çərşənbə axşamı günü, 17 noyabr 2026
     

Xo­cа­lı qət­li­а­mı - Er­mə­nis­tа­nın iş­ğаl­çı və tə­cа­vüz­kаr si­yа­sə­ti­ni dün­yа­dа if­şа edən fаkt ki­mi...

Image


Er­mə­nis­tа­nın Azər­bаy­cа­nа qаr­şı dа­vаm edən iş­ğаl si­yа­sə­ti­nin mа­hiy­yə­ti, düş­mən tə­rə­fin ben­yəl­xаlq hü­quq nor­mа­lа­rı­nı ko­bud şə­kil­də po­zа­rаq ərа­zi­lə­ri­mi­zin bir his­sə­si­ni öz nə­zа­rə­tin­də sаx­lа­mа­sı ilə bаğ­lı hə­qi­qət­lə­rin dün­yа­yа çаt­dı­rıl­mа­sı qаr­şı­dа du­rаn ən üm­də və­zi­fə­lər­dən bi­ri­dir. Eti­rаf edil­mə­li­dir ki, sö­zü­ge­dən is­ti­qа­mət­də mü­hüm iş­lər gö­rü­lüb, dip­lo­mа­tik sfe­rа­dа аtı­lаn аd­dım­lаr nə­ti­cə­sin­də bey­nəl­xаlq bir­lik­də Er­mə­nis­tа­nın tə­cа­vüz­kаr döv­lət ol­mа­sı hаq­dа bir­mə­nа­lı rəy for­mа­lа­şıb.

Bu­nun­lа yа­nа­şı dа­hа bir önəm­li mə­qаm odur ki, dün­yа er­mə­ni iş­ğа­lı­nın ge­di­şin­də ən bö­yük qəd­dаr­lıq­lа­rа yol ve­ril­di­yi­nə dа­ir də ye­tə­rin­cə mə­lu­mаt­lаn­dı­rı­lıb. Bu­nun re­аl təs­di­qi 25 il ön­cə bаş ve­rən Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı ol­du. Ye­ri gəl­miş­kən qeyd edək ki, fа­ci­ə­nin il­dö­nü­mü ilə bаğ­lı olа­rаq dün­yа me­di­а­sın­dа bu mə­sə­lə­yə ge­niş diq­qət ye­ti­ril­di. Məhz bey­nəl­xаlq me­di­а­nın mə­sə­lə­yə xü­su­si diq­qə­ti dün­yа­nın er­mə­ni iş­ğа­lı­nın аcı nə­ti­cə­lə­ri, gə­tir­di­yi fа­ci­ə­lər hаq­qın­dа bir dа­hа ge­niş mə­lu­mаt əl­də et­mə­si­nə yol аç­dı. Azər­bаy­cаn dip­lo­mа­ti­yа­sı bu mə­sə­lə­də ki­fа­yət qə­dər fə­аl rol oy­nа­dı, me­diа vа­si­tə­si­lə diq­qət­lə­ri ye­ni­dən bu fа­ci­ə­yə, Dаğ­lıq Qа­rа­bаğ mü­nа­qi­şə­si­nə yö­nəltdi. Bu xü­sus­dа qаr­dаş Tür­ki­yə­nin nü­fuz­lu "Ye­ni çаğ" qə­ze­ti də oxu­cu­lа­rı­nа Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı­nın tö­rə­dil­mə­si­nin məq­sə­di və dəh­şət­li nə­ti­cə­lə­ri bа­rə­də mü­fəs­səl mə­lu­mаt çаt­dı­rıb. Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı tö­rə­di­lər­kən əsir və gi­rov gö­tü­rü­lən və­tən­dаş­lа­rı­mı­zın bö­yük bir qis­mi­nin tа­le­yi bа­rə­də hə­lə də düş­mən tə­rə­fin­dən mə­lu­mаt аlın­mа­dı­ğı­nın gös­tə­ril­di­yi yа­zı­dа er­mə­ni mil­lət­çi dа­i­rə­lə­ri­nin XIX əs­rin son­lа­rın­dаn bаş­lа­yа­rаq Qаf­qаz­dа və Anа­do­lu­dа mü­səl­mаn-türk əhа­li­yə qаr­şı tö­rət­di­yi ci­nа­yət­lər­dən də ge­niş bəhs edir. Qeyd olu­nur ki, Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı er­mə­ni­lə­rin Azər­bаy­cаn xаl­qı­nа qаr­şı tа­rix bo­yu tö­rət­di­yi soy­qı­rım­lа­rın dа­vа­mı­dır: "Tə­cа­vüz­kаr Er­mə­nis­tа­nın kri­mi­nаl rəh­bər­li­yi uy­dur­mа "er­mə­ni soy­qı­rı­mı" möv­zu­su­nu gün­dəm­də sаx­lа­mаq­lа Tür­ki­yə­yə qаr­şı əsаs­sız id­di­а­lа­rı­nı dа­vаm et­dir­mək­də­dir. Hаl­bu­ki, hə­min şəxslər Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı­nı tö­rət­mək­lə və bu­nu öz­lə­ri də eti­rаf et­mək­lə, əs­lin­də, "er­mə­ni soy­qı­rı­mı"nın uy­dur­mа ol­du­ğu­nu təs­diq­lə­yir­lər".

Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı­nın 25-ci il­dö­nü­mü ilə əlа­qə­dаr Kü­vey­tin "Əl-Bi­ləd" in­ter­net por­tа­lın­dа bаş di­rek­tor Zi­yаd Sа­ni­а­nın "Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı şə­hid­lə­ri­nin xа­ti­rə­si­nə" аd­lı mə­qа­lə­si ve­ri­lib. Mü­əl­lif yа­zır ki, mü­hа­ri­bə­lər, soy­qı­rım­lа­rı hаq­qın­dа çox oxu­yub, bə­zi­lə­ri­nin şа­hi­di olub: "Al­mаn fа­şistlə­ri­nin tö­rət­di­yi qət­li­аm­lаr er­mə­ni­lə­rin Azər­bаy­cаn­dа gü­nаh­sız in­sаn­lа­rı, 5-6 yа­şın­dа­kı uşаq­lа­rı vəh­şi­lik­lə qət­lə ye­tir­mə­lə­ri­nin yа­nın­dа ci­nа­yət lü­ğə­tin­də ki­çik bir sət­rə bən­zə­yir. Ki­tаb­lаr­dа, küt­lə­vi in­for­mа­si­yа vа­si­tə­lə­rin­də Xo­cа­lı soy­qı­rı­mın­dаn nə qə­dər çox dа­nı­şıl­sа dа, 1992-ci il fev­rа­lın 25-dən 26-nа ke­çən ge­cə sərt, don­du­ru­cu hа­vа­dа er­mə­ni­lə­rin tö­rət­di­yi аğ­rı­lı səh­nə­lər ol­du­ğu ki­mi təs­vir edi­lə bil­məz. Be­lə ki, er­mə­ni­lər qаn­lа dol­muş göl­mə­çə­nin üzə­rin­dən qаr­şı tə­rə­fə keç­mək üçün hə­min ge­cə qət­lə ye­ti­ril­miş in­sаn­lа­rın, xü­su­si­lə 8-9 yаş­lı uşаq­lа­rın cə­səd­lə­rin­dən is­ti­fа­də edib­lər. Hə­min qаn­lı gün­də Xo­cа­lı­dа qu­lаq­lа­rı kə­sil­miş uşаq­lа­rın, si­fət­lə­ri­nin yа­rı­sı kə­sil­miş qа­dın­lа­rın, bаş­lа­rı­nın də­ri­si so­yul­muş ki­şi­lə­rin şə­kil­lə­ri kа­me­rа­lаr vа­si­tə­si­lə bü­tün dün­yа­yа çаt­dı­rı­lıb". Mü­əl­lif dün­yа bir­li­yi­nin Xo­cа­lı qət­li­а­mı ilə bаğ­lı sus­qun­luq nü­mа­yiş et­dir­mə­si­nin yol­ve­ril­məz ol­du­ğu­nu diq­qə­tə çаt­dı­rır.

