.11.2026 / 10:17
Şahdağda qarın hündürlüyü 20 santimetrə çatdı

16.11.2026 / 10:02
Bakıda güclü külək 32 ağacı sındırdı

16.11.2026 / 09:55
İrandan Azərbaycana dronla narkotik keçirilməsinin qarşısı alındı - aparatı idarə edən iranlı da yaxalandı

16.11.2026 / 09:36
Azərbaycan və Ermənistan nümayəndələri yenidən görüşəcək

16.11.2026 / 09:05
Bakıda mağaza və evlərdən oğurluq edən şəxslər saxlandı

16.11.2026 / 07:22
Babil İmperiyasının süqut etmə tarixi dəqiqləşdirildi - mübahisə bitdi

İki ildən çoxdur azad sahibkarlıq yeni Rəqabət Məcəlləsi ilə tənzimlənir...

XƏBƏR ARXİVİ