Samir Hümbətov: “Məlumatın sızması təsadüfi deyil”
Fransa prezidenti Emmanuel Makronun Avropa liderləri ilə telefon danışığının təfərrüatları sızıb. Alman mediasının əldə etdiyi məlumatlar Avropa siyasətində böyük səs-küyə səbəb olub.
Makronun gizli söhbət zamanı "Tramp Ukraynanı sata bilər" ifadəsini işlətdiyi iddia edilir. Telefon danışığının sızdırılmış təfərrüatları ABŞ-ın Moskva ilə apardığı sülh danışıqlarında Kiyevin masada tək qalacağı ilə bağlı narahatlıqları artırmaqla yanaşı, Avropa paytaxtlarında Vaşinqtonun etibarlı tərəfdaş olub-olmaması məsələsini də gündəmə gətirib.
Baki-xeber.com xəbər verir ki, Almaniyanın "Der Spiegel" jurnalının əldə etdiyi sızdırılmış transkriptə görə, Makron ABŞ-ın Ukraynanı Moskva ilə sülh danışıqlarında "xəyanət" risqi altına qoya biləcəyini deyib. O bu sözləri Almaniyadan Fridrix Merts, NATO-dan Mark Rutte, Finlandiyadan Aleksandr Stubb və Ukrayna lideri Zelenskinin qatıldığı telefon danışığı zamanı deyib.
Bu məlumat təsadüfən sızana oxşayır? Bəlkə Avropa liderləri bunu qəsdlə yayıblar?
“Bu, ABŞ-ın özü tərəfindən sızdırılıb”
Beynəlxalq Münasibətlər və Diplomatiya Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Samir Hümbətov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Rusiya-Ukrayna müharibəsində Ukraynanın yanında dayanan ABŞ və Avropa arasında ciddi bir fikir ayrılığı formalaşıb. “Bu, Avropanın içində də formalaşıb. Faktiki olaraq Slovakiya və Macarıstan Rusiyaya qarşı hər hansı bir addım atmaq istəmirlər. Bunu öz davranışlarında və bəyanatlarında göstərirlər. Amma hər vəziyyətdə ümumi götürəndə Avropa Birliyinə üzv dövlətlərin əksəriyyəti bu məsələdə Rusiyaya qarşı Ukraynanın yanında dayanırlar. ABŞ-ın mövqeyi tamamilə fərqlidir. ABŞ, daha dəqiq desək, Donald Tramp məsələni çox uzatmaq istəmir, əslində dayandırmaq istəyir. Amma Donald Trampın irəli sürdüyü şərtlər, düzdür, real siyasəti əhatə etsə də, faktiki olaraq beynəlxalq hüququn tapdanılmasıdır. Görünür ki, Avropa liderləri də bundan çox narahatdırlar. Fransa prezidentinin “Tramp Ukraynanı sata bilər” ifadəsini işlədib-işlətməməsi də hələ qaranlıqdır. Düzdür, məlumat sızıb. Mənə elə gəlir ki, bu məlumatın sızması təsadüfi deyil. Bu. ABŞ-ın özü tərəfindən sızdırılıb. Çünki bütün internet şəbəkəsi Amerikanın əlindədir, bütün telefon danışıqlarını, rabitəni, hətta votsap yazımalarını belə çıxarıb ortaya qoyacaq gücdədilər. Ona görə də, hesab edirəm bu telefon danışığını çıxarıb ortaya qoymaqları, yəni sızdırmaları ABŞ-ın Avropaya mesajıdır ki, baxın, mən sizin hər hərəkətinizi, hər davranışınızı izləyirəm, nəzərimdəsiniz. Bu ehtimal daha çox üstünlük təşkil edir”.
S.Hümbətov Avropa liderlərinin özlərinin bu cür cəsarərətli olacaqlarını düşünmür, amma hər halda ehtimal var ki, bir mesajı ötürmüş olarlar. “Yəni Amerika hiss etsin ki, Avropa bu məsələdə onunla eyni dalğada deyil, fərqli mövqe sərgiləyə bilir. Ona görə də düşünürəm ki, bunu hər iki ehtimal üzərində dəyərləndirmək olar. Nəzərə alsaq ki, NATO-nun baş katibi Ruttenin də, Almaniyanın baş naziri Mersin də fikirlərində Ukraynanın dəstəklənməsi məsələsi var. Bu dəstəyi Fransa prezidenti də ifadə edib. Böyük Britaniya Avropa Birliyinin üzvü olmasa da, onların da açıqlamasında Ukrayanaya dəstək var. Yəni faktiki olaraq cəbhələşmə yaranıb. Fikrimcə, nə Avropa Amerikanı, nə də Amerika Avropanı itirmək istəyər. Yəqin ki, bir konsensus əldə edəcəklər, çünki bu iki tərəf-ABŞ və Avropa bir-birinə bağlıdır. Ona görə də çox dərinə gedəcəklərinə inanmıram. Yayılan məlumatlar da, çox ehtimal ki, tərəflər arasında bir-birini vurmaq üçün ola bilər. Bu ehtimal da var, bu, Rusiya kəşfiyyatının da yaydığı məlumat ola bilər. Yəni bunu Rusiya kəşfiyyatı da sızdıra bilər ki, tərəflər arasında əsən soyuq küləyi daha da şiddətləndirsin”-deyə S.Hümbətov bildirdi.
İradə SARIYEVA