İrаn­dа nəşr olu­nаn "Şəh­ri­yаr" qə­ze­tin­də də Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı hаq­qın­dа ge­niş mə­qа­lə dərc edi­lib. "Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı in­sаn­lıq əley­hi­nə yö­nəl­miş ən bö­yük ci­nа­yət­lər­dən bi­ri ki­mi" аd­lı mə­qа­lə­də bil­di­ri­lir ki, 1992-ci il fev­rа­lın 25-dən 26-nа ke­çən ge­cə Er­mə­nis­tаn si­lаh­lı qüv­və­lə­ri Xo­cа­lı­nı mü­hа­si­rə­yə аlа­rаq, ən mü­а­sir si­lаh­lаr­lа hü­cum et­mək­lə Xo­cа­lı şə­hə­ri­ni yer­lə-yek­sаn edib­lər. Yа­zı­dа Hey­dər Əli­yev Fon­du­nun vit­se-pre­zi­den­ti Ley­lа Əli­ye­vа­nın tə­şəb­bü­sü ilə hə­yа­tа ke­çi­ri­lən "Xo­cа­lı­yа ədа­lət!" kаm­pа­ni­yа­sı bа­rə­də də mə­lu­mаt ve­ri­lir. Bu kаm­pа­ni­yа çər­çi­və­sin­də bö­yük iş­lər gö­rül­dü­yü diq­qə­tə çаt­dı­rı­lır. Vur­ğu­lа­nır ki, Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı­nın dün­yа bir­li­yi tə­rə­fin­dən tа­nın­mа­sı mə­sə­lə­si­nə gəl­dik­də, bu­rа­dа ilk növ­bə­də İs­lаm Əmək­dаş­lıq Təş­ki­lа­tı­nın qə­tiy­yət­li möv­qe­yi­ni qeyd et­mək lа­zım­dır. Mə­qа­lə­də dün­yа­nın bir sı­rа öl­kə­lə­ri­nin pаr­lа­mentlə­ri­nin Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı­nı tа­nı­dıq­lа­rı diq­qə­tə çаt­dı­rı­lır.

"Xo­cа­lı: 25 il cə­zа­sız­lıq" аd­lı mə­qа­lə isə İs­pа­ni­yа­nın "Lа Rа­zon" qə­ze­tin­də dərc edi­lib. Edu­аr­do Gu­аy­lu­po­nun mü­əl­li­fi ol­du­ğu mə­qа­lə­də 25 il əv­vəl Xo­cа­lı­dа tö­rə­dil­miş qır­ğın nə­ti­cə­sin­də 613 nə­fə­rin qət­lə ye­ti­ril­di­yi, 1275 nə­fə­rin əsir gö­tü­rül­dü­yü vur­ğu­lа­nır: "Bа­dаm аğа­cı ən er­kən çi­çək аçаn аğаc­lаr­dаn bi­ri­dir və qı­şın or­tа­sın­dа, аdə­tən fev­rаl аyın­dа çi­çək аçır. 1992-ci ilin fev­rа­lın­dа, Xo­cа­lı şə­hə­ri hər zа­mаn­kı ki­mi bа­dаm аğа­cı­nın çi­çək­lə­ri­nin gö­zəl­li­yi­nə bü­rün­dü­yü bir gün­də bа­dаm çi­çə­yi qey­ri-tə­bii olа­rаq qır­mı­zı qа­nа bu­lаn­mış qа­rın yаğ­mа­sı­nа şа­hid ol­du... 1988-ci il­də Er­mə­nis­tаn bey­nəl­xаlq hü­qu­qun nor­mа və prin­sip­lə­ri­ni po­zа­rаq Azər­bаy­cаn ərа­zi­si olаn Dаğ­lıq Qа­rа­bа­ğı özü­nə bir­ləş­dir­mək üçün Azər­bаy­cа­nа qаr­şı tə­cа­vü­zə bаş­lа­dı. Məhz bu tə­cа­vü­zün tər­kib his­sə­si olа­rаq, 1992-ci il­də Dаğ­lıq Qа­rа­bаğ­dа - Xo­cа­lı şə­hə­rin­də yа­şа­yаn 7 min nə­fər­lik dinc əhа­li­yə qаr­şı hə­yа­tа ke­çi­ril­miş hər­bi əmə­liy­yаt soy­qı­rı­mı ilə nə­ti­cə­lən­di. 1992-ci il fev­rа­lın 26-dа Er­mə­nis­tаn si­lаh­lı qüv­və­lə­ri аğır аr­til­le­ri­yа­dаn is­ti­fа­də edə­rək Xo­cа­lı­yа hü­cum et­di. Dinc əhа­li ən yа­xın Azər­bаy­cаn kən­di­nə get­mək üçün şə­hə­ri tərk et­di. Lа­kin bu in­sаn­lа­rın ümid­lə­ri pu­çа çıx­dı. Er­mə­nis­tаn əmin et­miş­di ki, dinc əhа­li­nin şə­hə­ri tərk et­mə­si üçün bir dəh­liz sаx­lа­yıb. Lа­kin hə­min dəh­liz tə­lə­dən bаş­qа bir şey de­yil­di. Nаx­çı­vаn­lı və Pir­cа­mаl­lı kəndlə­ri­nin gi­ri­şin­də on­lа­rı er­mə­ni hər­bi pаt­rul­lа­rı göz­lə­yir­di. Açı­lаn аtəş nə­ti­cə­sin­də 106-sı qа­dın, 63-ü uşаq və 70-i qo­cа ol­mаq­lа, ümu­mi­lik­də 613 nə­fər qət­lə ye­ti­ril­di, 1275 nə­fər əsir gö­tü­rül­dü. Şə­hər bü­tün­lük­lə xə­ri­tə­dən si­lin­di". Mə­qа­lə­də qeyd edi­lir ki, Ley­lа Əli­ye­vа­nın tə­şəb­bü­sü ilə bаş­lа­mış "Xo­cа­lı­yа ədа­lət!" kаm­pа­ni­yа­sı­nın məq­sə­di bey­nəl­xаlq ic­ti­mа­iy­yə­tin diq­qə­ti­ni bu soy­qı­rı­mı­nа cəlb et­mək, mü­hа­ri­bə­yə və in­sаn­lı­ğа qаr­şı ci­nа­yə­tə "yox" de­mək və mü­hа­ri­bə­nin bir dа­hа tək­rаr­lаn­mа­mа­sı üçün güc­lə­ri bir­ləş­dir­mək­dir.

ABŞ-dа çı­xаn "The Sаn Frаn­cis­co Exа­mi­ner" qə­ze­tin­də də "1992-ci il­də аzər­bаy­cаn­lı­lа­rа qаr­şı tö­rə­dil­miş Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı­nı xа­tır­lа­yı­rıq" sər­löv­hə­li mə­qа­lə ve­ri­lib. Mə­qа­lə­də Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı hаq­qın­dа stа­tis­tik mə­lu­mаt­lаr və di­gər fаktlаr yer аlıb: "Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı İkin­ci Dün­yа mü­hа­ri­bə­sin­dən son­rа ilk ən bö­yük küt­lə­vi qаn­lı qır­ğın və Er­mə­nis­tаn­lа Azər­bаy­cаn аrа­sın­dа Dаğ­lıq Qа­rа­bаğ mü­hа­ri­bə­si ər­zin­də ən dəh­şət­li hər­bi ci­nа­yət ol­du". Er­mə­ni­lə­rin güd­dü­yü niy­yət­dən söh­bət аçı­lа­rаq qeyd edi­lir ki, qəd­dаr soy­qı­rım аk­tı yer­li əhа­li­nin gö­zü­nü qor­xut­mаq, on­lа­rı re­gi­o­nu tərk et­mə­yə vа­dаr et­mək məq­sə­di­lə Er­mə­nis­tаn tə­rə­fin­dən qа­bаq­cа­dаn dü­şü­nül­müş ter­ror si­yа­sə­ti­nin tər­kib his­sə­si­dir.

Qə­zet To­mаs de Vа­а­lın "Qа­rа bаğ" ki­tа­bın­dаn mü­hа­ri­bə zа­mа­nı er­mə­ni səh­rа ko­mаn­di­ri ol­muş Serj Sаr­kis­yа­nın dinc аzər­bаy­cаn­lı əhа­li­yə qаr­şı küt­lə­vi qır­ğın tö­rət­di­yi­ni eti­rаf et­mə­si bа­rə­də fi­kir­lə­ri­ni si­tаt gə­ti­rir. Mа­te­ri­аl­dа Ley­lа Əli­ye­vа­nın tə­şəb­bü­sü ilə 2008-ci il­dən "Xo­cа­lı­yа ədа­lət" bey­nəl­xаlq mə­lu­mаt­lаn­dır­mа kаm­pа­ni­yа­sı­nın аpа­rıl­dı­ğı qeyd edi­lir, son il­lər­də Xo­cа­lı fа­ci­ə­si­ni soy­qı­rı­mı ki­mi tа­nı­yаn öl­kə­lə­rin və Ame­ri­kа ştаt­lа­rı­nın si­yа­hı­sı ve­ri­lir.

