Prezident İlham Əliyevin BMT tribunalarındakı fəaliyyəti həm regional, həm də qlobal miqyasda mühüm əhəmiyyət daşıyır
Prezident İlham Əliyevin Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) tribunalarındakı çıxışları ölkəmizin beynəlxalq münasibətlərdə fəallığının, dövlət maraqlarının müdafiəsinin və Azərbaycanın qlobal proseslərdə artan rolunun bariz göstəricisidir.
Onun müxtəlif illərdə BMT Baş Assambleyasında və digər beynəlxalq tədbirlərdə etdiyi çıxışlar Azərbaycanın mövqeyini ardıcıl, prinsipial və qətiyyətli şəkildə ifadə etməklə yanaşı, beynəlxalq ictimaiyyətə həm regional, həm də qlobal məsələlərlə bağlı mühüm mesajlar çatdırıb.
Milli maraqların müdafiəsi və Qarabağ həqiqətləri
Prezident İlham Əliyevin BMT tribunasındakı çıxışlarının əsas istiqamətlərindən biri Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası olub. O, daim Azərbaycanın haqlı mövqeyini beynəlxalq hüquqa əsaslanaraq müdafiə edib və 1993-cü ildə BMT Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən qəbul edilmiş qətnamələrin icrasının vacibliyini xüsusi vurğulayıb.
Uzun illər boyu işğal faktını, Ermənistanın etnik təmizləmə siyasətini və bir milyondan çox azərbaycanlının doğma yurd-yuvasından didərgin düşməsini dünya ictimaiyyətinə çatdıran İlham Əliyev, həmçinin münaqişənin danışıqlar yolu ilə həllinə mane olan ikili standartlara diqqət çəkib.
2020-ci ildə Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Qələbədən sonra Prezident Əliyev BMT tribunasından yeni reallıqlar barədə danışaraq Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunduğunu və regionda sülhün, əməkdaşlığın yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu bəyan edib.
Regional əməkdaşlıq və enerji təhlükəsizliyi
İlham Əliyevin çıxışlarının digər mühüm istiqaməti Azərbaycanın həyata keçirdiyi enerji və nəqliyyat layihələrinin beynəlxalq əhəmiyyətinə həsr olunub. Bakı-Tbilisi-Ceyhan, TANAP, TAP və digər enerji layihələri barədə BMT səviyyəsində çıxış edərək, Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyinə verdiyi töhfələri diqqətə çatdırıb.
Bundan əlavə, Şimal-Cənub və Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizləri ilə bağlı təşəbbüslər də beynəlxalq əməkdaşlıq nümunəsi kimi təqdim olunub. Prezident İlham Əliyev dəfələrlə vurğulayıb ki, Azərbaycan regional əməkdaşlığın aparıcı iştirakçısı olmaqla yanaşı, həm də qlobal enerji və logistika təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır.
Qlobal problemlərə münasibət
Prezidentin BMT tribunalarındakı çıxışları yalnız milli maraqların müdafiəsi ilə məhdudlaşmayıb. İlham Əliyev həmçinin bəşəriyyətin üzləşdiyi qlobal problemlərə dair mühüm çağırışlar edib. Bunlara beynəlxalq hüququn aliliyinin qorunması, terrorizm və ekstremizmə qarşı mübarizə, multikulturalizmin və dini tolerantlığın təşviqi, iqlim dəyişikliyi və ekoloji problemlərin həlli daxildir.
Azərbaycanın ev sahibliyi etdiyi beynəlxalq tədbirlər – Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu, həmçinin 2024-cü ildə Bakıda keçiriləcək BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Tərəflərin Konfransı (COP29) kimi mötəbər toplantılar Prezidentin çıxışlarında qlobal əməkdaşlıq nümunələri kimi təqdim olunub.
Pandemiya dövründə təşəbbüslər
COVID-19 pandemiyası dövründə İlham Əliyev beynəlxalq həmrəyliyin gücləndirilməsi və vaksinlərin ədalətli bölgüsü ilə bağlı mühüm təşəbbüslərlə çıxış edib. O, BMT Baş Assambleyasının iclaslarında və Qoşulmama Hərəkatının sədri qismində beynəlxalq ictimaiyyəti həmrəylik nümayiş etdirməyə çağırıb. Azərbaycan bu dövrdə inkişaf etməkdə olan ölkələrə humanitar dəstək göstərərək qlobal həmrəylik nümunəsi ortaya qoyub.
Azərbaycanın BMT TŞ-də fəaliyyəti
2012–2013-cü illərdə Azərbaycan BMT Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvü kimi fəaliyyət göstərib. Bu müddətdə İlham Əliyev 2012-ci ilin may ayında TŞ-nin yüksək səviyyəli iclasına sədrlik edib. “Terror aktlarının beynəlxalq sülh və təhlükəsizliyə təhdidləri” mövzusuna həsr olunan iclasda Prezident Əliyev terrorizmin bütün formalarını pisləyib və onun dövlətlərin suverenliyinə, insan hüquqlarına və qlobal təhlükəsizliyə ciddi təhdid olduğunu vurğulayıb.
Azərbaycanın təşəbbüsü ilə keçirilən bu iclas və ümumilikdə TŞ-dəki fəallıq ölkəmizin beynəlxalq diplomatiyadakı nüfuzunu daha da artırıb.
BMT Baş Assambleyasının 80-ci sessiyasında çıxış
Prezident İlham Əliyevin 2025-ci ildə BMT Baş Assambleyasının 80-ci sessiyasında etdiyi çıxış da diqqətəlayiq olub. O, Azərbaycanın uzun illər işğala məruz qalmasını, 1 milyon qaçqın və məcburi köçkünün taleyini, beynəlxalq hüququn pozulmasını xatırladaraq, 44 günlük Vətən müharibəsinin nəticəsində Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunduğunu bəyan edib.
Dövlət başçısı çıxışında beynəlxalq hüquqa hörmət, dövlətlərin daxili işlərinə qarışmamaq, ikili standartların aradan qaldırılması və ədalətin hər kəs üçün bərabər tətbiq olunmasının vacibliyini önə çəkib.
Ümumilikdə, İlham Əliyevin BMT tribunalarındakı fəaliyyəti Azərbaycanın beynəlxalq siyasətdə fəal mövqeyini nümayiş etdirir. O, həm milli maraqları qətiyyətlə müdafiə edib, həm də qlobal problemlərə dair konstruktiv təşəbbüslərlə çıxış edərək Azərbaycanın dünyada etibarlı tərəfdaş və nüfuzlu dövlət kimi tanınmasına mühüm töhfə verib.
Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artması, dövlət maraqlarının müdafiəsi və qlobal əməkdaşlığa verdiyi töhfələr bir daha sübut edir ki, Prezident İlham Əliyevin BMT tribunalarındakı fəaliyyəti həm regional, həm də qlobal miqyasda mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Akif NƏSİRLİ
