Xəyal Bəşirov: “Azərbaycanın və Türkiyənin Avropa Birliyinə üzv olmasının qarşısına sədd...”
Xarici medianın yaydığı məlumata görə, Avropa Məhkəməsi bütün üzv dövlətləri başqa ölkələrdə rəsmiləşdirilmiş eynicinsli nikahları tanımağa məcbur edən qərar çıxarıb.
Yəni Avropa Məhkəməsi bütün üzv ölkələrin üzərinə belə bir öhdəlik qoyub ki, bütün Avropa ölkələri hətta başqa ölkələrdə də eyni cinsdən olan şəxslərin nikahını qəbul etməlidir.
Belə bir qərarın, normanın qüvvəyə minməsi Azərbaycanın və Türkiyənin Avropa Birliyinə daha sıx inteqrasiyasına ciddi maneçilik törədən bir faktora çevrilə bilərmi?
Çünki belə çıxır ki, Avropa Birliyinə Azərbaycan və Türkiyə üzv olarsa, gərək bizdə də cinsi azlıqların nümayəndələrinin nikahı tanınsın. Bu halda o quruma üzv olmaq bizim nəyimizə lazımdır?
“Belə “dəyərlərin”, “qaydaların” mövcud olduğu təsisatlarda özümüzü görmürük”
Məsələ ilə bağlı Siyasi və Hüquqi Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Xəyal Bəşirov “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, Azərbaycan xalqının mental dəyərlərinə uyğun olmayan məsələlərlə bağlı müzakirələr xoşagələn deyil, amma bu, dünyanın bugünkü reallığıdır. “Avropa bir sıra hallarda dəyərlərdən danışsa da, ayrı-ayrı xalqların, cəmiyyətlərin, toplumların dəyərlərinə, minillər boyu mövcud olan milli adət və ənənələrinə zidd addımlar atmaqdan da çəkinmir. Təbii ki, bu, təəssüfedici məqamdır və özü-özlüyündə insan hüquq və azadlıqlarının, demokratik dəyərlərin mahiyyətinə ziddir. Ona görə ki, hansısa iki şəxsin mövqeyini üstün tutub cəmiyyətin çoxluğunun maraqlarına zidd münasibət sərgiləyirlər. Dar çərçivədə bir neçə şəxsin hüquqlarını əllərində bayraq edib onların olduğu cəmiyyətin, toplumun, milyonlarla insanın maraqlarına zidd diqtələr irəli sürmək heç də demokratik dəyərlərdən, insan hüquq və azadlığı prinsiplərindən irəli gələn məsələ deyil.
Düzdür, bunu başqa ölkələrdə rəsmiləşdirilmiş nikahların tanınması kimi təqdim edirlər. Yəni bunu Avropanın hansı ölkəsində ki eyni cinslilərin nikah bağlamasına yol verilir, orada nikaha girmiş şəxslərin başqa ölkələrdə nikahının tanınması kimi qələmə verirlər. Amma növbəti mərhələdə həmin o Avropa dövlətlərinə təzyiq edəcəklər ki, siz də eynicinslilərin nikahını rəsmiləşdirməlisiniz. Deməli, bu mərhələli şəkildə həyata keçiriləcək. Bunu anlayırıq.
Amma Azərbaycan dövləti Azərbaycan xalqının maraqlarına xidmət edən siyasət yürüdür. Prezident İlham Əliyev dəfələrlə öz çıxışlarında bəyan edib ki, Azərbaycan dövləti ailə dəyərlərinə ən yüksək səviyyədə yanaşan bir dövlətdir. Bizim konstitusiyamız da, qanunvericiliyimiz də bunu diqtə edir. Bir amili vurğulayım ki, ən ali qanunumuz olan Konstitusiyamızın tələblərinə görə, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında normativ aktlar sisteminin ierarxiyası var. Ona görə Konstitusiya ən yüksək səviyyədə durur. Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələr, imzaladığı sənədlər yalnız Konstitusiyaya uyğun olduqda qüvvəyə minə bilər. Bu gün bizim Konstitusiyamız rəsmi nikahı kişi və qadın, fərqli cinslər arasında tanıyır. Bu gün Avropada ayrı-ayrı dövlətlərə münasibətdə təlqin edilən məlum məsələ bizim Konstitusiyamızla ziddiyyət təşkil edir və bu bizim ölkədə birmənalı olaraq qəbul edilə bilməz. Biz nəzərə almalıyıq ki, Azərbaycanın Avropa Şurası, Avropa Parlamenti ilə münasibətləri məlumdur, onların bizə göstərdikləri münasibətə adekvat cavab vermişik, Avropa Şurası Parlament Assambleyasında təmsil olunmuruq. Fəaliyyətimiz dondurulub.