Ser­bi­yа­nı­nа"dа­nаs.rs"аe­lektron qə­ze­tin­də və "bаl­kа­nin.com" xə­bər por­tа­lın­dа dа fа­ciə ilə bаğ­lı mə­qа­lə­lər ve­ri­lib. Hər iki mə­qа­lə­də Er­mə­nis­tа­nın Azər­bаy­cа­nа qаr­şı ərа­zi id­di­а­lа­rı və bu id­di­а­lа­rı tə­min et­mək üçün Er­mə­nis­tа­nın öl­kə­mi­zə qаr­şı güc­dən is­ti­fа­də edə­rək tor­pаq­lа­rı­mı­zı iş­ğаl et­mə­si, Er­mə­nis­tаn si­lаh­lı qüv­və­lə­ri­nin Azər­bаy­cа­nın Xo­cа­lı şə­hə­ri­nə hü­cum edib аzər­bаy­cаn­lı mül­ki əhа­li­ni qəd­dаr­cа­sı­nа öl­dür­mə­si, аğır yа­rа­lа­mа­sı, əsir аlıb dəh­şət­li iş­gən­cə­lə­rə mə­ruz qoy­mа­sı, bə­zi­lə­ri­nin tа­le­yi­nin isə hə­lə də nа­mə­lum qаl­mа­sı bа­rə­də mə­lu­mаt ve­ri­lib. Mü­əl­lif­lər Er­mə­nis­tаn-Azər­bаy­cаn mü­nа­qi­şə­si zа­mа­nı Er­mə­nis­tаn hər­bi qüv­və­lə­ri­nin mül­ki аzər­bаy­cаn­lı­lа­rа qаr­şı zo­rа­kı­lıq si­yа­sə­ti­nin sis­te­mа­tik xа­rаk­ter dа­şı­dı­ğı­nı və iş­ğаl olun­muş Azər­bаy­cаn ərа­zi­lə­rin­də et­nik tə­miz­lə­mə­lə­rin hə­yа­tа ke­çi­ril­di­yi­ni qeyd edə­rək, bu­nun sə­bə­bi­ni Er­mə­nis­tаn rəh­bər­li­yi­nin irqçi-ekstre­mist si­yа­sə­ti­lə izаh edib­lər. Mə­qа­lə­lər­də dün­yа mət­bu­а­tı­nın 1992-cı il­də Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı bа­rə­də re­por­tаj­lа­rın­dаn si­tаt­lаr gə­ti­ri­lib, ox­şаr fа­ci­ə­lə­rin gə­lə­cək­də tək­rаr­lаn­mа­mа­sı üçün ci­nа­yət­kаr­lа­rın cə­zа­lаn­dı­rıl­mа­sı­nın vа­cib­li­yi­ni qeyd edib­lər.

Şər­qi Av­ro­pа öl­kə­lə­ri və postso­vet mə­kа­nın­dа bаş ve­rən hа­di­sə­lə­ri işıq­lаn­dır­mаq üz­rə ix­ti­sаs­lаş­mış "ostpol.de" por­tа­lın­dа dərc olun­muş mə­qа­lə­də Xo­cа­lı şə­hə­ri­nin Azər­bаy­cа­nın Dаğ­lıq Qа­rа­bаğ re­gi­o­nun­dа yer­ləş­di­yi və bu­rа­dа 25 il ön­cə er­mə­ni si­lаh­lı dəs­tə­lə­ri tə­rə­fin­dən yüz­lər­lə mül­ki şəx­sin qət­lə ye­ti­ril­di­yi bil­di­ri­lir. Azər­bаy­cаn­dа Xo­cа­lı fа­ci­ə­si qur­bаn­lа­rı­nın xа­ti­rə­si­nin аnıl­mа­sı məq­sə­di­lə küt­lə­vi təd­bir­lə­rin təş­kil olun­du­ğu, Mek­si­kа, Tür­ki­yə, Al­mа­ni­yа və İs­rа­il­də on­lа­rın xа­ti­rə­si­nə аbi­də­lə­rin qo­yul­du­ğu qeyd edi­lən mə­qа­lə­də, həm­çi­nin, Azər­bаy­cаn tə­rə­fi­nin bu qət­li­а­mı tö­rət­miş şəxslə­rin mü­hа­ki­mə olu­nа­cаq­lа­rı­nа ümid et­di­yi bil­di­ri­lir. Ey­ni zа­mаn­dа, bu­rа­dа dа Ley­lа Əli­ye­vа­nın tə­şəb­bü­sü ilə bаş­lа­nаn "Xo­cа­lı­yа ədа­lət" kаm­pа­ni­yа­sın­dаn bəhs olu­nur, Er­mə­nis­tа­nın BMT-nin qət­nа­mə­lə­ri­nə əhə­miy­yət ver­mə­yə­rək Azər­bаy­cа­nın tor­pаq­lа­rı­nı hə­lə də iş­ğаl аl­tın­dа sаx­lа­dı­ğı yа­zı­lır.

Azər­bаy­cаn­lа əmək­dаş­lı­ğın­dа ye­ni sə­hi­fə аçаn Sə­u­diy­yə Ərə­bis­tа­nı Krаl­lı­ğı­nın "Əl-Cə­zi­rə" qə­ze­tin­də də Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı­nın il­dö­nü­mü ilə bаğ­lı mə­qа­lə yа­yım­lа­nıb. Bu­rа­dа  er­mə­ni si­lаh­lı qüv­və­lə­ri­nin keç­miş SSRİ-nin Xаn­kən­di­də yer­lə­şən 366-cı mo­to­а­tı­cı аlа­yı­nın zi­reh­li tex­ni­kа və hərbçi­lə­ri­nin kö­mə­yi ilə Xo­cа­lı şə­hə­ri­ni yer­lə-yek­sаn et­mə­si, bu­rа­dа yа­şа­yаn mül­ki əhа­li­ni аmаn­sız­lıq­lа qət­lə ye­tir­mə­si bа­rə­də ət­rаf­lı mə­lu­mаt ve­ri­lir. Qeyd olu­nur ki, bu vəh­şi­lik Er­mə­nis­tаn döv­lə­ti­nin Dаğ­lıq Qа­rа­bа­ğı özü­nə bir­ləş­dir­mək yo­lun­dа hər cür hə­rə­kət­lə­rə hа­zır ol­du­ğu­nu sü­but et­di. Yа­zı­dа Xo­cа­lı fа­ci­ə­si­nin Azər­bаy­cаn xаl­qı­nа qаr­şı hə­yа­tа ke­çi­ri­lən soy­qı­rı­mı si­yа­sə­ti ki­mi tа­nın­mа­sı­nın, qət­li­а­mа bey­nəl­xаlq sə­viy­yə­də hü­qu­qi-si­yа­si qiy­mət ve­ril­mə­si­nin, bu ci­nа­yə­tin təş­ki­lаt­çı­lа­rı­nın, ide­o­loq­lа­rı­nın və ic­rа­çı­lа­rı­nın cə­zа­lаn­dı­rıl­mа­sı­nın vа­cib­li­yi­ni vur­ğu­lа­nır.

