Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə bağlı diplomatik təmasların yenidən intensiv mərhələyə keçməsi müşahidə olunur. Amma proseslərin bu səpkidə getməsi daha çox Ermənistanda narahatlıq yaradır. Çünki burada açıq etiraf edilir ki, həll prosesinin intensiv mərhələyə qədəm qoyması Azərbaycan ərazilərinin işğaldan daha tez azad olunması ilə nəticələnəcək. Xüsusən də Rusiyanın mövqeyi Ermənistanda daha çox narahatlıq yaradır.
Yeri gəlmişkən xatırladaq ki, bu günlərdə Moskvada ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrlərinin iştirakı ilə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə dair yeni məsləhətləşmələr keçirilib. Rusiya XİN-in sözçüsü Mariya Zaxarova bildirib ki, Minsk Qrupunun həmsədrlərinin Rusiya Xarici İşlər Nazirliyində keçirilən görüşündə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə nail olmaq imkanları müzakirə edilib. O, görüşün yekunlarına dair rəsmi məlumat dərc olunduğunu xatırladıb. Minsk Qrupunun amerikalı həmsədri Ceyms Uorlik isə bundan sonra "İnterfaks"a müsahibəsində məsləhətləşmələri yüksək qiymətləndirib: "Xarici işlər naziri Sergey Lavrovla ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədrinin şəxsi köməkçisi Anjey Kasprşik və digər həmsədrlərlə birlikdə görüşdük. Bir saata yaxın davam edən görüş zamanı biz Dağlıq Qarabağda sülh prosesini və növbəti addımları müzakirə etdik. Nazir Sergey Lavrovla sülh prosesinin irəliləməsinə necə təsir edə biləcəyimiz haqda danışdıq. Məhsuldar görüş oldu. Başa düşmək lazımdır ki, nizamlanmanın strukturu artıq neçə illərdir müzakirə olunur. Nizamlanmaya dair ayrı-ayrı şərtlər var. Biz bu şərtləri Sergey Lavrovla müzakirə etdik və tərəflərlə münaqişənin nizamlanmasına dair işi necə qura biləcəyimiz haqda danışdıq. Biz münaqişənin dinc yolla nizamlanmasına dair yanaşmaları bölüşürük. Ona görə də mən hesab edirəm ki, bizim birgə işimiz çox məhsuldardır. Bu məsələ Lavrovla və dövlət katibi Con Kerri ilə bir neçə dəfə müzakirə olunub".
Rusiyanın nizamlama prosesindəki rolunu yüksək qiymətləndirən diplomat bildirib: "Əlbəttə, Rusiyanın rolu çox pozitiv və məhsuldardır. Biz bunu görməkdən çox şadıq ki, prezident Putin şəxsən bu məsələ ilə məşğuldur və əlbəttə ki, nazir Lavrov məsələ ilə bağlı tam məlumatlıdır. Diqqətəlayiqdir ki, o, on ildən artıqdır danışıqlar prosesinə güclü şəkildə cəlb olunub və sualtı daşların harada gizləndiyini yaxşı bilir. Biz onun yanaşmasına çox hörmət edirik. Dövlət katibi Con Kerri məsələni onunla dəfələrlə müzakirə edib. Bu elə sahədir ki, ABŞ, Rusiya və Fransa məhsuldar şəkildə əməkdaşlıq edə bilər". Bütün bu yanaşmaları şərh edən Ermənistanın "Yerkir" qəzeti yazır ki, Moskva və Vaşinqton arasında Qarabağ münaqişəsi üzrə yanaşma Ermənistana müsbət heç nə vəd etmir: "Bölgədə hərbi qarşıdurmanın dayandırılmasında məhz vasitəçilər üçbucağının ümumi mövqeyi rol oynayıb. Amma həm Vaşinqton, həm də Moskva münaqişənin nizama salınmasında ərazilərin Azərbaycana qaytarılmasını nəzərdə tutur". Bunu müxalif "Respublika" partiyasının sədri Aram Sarkisyan da etiraf edir. O bu məsələdə Rusiyanın daha çox fəallıq etdiyini də bildirir. Sarkisyan ötən həftə Ermənistanda baş nazir Ovik Abramyanın istefa verməsi və yerinə Rusiyanın "Qazprom" şirkətinin meneceri, İrəvanın keçmiş meri Karen Karapetyanın təyin olunmasının da bu məsələ ilə bağlı olduğunu bildirir. Qeyd edir ki, Ermənistana yeni baş naziri Rusiya göndərib, özü də konkret səbəblərlə. Aram Sarkisyan deyir ki, Karapetyan Moskvadan İrəvana heç də müvəqqəti baş nazir olmaq üçün gəlməyib:"Onun təyinatı barədə qərar birmənalı şəkildə Moskvada qəbul olunub. Bu aydındır. Regionda rəqabət gedir, aydındır ki, Rusiya hakimiyyəti Ermənistan hakimiyyətinin davranışlarından narazıdır- həm Qarabağ məsələsində, həm də daxili siyasi proseslərdə. Ruslar gizlətmirlər ki, onlar günü-gündən burada öz təsirlərini itirirlər. Bu baxımdan onlar öz imkanlarını, təsirlərini artırmaq istəyirlər və Karapetyanı da buna görə göndəriblər". Aram Sarkisyana görə, Rusiya keçmiş baş nazir Ovik Abramyanla işləməyin mümkün olmadığını gördü, çünki onun proseslərə təsir imkanları yox idi və etimadı itirmişdi. Nəticədə ruslar daha etibarlı fiqurun baş nazir olmasını istədilər. Bu da, öz növbəsində, Qarabağ münaqişəsinin həllinə təsir edərək problemin Azərbaycanın maraqları çərçivəsində çözümünü sürətləndirmək iqtidarındadır.
Tahir TAĞIYEV