Xaqani Cəfərli: “Avropada gözəl bilirlər ki, möhkəm təhlükəsizlik zəmanəti olmadan dayanaqlı sülh mümkün olmayacaq”
Xarici medianın yazdığına görə, Aİ ölkələri liderləri Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenskiyə ABŞ-dan zəmanət almadan Rusiyaya güzəştə getməmək barədə xəbərdarlıq ediblər.
Belə ki, Ukrayna prezidenti V.Zelenski ilə telefon danışığında Avropa liderləri onu Vaşinqtondan təhlükəsizlik zəmanəti almadan Rusiyaya güzəştlərə razılaşmamağa çağırıblar. Onlar Ağ Evin Kiyevə və Zelenskiyə şəxsən "xəyanət edəcəyinə" və Ukrayna prezidentinin daha diqqətli olması lazım olduğuna inandırıblar. Söhbətin səs yazısı Avropa mediası tərəfindən dərc edilib, lakin Aİ liderləri rəsmi olaraq şərh verməkdən imtina ediblər.
Fransa Prezidenti Emmanuel Makron, Almaniya Kansleri Fridrix Merts və Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Leyen dekabrın 1-də telefon danışığı zamanı Ukrayna lideri Vladimir Zelenskini ABŞ Prezidenti Donald Trampın münaqişəni təhlükəsizlik zəmanəti olmadan həll etmək planını rədd etməyə çağırıblar. Bu barədə "The Wall Street Journal" (WSJ) diplomatik mənbələrə istinadən məlumat yayıb.
"Ukrayna lideri Rusiyanın tələblərinə tabe olmazdan əvvəl Vaşinqtondan (ölkəni müdafiə etmək üçün) qəti bir zəmanət almalıdır”-nəşr Avropa liderlərinin mövqeyindən sitat gətirib.
Zelenskinin həmsöhbətləri hesab edirlər ki, gələcəkdə ABŞ Ukraynanın təhlükəsizliyinin təmin edilməsində əsas rol oynayacaq. Lakin Kiyev Vaşinqtonun bu məsələ ilə bağlı mövqeyinin aydın izahını almalıdır.
Aİ liderləri Vaşinqtonun əslində ərazi mübahisəsində Ukraynanın mövqeyinə "göz yumacağından" qorxurlar. WSJ yazır ki, avropalılar danışıqlarda iştirak etmədikləri üçün getdikcə daha ehtiyatlı olurlar.
“Bunun ən qısa yolu Ukraynanın təhlükəsizliyi üçün ABŞ-ın zəmanət verməsidir”
Məsələ ilə bağlı “Bakı-Xəbər”ə şərh verən politoloq Xaqani Cəfərli “Avropada gözəl bilirlər ki, möhkəm təhlükəsizlik zəmanəti olmadan dayanaqlı sülh mümkün olmayacaq. Möhkəm təhlükəsizlik zəmanəti olmadan bu sülh deyil, müəyyən müddətə atəşkəs olacaq. Çünki Rusiyanın hədəfi Ukraynanın hansısa ərazilərini ələ keçirmək deyil”-deyə bildirdi.
X.Cəfərlinin sözlərinə görə, Rusiya Ukraynanın təslim olmasına və Baltikyanı respublikalar istisna olmaqla bütün postsovet məkanının Rusiyanın təsir dairəsinə verilməsinə nail olmaq istəyir: “Əgər Ukrayna təslim olsa, növbə Moldovaya çatacaq. Daha sonra isə Rusiya ordusunun üzünü Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaza çevirəcək. Çünki Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaz üzərində nəzarəti ələ almadan Rusiya Avropada itirdiyi mövqeləri, xüsusilə Avropa enerji bazarında itirdiyi mövqeyi geri ala bilməz. Avropa bunun fərqindədir. Bir daha Rusiyanın enerji qaynaqlarından asılı olmamaq üçün Ukrayna Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiyanın Rusiyanın təsir dairəsinə keçməsinin qarşısını almağa çalışır. Bunun ən qısa yolu isə Ukraynanın təhlükəsizliyi üçün ABŞ-ın təhlükəsizlik zəmanəti verməsidir”.
İradə SARIYEVA