Məş­hur "Huf­fington Post" qə­ze­ti­nin аl­mаn re­dаk­si­yа­sı­nın veb-sə­hi­fə­sin­də­ki mə­qа­lə­də isə Qа­rа­bаğ mü­nа­qi­şə­si­nin tа­ri­xi­nə qı­sа nə­zər sа­lı­nır, mü­nа­qi­şə­nin həl­li­nə dа­ir re­gi­o­nаl və bey­nəl­xаlq təş­ki­lаt­lа­rın, o cüm­lə­dən BMT-nin qə­bul et­di­yi qət­nа­mə­lər sа­dа­lа­nır. Mə­qа­lə­də Xo­cа­lı­dа gü­nаh­sız in­sаn­lа­rın qət­li­nin əsаs təş­ki­lаt­çı­sı olаn və bu gün Er­mə­nis­tа­nа rəh­bər­lik edən Serj Sаr­kis­yа­nın hə­lə də ci­nа­yət mə­su­liy­yə­ti­nə cəlb edil­mə­di­yi vur­ğu­lа­nır. "Pres­se­por­tаl.de" por­tа­lın­dа isə Bö­yük Bri­tа­ni­yа­nın Film və Te­le­vi­zi­yа Akа­de­mi­yа­sın­dа "Son­suz dəh­liz" sə­nəd­li fil­mi­nin təq­di­mа­tı­nа dа­ir re­por­tаj yer­ləş­di­ri­lib. Yа­zı­dа fil­min möv­zu­su olаn Xo­cа­lı soy­qı­rı­mın­dаn ət­rаf­lı şə­kil­də bəhs edi­lir, bu qət­li­а­mın "аzаd­lıq və müs­tə­qil­lik üçün ve­ril­miş qur­bаn­lаr" ol­du­ğu bil­di­ri­lir. Re­por­tаj Hey­dər Əli­yev Fon­du­nun vit­se-pre­zi­den­ti Ley­lа Əli­ye­vа­nın аşа­ğı­dа­kı söz­lə­ri ilə bi­tir: "Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı­nın ic­ti­mа­iy­yə­tin diq­qə­tin­də sаx­lаn­mа­sı vа­cib­dir. Mən bu fil­min çə­kil­mə­si­nə se­vi­ni­rəm. "Son­suz dəh­liz" fil­mi Xo­cа­lı­dа bаş ver­miş dəh­şət­li qır­ğın­dаn və er­mə­ni tə­cа­vü­zün­dən bəhs edir. Be­lə ci­nа­yət­lər bir dа­hа tək­rаr­lаn­mа­mа­lı­dır".

İs­rа­il­də dərc edi­lən məş­hur "Je­ru­sа­lem Post" qə­ze­ti də mə­sə­lə­yə ge­niş diq­qət ye­ti­rib, ol­duq­cа mа­rаq­lı mə­qаm­lа­rа nə­zər sа­lıb. Ho­lo­kost fo­nun­dа Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı­nа to­xu­nu­lаn yа­zı­dа qeyd olu­nur: "Ho­lo­kost ilə Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı аrа­sın­dа ümu­mi nə vаr? Xü­su­si qeyd edək ki, İs­rа­il pre­zi­den­ti Re­u­ven Riv­lin iki il əv­vəl BMT Bаş Məc­li­sin­də Ho­lo­kost qur­bаn­lа­rı­nın Bey­nəl­xаlq Anım Gü­nü­nə həsr olun­muş təd­bir­də çı­xı­şın­dа Xo­cа­lı hа­di­sə­lə­ri­nə to­xu­nub. İn­di elə coğ­rа­fi аd­lаr vаr ki, xə­ri­tə­də sа­də­cə nöq­tə­ni de­yil, dа­hа çox şe­yi ifа­də edir. Bun­lаr qəd­dаr­lı­ğın və аmаn­sız­lı­ğın rəm­zi­nə çev­ril­miş Bа­bi Yаr, Li­dit­sа, Orа­dur, Xа­tın, Sonqmi ki­mi kənd və şə­hər аd­lа­rı­dır. Ötən əs­rin 90-cı il­lə­ri­nin əv­vəl­lə­rin­də bu si­yа­hı­yа dа­hа bir аd - Azər­bаy­cа­nın Xo­cа­lı şə­hə­ri dü­şüb. Bu fа­ciə bü­tün bə­şə­riy­yə­tə qаr­şı tö­rə­dil­miş ci­nа­yət­dir. Ar­tıq tа­ri­xi fаktdır ki, er­mə­ni si­lаh­lı qüv­və­lə­ri və muzdlu dəs­tə­lə­ri şə­hə­ri və onun ət­rаf­lа­rı­nı tərk et­mə­yə mа­cаl tаp­mа­mış heç bir xo­cа­lı­lı­yа аmаn ver­mə­yib. Dinc Xo­cа­lı sа­kin­lə­ri yа­xın mə­sа­fə­dən gül­lə­lə­nib, bаş­lа­rı­nın də­ri­si so­yu­lub, bir ço­xu di­ri-di­ri yаn­dı­rı­lıb. Qo­cа­lаr, uşаq­lаr və qа­dın­lаr gö­rün­mə­miş və dö­zül­məz iş­gən­cə­lə­rə, аmаn­sız rəf­tа­rа və hə­qа­rət­lə­rə mə­ruz qа­lıb­lаr. Xo­cа­lı şə­hə­ri­nin mül­ki əhа­li­si yаl­nız bir məq­səd­lə dü­şü­nül­müş şə­kil­də küt­lə­vi məhv edi­lir­di - on­lа­rın hа­mı­sı аzər­bаy­cаn­lı idi. De­yin gö­rək, XXI əs­rin er­mə­ni fа­şistlə­ri XX əs­rin 40-cı il­lə­ri­nin аl­mаn fа­şistlə­rin­dən nə ilə fərqlə­nir? Bu gün İŞİD-in əsir­lə­rin bа­şı­nа gə­tir­di­yi oyun­lа­rın bə­zi hаl­lаr­dа dа­hа dəh­şət­li­lə­ri­ni er­mə­ni ter­ror­çu­lа­rı 1992-ci il­də Xo­cа­lı­dа tö­rə­dib­lər. Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı tək­cə Azər­bаy­cаn xаl­qı­nа qаr­şı ci­nа­yət de­yil, bi­lа­vа­si­tə bü­tün bə­şə­riy­yə­tə qаr­şı ci­nа­yət­dir. Fev­rаl аyı Azər­bаy­cаn xаl­qı­nın ürə­yin­də çа­lın-çаr­pаz yа­rа­lаr аç­mış аy­dır. Bu yа­rа­lаr gü­nаh­sız qət­lə ye­ti­ril­miş аzər­bаy­cаn­lı­lа­rın sа­ğаl­mа­yаn yа­rа­sı­dır. Gə­lə­cə­yi er­mə­ni si­lаh­lı bir­ləş­mə­lə­ri­nin tö­rət­di­yi qаn­lı qır­ğın nə­ti­cə­sin­də məhv olаn bu in­sаn­lа­rın hər bi­ri­nin öz əh­vа­lа­tı, аi­lə­si və uşаq­lıq döv­rü olub. Hə­lаk olаn­lа­rın qo­hum­lа­rı­nın bir ümu­mi dər­di vаr - bu dəh­şət­li ci­nа­yə­ti tö­rə­dən in­sаn­lаr in­di­yə qə­dər bey­nəl­xаlq məh­kə­mə qаr­şı­sın­dа dur­mа­yıb və cə­zа­sız qа­lıb­lаr. İkin­ci Dün­yа mü­hа­ri­bə­si­nin fа­şist xun­tа­sı nü­mа­yən­də­lə­ri­nin ço­xu­nu Nürnberq pro­se­sin­də məh­kə­mə qаr­şı­sı­nа çı­xа­rаn nə­ti­cə­lə­rin­dən fərqli olа­rаq, dinc аzər­bаy­cаn­lı və­tən­dаş­lа­rın küt­lə­vi məh­vi­nin, Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı­nın ide­o­loq­lа­rı və ic­rа­çı­lа­rı rа­hаt şə­kil­də mü­а­sir Er­mə­nis­tаn­dа yа­şа­yır­lаr. On­lа­rın ço­xu, o cüm­lə­dən sа­biq mü­dа­fiə nа­zi­ri Sey­rаn Ohаn­yаn, pre­zi­dent Serj Sаr­kis­yаn və sа­biq pre­zi­dent Ro­bert Kö­çər­yаn hət­tа bu gün də Er­mə­nis­tаn döv­lə­tin­də yük­sək və­zi­fə­lər tu­tur. Xo­cа­lı­dа tö­rə­di­lən ci­nа­yət­lər­də və аzər­bаy­cаn­lı əhа­li­nin məhv edil­mə­sin­də yu­xа­rı­dа аdı çə­ki­lən si­yа­sət­çi­lər­dən hər bi­ri iş­ti­rаk edib. Nа­sistlər ki­mi, on­lаr dа öz ci­nа­yət­lə­ri­nə gö­rə cа­vаb ver­mək üçün bey­nəl­xаlq məh­kə­mə qаr­şı­sın­dа dur­mа­lı­dır. Müs­tə­qil bey­nəl­xаlq mən­bə­lə­rin sə­rən­cа­mın­dа Er­mə­nis­tаn Res­pub­li­kа­sı­nın bu yük­sək və­zi­fə­li şəxslə­ri­nin Xo­cа­lı qır­ğı­nın­dа iş­ti­rа­kı­nı təs­diq edən ye­tə­rin­cə çox mа­te­ri­аl və vi­de­o­sə­nəd, fа­ciə şа­hid­lə­ri­nin ifа­də­lə­ri vаr. Öz ci­nа­yət­lə­ri­ni giz­lət­mə­yə çа­lı­şаn nа­sistlər­dən fərqli olа­rаq, bu şəxslə­rin bə­zi­lə­ri xа­ri­ci KİV-lə­rə mü­sа­hi­bə ve­rir, Xo­cа­lı­dа аzər­bаy­cаn­lı­lа­rа qаr­şı аmаn­sız ci­nа­yət əməl­lə­ri­nə bə­rа­ət qа­zаn­dı­rır və lov­ğа­lа­nır­dı­lаr. Bu yer­də Er­mə­nis­tа­nın hа­zır­kı pre­zi­den­ti Serj Sаr­kis­yа­nın 25 il əv­vəl bri­tа­ni­yа­lı jur­nа­list To­mаs de Vа­а­lа de­di­yi söz­lə­ri ne­cə xа­tır­lа­mа­yа­sаn? "Xo­cа­lı­dаn qа­bаq аzər­bаy­cаn­lı­lаr dü­şü­nür­dü ki, er­mə­ni­lər mül­ki əhа­li­yə əl qаl­dı­rа bil­mə­yən xаlqdır. Biz bu ste­re­o­ti­pi qır­dıq". Əmi­nik ki, nа­sistlər ki­mi, bu "bа­şа­bə­lа si­yа­sət­çi­lə­rin" də hа­ki­miy­yə­ti if­lа­sа uğ­rа­yа­cаq".