Hesab edirəm ki, Avropa Məhkəməsi Azərbaycanın dəyərləri ilə daban-dabana zidd olan belə məsələlərlə bağlı bizə təzyiq edəcəksə, Azərbaycanda olan ənənəvi dəyərlər daha üstün tutulacaq. Bizim üçün əsas olan Azərbaycan xalqının mental dəyərləridir. Təbii ki, bu, məsələnin mənəvi tərəfidir. Amma real tərəfdən baxanda, faktiki olaraq, Azərbaycanda hüquqi baxımdan konstitusiya üstünlük təşkil edir. Qeyd etdiyim kimi, Konstitusiyamızda həmin o eynicinsli şəxslərin nikahı tanınmırsa, təbii ki, biz bu məsələdə Konstitusiyamızı və onun tələblərini üstün tutacağıq”.
X.Bəşirovun fikrincə, bütün bunlar bu gün təkcə Azərbaycana münasibətdə deyil, eyni zamanda Türkiyəyə qarşı da var. X.Bəşirli qeyd etdi ki, Türkiyədə də Azərbaycanda mövcud olan mənəvi dəyərlər, mental dəyərlər dominantlıq təşkil edir. “Bu ənənəvi ailə dəyərləridir ki, normal olaraq bütün dünyada mövcuddur. Hətta Donald Tramp administrasiyası da eyni cinsli şəxslərin nikahına qarşı olduqlarını açıq şəkildə bəyan edir. Amma bilirik ki, Avropada bəzi qüvvələr var və onlar öz şərtlərini, tələblərini irəli sürür, maraqlarını diqtə edirlər. Onların məqsədi müxtəlif cəmiyyətlərə nüfuz etməkdir ki, həmin dövlətləri, cəmiyyətləri daim asılı vəziyyətdə saxlasınlar. Bunu əllərində təzyiq vasitəsi kimi saxlamaq istəyirlər ki, eynicinslilərin nikahının tanınması tələbi ilə ayrı-ayrı dövlətlərə təzyiq edə bilsinlər. Azərbaycan bunu qətiyyən qəbul etmir və bu yollarla ölkəmizə təsir etmək istəyi bütövlükdə uğursuzluğa düçar olacaq.
Ən son gördük ki, Avropadakı həmin qüvvələr Gürcüstanda LGBT təbliğatını və cinsiyyətin dəyişdirilməsini qadağan edən qanunun qəbul edilməsinə qarşı hansı səfərbərliyi həyata keçirdilər. O qüvvələr nə qədər səfərbər olunsalar da, kollektiv hücuma keçsələr də, Gürcüstanda hər hansı bir nəticə əldə edə bilməyiblər. Təbii ki, eyni cavab digər dövlətlər tərəfindən də onlara veriləcək. Bu baxımdan, Azərbaycanın Avropa təsisatlarına münasibəti məlumdur, bu münasibət açıq şəkildə bəyan edilib. Amma əgər həmin o təsisatlar Azərbaycana hörmətlə yanaşırlarsa, bir dövlət kimi maraqlarını, mövqeyini nəzərə alırlarsa, bilməlidirlər ki, Azərbaycana təzyiq göstərə bilməzlər. Əgər nəyisə diqtə etmək istəyərlərsə, bu artıq bərabərhüquqlu əməkdaşlıq demək deyil, bu sadəcə bir tərəfin diqtəedici münasibətidir ki, bu da qəbulolunmazdır. Bu gün Avropa Məhkəməsi belə bir prosesi başladırsa, Azərbaycanın və Türkiyənin Avropa Birliyinə üzv olmasının qarşısına sədd çəkməyə ehtiyac yoxdur, çünki biz belə “dəyərlərin”, “qaydaların” mövcud olduğu təsisatlarda özümüzü görmürük. Bu baxımdan, onlar dövlətlərin Avropa Birliyinə üz tutmalarını istəyirlərsə, əvvəlcə o dövlətlərin aid olduğu cəmiyyətlərin, toplumların dəyərlərini nəzərə almalıdırlar. Əks halda bu, dövlətlərin daxili işlərinə qarışmaq və həmin o cəmiyyətlərin milli ənənələrinə, mental dəyərlərinə hörmətsizlik etmək deməkdir. Bu da Azərbaycan və Türkiyə üçün birmənalı şəkildə qəbuledilməzdir”-deyə X.Bəşirov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
