Nəsimi Məmmədli: "Bu qərarın müharibənin gedişində həlledici dönüş yaradacağını gözləmək doğru olmaz"
NATO rəsmi şəkildə Ukrayna Hərbi Dəniz Qüvvələrinin mina əleyhinə fəaliyyət göstərən bölməsini Alyansın dənizdə mina təhlükəsinin aradan qaldırılması üzrə idarəetmə sisteminə daxil edib. Bu, Ukrayna donanmasının NATO standartlarına uyğun fəaliyyət göstərə bildiyini təsdiqləyən mühüm addım hesab olunur.
Bu status Ukrayna və ABŞ-nin keçirdiyi "Sea Breeze 2026" hərbi təlimləri zamanı aparılan qiymətləndirmədən sonra verilib. Yoxlamalar nəticəsində Ukrayna bölməsi "Mission Capable", yəni tapşırıqları tam yerinə yetirməyə hazır olan bölmə kimi qiymətləndirilib.
Bu qiymətləndirmə göstərir ki, Ukrayna hərbi dənizçiləri NATO-nun qəbul etdiyi qaydalara və standartlara uyğun şəkildə əməliyyatlar apara, beynəlxalq qüvvələrlə birlikdə fəaliyyət göstərə və mina əleyhinə əməliyyatlara rəhbərlik edə bilirlər.
Ukrayna Hərbi Dəniz Qüvvələri bildirib ki, ölkənin müasir tarixində ilk dəfə belə bir bölmə rəsmi şəkildə NATO-nun dəniz mina təhlükəsinə qarşı fəaliyyət göstərən idarəetmə sisteminə qoşulub. Bununla Ukrayna çoxmillətli hərbi qüvvələri idarə etmək, NATO-nun daimi mina əleyhinə qrupları ilə əməkdaşlıq etmək və dənizdə mina təmizləmə əməliyyatlarını həyata keçirmək imkanını təsdiqləmiş olur.
Qeyd olunub ki, bu nəticə qısa müddətdə əldə edilməyib. Tammiqyaslı müharibə başlayandan sonra Ukrayna hərbi dənizçiləri üç il ərzində intensiv hazırlıq keçib, NATO doktrinalarını mənimsəyib və lazımi bacarıqları əldə ediblər.
Ukrayna tərəfi bunu ölkənin təhlükəsizlik sahəsində NATO ilə inteqrasiyasının daha bir mühüm mərhələsi kimi qiymətləndirir. Hərbi Dəniz Qüvvələrinin açıqlamasında bildirilir ki, gələcəkdə Qara və Azov dənizlərinin minalardan təmizlənməsi istiqamətində görüləcək işlərdə əldə olunan bu təcrübə xüsusi əhəmiyyət daşıyacaq.
Ukrayna Hərbi Dəniz Qüvvələrinin NATO-nun mina əleyhinə idarəetmə sisteminə daxil edilməsi Alyansla hərbi inteqrasiya baxımından nə deməkdir və bunun Qara dənizdə təhlükəsizlik, eləcə də Rusiya-Ukrayna müharibəsinin gedişinə mümkün təsirləri necə qiymətləndirilə bilər?
Politoloq Nəsimi Məmmədli "Bakı-Xəbər"ə bildirib ki, Ukraynanın NATO standartlarına uyğun mina əleyhinə imkanlar əldə etməsi Rusiya-Ukrayna müharibəsinin gedişinə qısa müddətdə həlledici təsir göstərməsə də, orta və uzunmüddətli perspektivdə NATO ilə strateji inteqrasiyanın dərinləşməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Ekspert qeyd edib ki, Qara dəniz hazırda dünyanın ən çox minalanmış akvatoriyalarından biridir. Bu səbəbdən Odessa limanı, taxıl ixrac marşrutları və beynəlxalq ticarət gəmiçiliyi ciddi risk altındadır. Onun sözlərinə görə, mina əleyhinə imkanların gücləndirilməsi limanların təhlükəsiz fəaliyyətinə və mülki gəmiçiliyin risklərinin azalmasına töhfə verə bilər.
N.Məmmədli vurğulayıb ki, NATO uzun illərdir üzv olmayan ölkələrlə tərəfdaşlıq proqramları çərçivəsində əməkdaşlığı genişləndirir. Ukrayna 2020-ci ildən Gücləndirilmiş Fürsətlər Tərəfdaşlığı proqramına qoşulub və bu çərçivədə hərbi təlimlər, logistika, kəşfiyyat, kibertəhlükəsizlik və müdafiə islahatları üzrə əməkdaşlıq əhəmiyyətli dərəcədə dərinləşib.
Politoloqun fikrincə, Ukraynanın yaxın perspektivdə NATO-ya üzv olması real görünməsə də, Alyansla hərbi-siyasi əməkdaşlıq davam edəcək. Bununla yanaşı o xatırladıb ki, NATO-nun kollektiv müdafiəni nəzərdə tutan 5-ci maddəsi yalnız üzv dövlətlərə şamil olunur və tərəfdaş ölkələr bu təhlükəsizlik zəmanətindən yararlanmırlar.
Dəniz NƏSİRLİ