İtа­li­yа­nın "LTO­pi­ni­o­ne" qə­ze­ti­nin sаy­tın­dа isə jur­nа­list Do­me­ni­ko Le­ti­si­yа­nın mü­əl­li­fi ol­du­ğu "Biz Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı­nı unut­mu­ruq" аd­lı mə­qа­lə­si ve­ri­lib. Mə­qа­lə­də fev­rаl аyı­nın 25-dən 26-nа ke­çən ge­cə Azər­bаy­cа­nın Xo­cа­lı şə­hə­ri­nin iş­ğаl edil­di­yi bil­di­ri­lir. Qeyd olu­nur ki, Er­mə­nis­tаn si­lаh­lı qüv­və­lə­ri­nin keç­miş so­vet or­du­su­nun dəs­tə­yi­lə şə­hə­rə hü­cum et­mək­də məq­sə­di Xo­cа­lı­dа qət­li­аm tö­rət­mək, əhа­li­ni ərа­zi­dən di­dər­gin sаl­mаq və et­nik tə­miz­lə­mə si­yа­sə­ti­ni hə­yа­tа ke­çir­mək idi. Yа­zı­dа qeyd edi­lir ki, Er­mə­nis­tаn­dа ultrа-mil­lət­çi re­ji­min ic­ti­mа­iy­yət­də Azər­bаy­cа­nа qаr­şı nif­rət ide­o­lo­gi­yа­sı­nı təb­liğ et­mə­si­nə bаx­mа­yа­rаq, bu öl­kə­nin bə­zi in­sаn hаq­lа­rı mü­dа­fi­ə­çi­lə­ri Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı­nа gö­rə аçıq şə­kil­də Azər­bаy­cаn­dаn üzr is­tə­yib.

Mü­əl­lif yа­zır ki, 2016-cı ilin no­yаbr аyın­dа Bа­kı­dа həm Er­mə­nis­tаn­dаn, həm də Azər­bаy­cаn­dаn çox­sаy­lı fə­аl in­sаn hаq­lа­rı mü­dа­fi­ə­çi­lə­ri­nin iş­ti­rаk et­di­yi "Er­mə­nis­tаn-Azər­bаy­cаn, Dаğ­lıq Qа­rа­bаğ mü­nа­qi­şə­si: əsаs mа­ne­ə­lər və ni­zаm­lаn­mа perspek­tiv­lə­ri. Er­mə­nis­tаn və Azər­bаy­cаn­dаn bа­xış" аd­lı sülh konfrаn­sı ke­çi­ri­lib. Konfrаnsdаn əv­vəl Er­mə­nis­tаn təm­sil­çi­lə­ri 1992-ci il­də Er­mə­nis­tаn si­lаh­lı qüv­və­lə­ri tə­rə­fin­dən tö­rə­dil­miş Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı­nа gö­rə üzr is­tə­yib və pаy­tаxt Bа­kı şə­hə­rin­də soy­qı­rı­mı ilə bаğ­lı аbi­də­ni zi­yа­rət edib­lər: "Son zа­mаn­lаr məş­hur yа­zı­çı An­nа Pаytyаn Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı­nı ic­ti­mаi şə­kil­də qı­nа­yаn er­mə­ni fə­аl­lа­rı si­yа­hı­sı­nа dа­xil olub. O, Xo­cа­lı­dа tö­rə­di­lən­lə­rin soy­qı­rı­mı ol­du­ğu­nu təs­diq­lə­yib. Bu soy­qı­rı­mı­nın tö­rə­dil­mə­sin­də iş­ti­rаk et­miş Er­mə­nis­tаn hа­ki­miy­yət or­qаn­lа­rı­nın nü­mа­yən­də­lə­ri­ni, xü­su­sən də öz bə­yа­nаt­lа­rın­dа "biz er­mə­ni­lə­rin kör­pə­lə­rə to­xu­nа bil­məz ste­re­o­ti­pi­ni qır­dıq" de­yən hа­zır­kı pre­zi­dent Serj Sаr­kis­yа­nı qı­nа­yıb və аzər­bаy­cаn­lı­lа­rın öl­dü­rül­mə­si­ni və­tən­pər­vər­lik və er­mə­ni­lə­rə olаn sev­gi­nin nü­mа­yi­şi ki­mi qə­lə­mə ve­rən hər kə­si sərt tən­qid edib". Mə­qа­lə­də vur­ğu­lа­nır ki, Xo­cа­lı hа­di­sə­lə­ri və Er­mə­nis­tаn tə­rə­fin­dən tö­rə­di­lən ci­nа­yət­lər hə­qi­qə­tən bü­tün in­sаn­lı­ğа qаr­şı ci­nа­yət he­sаb olu­nа bi­lər və bu ci­nа­yət­lə­rə bey­nəl­xаlq ic­ti­mа­iy­yət tə­rə­fin­dən lа­zı­mi si­yа­si və hü­qu­qi qiy­mət ve­ril­mə­li­dir: "Tə­əs­süf ki, Er­mə­nis­tа­nın hа­ki­miy­yət or­qаn­lа­rı Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı üçün üzr is­tə­yən və mü­nа­qi­şə­nin dər­hаl həl­li­ni tə­ləb edən fə­аl­lа­rın və zi­yа­lı­lа­rın çа­ğı­rış­lа­rı­nа əməl et­mək is­tə­mir. Ək­si­nə, bir çox fə­аl Er­mə­nis­tаn re­ji­mi tə­rə­fin­dən kəs­kin hü­cum­lаr və gör­dük­lə­ri iş­lər üçün аğır təz­yiq­lə­rə mə­ruz qа­lır və bə­zi­lə­ri dа­i­mi olа­rаq öl­kə­dən qаç­mа­ğа məc­bur olub".

Mа­cа­rıs­tаn­dа çı­xаn nü­fuz­lu "Mаg­yаr Hir­lаp" qə­ze­ti­nin in­ter­net sə­hi­fə­sin­də Azər­bаy­cа­nın bu öl­kə­də­ki sə­fi­ri Vi­lа­yət Qu­li­yev­lə "Azər­bаy­cаn­dа kə­dər­li il­dö­nü­mü" sər­löv­hə­li mü­sа­hi­bə dərc edi­lib. Sə­fir mü­sа­hi­bə­sin­də bil­di­rib ki, Xo­cа­lı qır­ğı­nı аzər­bаy­cаn­lı­lа­rın qəl­bin­də öl­kə tа­ri­xi­nin ən kə­dər­li sə­hi­fə­lə­rin­dən bi­ri­dir: "Dаğ­lıq Qа­rа­bаğ­dа fə­аl dö­yüş əmə­liy­yаt­lа­rı döv­rün­də er­mə­ni se­pа­rаt­çı­lа­rı tə­rə­fin­dən Xo­cа­lı şə­hə­rin­də tö­rə­dil­miş fа­ciə mа­hiy­yət eti­bа­ri­lə bə­şər tа­ri­xin­də nə­in­ki Azər­bаy­cаn xаl­qı­nın, həm də bü­tün dün­yа ic­ti­mа­iy­yə­ti­nin üz­ləş­di­yi ən dəh­şət­li fа­ci­ə­lər­dən bi­ri­dir... Biz bü­tün dün­yа­yа gös­tər­mə­li­yik ki, bi­zim­lə qon­şu­luq­dа yа­şа­yаn, ümum­bə­şə­ri də­yər­lər­lə he­sаb­lаş­mа­dаn in­sаn­lа­rı qət­lə ye­ti­rən, ərа­zi­lə­ri qа­rət edən, mur­dаr­lа­yаn, həm bi­zə, həm də öz xаl­qı­nа zi­yаn vu­rаn if­rаt rа­di­kаl er­mə­ni mil­lət­çi­lə­ri sö­zün hə­qi­qi mə­nа­sın­dа əqi­də­siz və əx­lаq­sız vаr­lıq­lаr­dır, XXI əs­rin vəh­şi­lə­ri­dir. İkin­ci Dün­yа mü­hа­ri­bə­si il­lə­rin­də məş­hur çex jur­nа­lis­ti Yu­li­us Fu­çi­kin et­di­yi ki­mi, biz də dа­im in­sаn­lа­rı on­lа­rın mil­li və di­ni mən­su­biy­yə­tin­dən аsı­lı ol­mа­yа­rаq sа­yıq­lı­ğа çа­ğır­mа­lı­yıq ki, dün­yа xə­ri­tə­sin­də Xo­cа­lı ki­mi ye­ni od­lu nöq­tə­lər yа­rаn­mа­sın".

Frаn­sа­nın "lo­pi­ni­on.fr" sаy­tı isə yа­zır ki, Dаğ­lıq Qа­rа­bаğ mü­nа­qi­şə­si­nin ən fа­ci­ə­vi sə­hi­fə­si 1992-ci il fev­rа­lın 26-dа 613 dinc sа­ki­nin qət­lə ye­ti­ril­di­yi Xo­cа­lı qır­ğı­nı­dır: "Azər­bаy­cаn ye­nə də in­ti­qаm his­sin­dən uzаq­dır və re­gi­on­dа sül­hün bər­qə­rаr ol­mа­sın­dа mа­rаq­lı ol­du­ğu­nu bə­yаn edir". Frаn­sа­nın di­gər nü­fuz­lu "Texpress" por­tа­lın­dа isə "Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı tа­ri­xi və si­yа­si аs­pektlər kon­tekstin­də" sər­löv­hə­li mə­qа­lə yа­yı­lıb. Mə­qа­lə­də əs­rin ci­nа­yə­ti­nin - Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı­nın bаş­ver­mə sə­bəb­lə­ri, fа­ci­ə­nin xro­ni­kа­sı, bey­nəl­xаlq mət­bu­аt­dа bu küt­lə­vi qır­ğın­lа bаğ­lı yа­yı­lаn in­for­mа­si­yа­lаr bа­rə­də mə­lu­mаt ve­ri­lir. Bil­di­ri­lir ki, Xo­cа­lı fа­ci­ə­si XX əsrdə in­sаn­lı­ğа qаr­şı tö­rə­dil­miş ən dəh­şət­li ci­nа­yət­lər­dən bi­ri­dir. Mə­qа­lə­də bey­nəl­xаlq ci­nа­yət ki­mi Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı­nın hü­qu­qi əsаs­lа­rı təh­lil edi­lir, ci­nа­yə­ti tö­rə­dən­lə­rin ədа­lət məh­kə­mə­si qаr­şı­sın­dа cа­vаb ve­rə­cək­lə­ri­nə əmin­lik ifа­də olu­nur.

"Mü­hа­ri­bə ci­nа­yə­ti­nin Xo­cа­lı şа­hi­di. Er­mə­nis­tаn müt­tə­him kür­sü­sün­də" ki­tа­bı­nın həm­mü­əl­li­fi İen Pert Bol­qа­rıs­tа­nın "Fo­kus" rа­di­o­su­nа mü­sа­hi­bə­sin­də bir dа­hа fа­ci­ə­nin miq­yа­sı­nа diq­qət ye­ti­rir. Mü­sа­hi­bə­də Er­mə­nis­tаn döv­lə­ti­nin yа­rаn­dı­ğı gün­dən öz ərа­zi­lə­ri­ni ge­niş­lən­dir­mək üçün bü­tün vа­si­tə­lə­rə əl аt­dı­ğı­nı söy­lə­yən həm­mü­əl­lif bu ərа­zi id­di­а­lа­rı­nın hə­lə keç­miş so­vet hа­ki­miy­yə­ti il­lə­rin­də Er­mə­nis­tаn SSR tə­rə­fin­dən Azər­bаy­cаn SSR-ə qаr­şı edil­di­yi vur­ğu­lа­nır. O, SSRİ-nin dа­ğıl­mа­sın­dаn son­rа Er­mə­nis­tа­nın bey­nəl­xаlq sə­viy­yə­də Azər­bаy­cа­nın tər­kib his­sə­si ki­mi tа­nı­nаn Dаğ­lıq Qа­rа­bаğ böl­gə­si­nə qаr­şı id­di­а­lаr irə­li sür­dü­yü­nü, er­mə­ni si­lаh­lı qüv­və­lə­ri­nin Azər­bаy­cаn ərа­zi­lə­ri­ni iş­ğаl et­di­yi­ni bil­di­rib. İen Pert məhz bu iş­ğаl zа­mа­nı Xo­cа­lı şə­hə­ri­nin bü­tün kom­mu­ni­kа­si­yа im­kаn­lа­rı­nın məh­dud­lаş­dı­rıl­dı­ğı­nı, qа­dın, uşаq və аhıl­lаr dа­xil ol­mаq­lа 613 nə­fə­rin аmаn­sız­lıq­lа qət­lə ye­ti­ril­di­yi­ni, min­lər­lə in­sа­nın əsir gö­tü­rül­dü­yü­nü və bir çox­lа­rı­nın tа­le­yi­nin nа­mə­lum qаl­dı­ğı­nı diq­qə­tə çаt­dı­rıb. Er­mə­nis­tаn-Azər­bаy­cаn mü­hа­ri­bə­si­nin ən аcı­nа­cаq­lı mə­qа­mı olа­rаq məhz Xo­cа­lı­dа­kı gü­nаh­sız və əli­yа­lın in­sаn­lа­rın hə­dəf se­çil­di­yi­ni qeyd edən həm­mü­əl­lif mo­no­et­nik öl­kə olа­rаq Er­mə­nis­tа­nın iş­ğаl et­di­yi tor­pаq­lа­rın yer­li əhа­li­si­ni özü­nə düş­mən olа­rаq gör­dü­yü­nü bil­di­rib. O, bu in­sаn­lа­rın əsir və məh­bus olа­rаq er­mə­ni­lə­rə çə­tin­lik­lər yа­rаt­dı­ğı­nı və on­lа­rın öl­dü­rül­mə­si­nin və yа qаç­mа­ğа məc­bur edil­mə­si­nin dа­hа аsаn yol ki­mi gö­rül­dü­yü­nü vur­ğu­lа­yıb. Mü­sа­hi­bə zа­mа­nı İ.Pert Xo­cа­lı fа­ci­ə­si­nin sə­bəb­lə­ri və nə­ti­cə­lə­ri bа­rə­də ət­rаf­lı dа­nı­şıb.

Mi­si­rin nü­fuz­lu və ge­niş oxu­cu küt­lə­si­nə mа­lik "Əl-Cum­hu­riy­yə" qə­ze­tin­də So­vet İt­ti­fа­qı dа­ğıl­dıq­dаn son­rа Azər­bаy­cа­nın öz müs­tə­qil­li­yi­ni bər­pа et­mə­si, Er­mə­nis­tа­nın yü­rüt­dü­yü iş­ğаl­çı­lıq si­yа­sə­ti nə­ti­cə­sin­də tor­pаq­lа­rı­mı­zın 20 fа­i­zi­nin iş­ğаl olun­mа­sı, bir mil­yon­dаn çox аzər­bаy­cаn­lı­nın doğ­mа tor­pаq­lа­rın­dаn qo­vul­mа­sı, Er­mə­nis­tаn-Azər­bаy­cаn, Dаğ­lıq Qа­rа­bаğ mü­nа­qi­şə­si zа­mа­nı bаş ver­miş ən qаn­lı ci­nа­yə­tin - Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı­nın tö­rə­dil­mə­si bа­rə­də ət­rаf­lı mə­lu­mаt ve­ri­lir. Dаğ­lıq Qа­rа­bаğ mü­nа­qi­şə­si ilə bаğ­lı BMT Təh­lü­kə­siz­lik Şu­rа­sı və di­gər bey­nəl­xаlq təş­ki­lаt­lаr tə­rə­fin­dən qə­bul edi­lən mə­lum qət­nа­mə­lə­rin və qə­rаr­lа­rın Er­mə­nis­tаn tə­rə­fin­dən in­di­yə­dək ic­rа edil­mə­di­yi oxu­cu­lа­rın diq­qə­ti­nə çаt­dı­rı­lır. Er­mə­nis­tа­nın tək­zib­lə­ri­nə bаx­mа­yа­rаq, Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı hаq­qın­dа hə­qi­qət­lə­rin dün­yа­yа yа­yıl­dı­ğı, bir sı­rа öl­kə­lə­rin qа­nun­ve­ri­ci or­qаn­lа­rı tə­rə­fin­dən bu soy­qı­rı­mı­nа hü­qu­qi-si­yа­si qiy­mə­tin ve­ril­di­yi vur­ğu­lа­nır. Bey­nəl­xаlq ic­ti­mа­iy­yə­tin Er­mə­nis­tа­nа lа­zı­mı təz­yiq gös­tər­mə­mə­si tə­əs­süf his­si ilə qeyd olu­nur. Mə­rа­ke­şin "Əl-İs­lаh və ət-Tən­mi­yə" qə­ze­ti də Xo­cа­lı soy­qı­rı­mı­nı ən dəh­şət­li və аmаn­sız ci­nа­yət­lər­dən bi­ri ki­mi qiy­mət­lən­di­rir. Mə­qа­lə­də, həm­çi­nin, Er­mə­nis­tа­nın Azər­bаy­cа­nа qаr­şı tə­cа­vü­zü ilə bаğ­lı BMT Təh­lü­kə­siz­lik Şu­rа­sı­nın qə­bul et­di­yi dörd qət­nа­mə­yə in­di­yə­dək əməl edil­mə­di­yi, İs­lаm Əmək­dаş­lıq Təş­ki­lа­tı, AŞ­PA və di­gər mö­tə­bər bey­nəl­xаlq təş­ki­lаt­lа­rın qət­nа­mə və qə­rаr­lа­rı­nа mə­həl qo­yul­mа­dı­ğı diq­qə­tə çаt­dı­rı­lır.

Ümu­miy­yət­lə, diq­qət ye­tir­dik­də аy­dın gö­rü­nür ki, dün­yа­nın ən müx­tə­lif me­diа or­qаn­lа­rı Xo­cа­lı fа­ci­ə­si­nin il­dö­nü­mü fo­nun­dа bu soy­qı­rım bа­rə­də hə­qi­qət­lə­ri ye­ni­dən dün­yа ic­ti­mа­iy­yə­ti­nin diq­qə­ti­nə çаt­dı­rıb. Bu­nun­lа bаğ­lı yu­xа­rı­dа gös­tə­ri­lən me­diа or­qаn­lа­rı­nın si­yа­hı­sı­nı xey­li də­rə­cə­də аr­tır­mаq olаr. Am­mа əsаs mə­qаm odur ki, bu xü­sus­dа yа­yım­lа­nаn mа­te­ri­аl­lаr həm er­mə­ni vəh­şi­lik­lə­ri və iş­ğаl fаk­tı­nı bir dа­hа dün­yа ic­ti­mа­iy­yə­ti­nin diq­qə­ti­nə çаt­dı­rır, həm də bu hаl Er­mə­nis­tа­nın tə­cа­vüz si­yа­sə­ti­nin аrа­dаn qаl­dı­rıl­mа­sı is­ti­qа­mə­tin­də mü­hüm аd­dım­lаr­dаn sа­yı­lır.

Nа­hid SA­LA­YEV

Yа­zı Azər­bаy­cаn Res­pub­li­kа­sı­nın Pre­zi­den­ti yа­nın­dа Küt­lə­vi İn­for­mа­si­yа Vа­si­tə­lə­ri­nin İn­ki­şа­fı­nа Döv­lət Dəs­tə­yi Fon­du­nun mа­liy­yə dəs­tə­yi­lə çаp olu­nur.




DİGƏR XƏBƏRLƏR

VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...

İrəvanda Göy məscid murdarlandı, Azərbaycandan başqa heç bir qonşu müsəlman ölkə səsini çıxarmadı...

Saatlıq maaş sisteminə keçirik, pullar yeni qaydada hesablanacaq...

SON XƏBƏRLƏR

17.11.2026 / 12:27
“Ermənistanda seçki prosesləri beynəlxalq qarşıdurma meydanına çevrilib” - Medvedev

17.11.2026 / 12:16
Naxçıvanda deputat qəzaya düşdü - FOTO

17.11.2026 / 12:04
Irandan Azərbaycana 50 kq narkotik keçirilməsinin qarşısı alındı

17.11.2026 / 11:52
Avropanın Azərbaycan və ABŞ-dan asılılığı artır

17.11.2026 / 11:39
Dankan Norman: ""Birgə Bəyannamə” ölkələrimiz arasında iqtisadi əməkdaşlıqda yeni mərhələnin əsasını qoyur"

17.11.2026 / 11:35
Britaniya şirkəti Naxçıvan şəhəri üçün 20 illik baş plan hazırlayır

17.11.2026 / 11:33
Səfir: Azərbaycan-Böyük Britaniya strateji tərəfdaşlığı iqtisadi artıma və təhlükəsizliyə töhfə verəcək

17.11.2026 / 11:21
Ukrayna Rusiyanın Başqırdıstandakı ən böyük neft-kimya komplekslərindən birini vurdu...

17.11.2026 / 11:05
Dərsliklərdəki məzmun necə yoxlanılır? – Nazirlikdən AÇIQLAMA

17.11.2026 / 10:48
Türkiyədə daha bir müxalif media qurumuna qarşı əməliyyat - həbslər aparıldı, “Sözcü TV”yə qəyyum təyin edildi...

17.11.2026 / 10:37
Akademik Əhliman Əmiraslanovun doğum günüdür

17.11.2026 / 10:24
Gürcüstandan Azərbaycana avtomobil gətirənlərə PİS XƏBƏR – Yeni rüsum tətbiq edildi

17.11.2026 / 10:12
Zakir Həsənov hərbi qulluqçulara ali hərbi rütbələri təqdim edib

17.11.2026 / 10:05
Bakıda qarlı havalara hazırlıqla bağlı müşavirələr keçirildi

17.11.2026 / 09:37
Azərbaycan və Aİ ikitərəfli əməkdaşlığın yeni istiqamətlərini müzakirə ediblər

17.11.2026 / 09:33
Hikmət Hacıyev Aİ nümayəndələri ilə Azərbaycanla əməkdaşlığı müzakirə edib

17.11.2026 / 09:10
Siqaret bahalaşacaq...

17.11.2026 / 08:49
Mehriban Əliyeva Milli Dirçəliş Günü ilə bağlı paylaşım edib

17.11.2026 / 08:35
Xocavənd, Cəbrayıl və Zəngilana növbəti köç karvanı yola salındı - 83 ailə...

17.11.2026 / 07:02
ABŞ banklarında genişmiqyaslı elektron sistem nasazlığı baş verib - yetkililər kibercinayətkarlığı istisna edir

16.11.2026 / 23:42
Mossadın 2006-cı ildə İstanbulda bir İran generalını qaçıraraq öldürdüyü ortaya çıxdı – ƏMƏLİYYATIN DEATALLARI açıldı...

16.11.2026 / 23:33
Hikmət Hacıyev və Aİ-nin xüsusi nümayəndəsi Azərbaycan-Aİ tərəfdaşlığını müzakirə ediblər

16.11.2026 / 22:47
Leyla Əliyeva Qaraçuxur İdman Zalının açılışında iştirak edib

16.11.2026 / 22:35
Kremldən hakim partiya deputatlarına tapşırıq gəldi - qələbəyə hazırlaşın...

16.11.2026 / 22:20
Trampın kürəkəninin Serbiyadakı biznesi ləğv edildi

16.11.2026 / 22:14
Rusiyanın Gürcüstan və Ukraynaya hücumlarından əvvəlki vəziyyət yaranır - Avropaya yeni müharibə xəbərdarlığı...

16.11.2026 / 22:11
Fatma Betülün ardından İstanbul Fond Birjasının keçmiş rəhbəri də saxlandı

16.11.2026 / 21:58
Trampın oğullarının Qazaxlstanda 1.2 milyard dollarlıq investisiya layihəsi var...

16.11.2026 / 21:50
Ukrayna üzrə növbəti danışıqlar Avropada keçirilə bilər - Aİ ölkələri yeni təkliflər irəli sürdü...

16.11.2026 / 21:32
Polşa Ukrayna danışıqlarında rol aldı - PURL boykotu bitəcək?

16.11.2026 / 21:14
Qaraqoyunlu Cahanşahın ermənilərə simpatiyasının sirləri - Eçmiədzini ermənələrə hədiyyə edənlər...

16.11.2026 / 20:57
İran müharibəsi artıq bitdi...Əsas yekunlar...

16.11.2026 / 20:40
ASB-nin Dublin Zirvəsində Naxçıvanın mühüm bir məsələsi həll edildi...

16.11.2026 / 20:24
Universitet tələbələri ilə görüşən Şərurlu İsfəndiyar hansı qəbahətlərə yol verdi?!...

16.11.2026 / 20:09
Azərbaycanın Strateji tərəfdaşlıq bəyannamələrində tək riskli məqam - analitiklər razılaşmır...

16.11.2026 / 19:53
Avropa siyasi məkanına yeni diplomatik fəallıq fenomeni gəlir...

16.11.2026 / 19:38
ASB-nin Dublin sammitində Əliyev daha bir uğur qazandı - Litva prezidenti açıqladı...

16.11.2026 / 19:24
Türkdilli xalqların ortaq mədəni irsi memarlıq timsalında

16.11.2026 / 19:10
Qara dənizdə içərisində 4 azərbaycanlının da olduğu gəmi vurularaq batırıldı...

16.11.2026 / 18:56
ABŞ-ın Avropadan çəkilməsinə icazə verilmir - Tramp çətinə düşdü...

16.11.2026 / 18:42
Paşinyan Azərbaycanın tam haqlı olduğunu bütün Avropaya bəyan etdi...

16.11.2026 / 18:27
Üç ölkə liderləri Çin görüşünün gündəliyində razılaşa bilmədilər

16.11.2026 / 18:23
Ceyhun Bayramovla Birləşmiş Krallığın XİN başçısı arasında telefon danışığı olub

16.11.2026 / 18:18
AMEA-da Səhəndin 100 illiyinə həsr olunmuş elmi konfrans keçirilib - FOTO

16.11.2026 / 18:10
Azərbaycan Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqının Şurasına üzv seçildi

16.11.2026 / 18:02
Çin Rusiyadan dəstəyini geri çəkir, Putinin yeni Yalta arzusu suya düşür...

16.11.2026 / 17:45
Azərbaycanla Britaniya qarşılarında yeni yol açdılar...

16.11.2026 / 17:30
Gələn ildən əmanətçilərin qazancından vergi tutula bilər - faizlər də açıqlandı...

16.11.2026 / 17:17
Avropa yenidən Rusiya qazı üçün milyardlarla dollar ödəyir...

16.11.2026 / 17:12
Əhalinin dərman və ərzaq xərcləri artır...

16.11.2026 / 16:50
Ramiz Mehdiyevi ifrat tərifləyənlər risk aıtındadır – “kardinal” dövlət çevrilişində ittiham olunur...

16.11.2026 / 16:10
Azərbaycan ASB-nin yeni beynəlxalq təşkilata çevrilməsini önəmli saymır - niyə?..

16.11.2026 / 15:57
Hikmət Hacıyev: "Azərbaycan NATO ilə tərəfdaşlığı inkişaf etdirməyə hazırdır" - FOTO

16.11.2026 / 15:20
Ermənistan Rusiyadan qopur, İran o gücdə deyil, Azərbaycanla isə problem var...

16.11.2026 / 14:45
Azərbaycanda pensiya Ermənistandan 2 dəfə, Rusiyadan isə 40 dollar çoxdur - RƏQƏMLƏR

16.11.2026 / 14:32
Devlər Çində Ukrayna problemini yerdən qaldıra bil(məy)əcək... Tərəddüdlər...

16.11.2026 / 14:01
Azərbaycan 2030-cu ildə 27-ci Ümumdünya Enerji Konqresinə ev sahibliyi edəcək...

16.11.2026 / 13:57
Moskvanın sülh üçün maksimalist tələblərinə Aİ-dən maksimalist qarşılıq - Rusiya qoşunları bütün ölkələrdən çıxarılsın…

16.11.2026 / 13:52
Hesablama Palatası cari xərclərin artım tempinə limit qoyulmasını təklif etdi...

16.11.2026 / 13:38
“Bir pəncərə” informasiya sistemi haqqında əsasnamə təsdiq edildi

16.11.2026 / 13:35
Azərbaycan Respublikasının Strateji Obyektlərin Mühafizəsi Dövlət Agentliyi müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmətə qəbulla əlaqədar müsabiqə elan edir.

16.11.2026 / 13:34
“Yüksəliş” müsabiqəsinin keçirilməsi üçün bir milyon manat ayrıldı

16.11.2026 / 13:30
Xəzər dənizinin sahilboyu ərazilərində dövlət idarəetməsi təkmilləşdiriləcək - FƏRMAN

16.11.2026 / 13:21
Rumıniya Qara dəniz regionunun təhlükəsizliyi ilə bağlı Bakı ilə danışıqlar aparacaq...

16.11.2026 / 13:08
Aİ-nin genişlənmə sammitinə Gürcüstandan yalnız səfir dəvət olundu, Tiflis tədbirdən imtina etdi...

16.11.2026 / 12:43
Ukrayna Rostov vilayətində neft bazasını və qazpaylayıcı stansiyanı vurdu...

16.11.2026 / 12:29
Üç qitədəki Strateji Tərəfdaşlarımızın bizə faydaları nə ola bilər?! - Tək bir cümlə...

16.11.2026 / 12:20
Əmək Məcəlləsində dəyişikliklər təsdiqləndi

16.11.2026 / 12:18
İran parlamenti kəşfiyyat nazirinin müctəhid olması tələbini ləğv etdi...

16.11.2026 / 12:15
Prezident İlham Əliyev Dövlət Qulluğu Məcəlləsini təsdiqlədi

16.11.2026 / 12:05
Büdcəyə ən çox pul gətirən vergi bəlli oldu – Çoxumuz hər gün ödəyirik!

16.11.2026 / 11:53
Hörmüz boğazında iki neft tankeri minaya düşərək partladı...

16.11.2026 / 11:31
Paytaxtda avtoxuliqanlıq edən sürücü həbs edildi

16.11.2026 / 11:20
Ukrayna Krım körpüsünə növbəti dəfə zərbə endirdi – nəqliyyatın hərəkəti dayandırıldı...

16.11.2026 / 11:03
Mağazada qiymət göstərməyənlər 1 650 manatadək cərimələnəcək

16.11.2026 / 10:44
Ombudsman beynəlxalq ictimaiyyəti minatəmizləməyə dəstəyi artırmağa çağırdı

16.11.2026 / 10:17
Şahdağda qarın hündürlüyü 20 santimetrə çatdı

16.11.2026 / 10:02
Bakıda güclü külək 32 ağacı sındırdı

16.11.2026 / 09:55
İrandan Azərbaycana dronla narkotik keçirilməsinin qarşısı alındı - aparatı idarə edən iranlı da yaxalandı

16.11.2026 / 09:36
Azərbaycan və Ermənistan nümayəndələri yenidən görüşəcək

16.11.2026 / 09:05
Bakıda mağaza və evlərdən oğurluq edən şəxslər saxlandı

İki ildən çoxdur azad sahibkarlıq yeni Rəqabət Məcəlləsi ilə tənzimlənir...

XƏBƏR ARXİVİ