Ramil Hüseynov: “Vətəndaş Müqaviləsi” böyük üstünlüklə qalib gələrsə, Konstitusiya ilə bağlı referendum qaçılmazdır ”
Ermənistanda hakim partiya “Vətəndaş Müqaviləsi” özünün yeni strateji məqsədini - Dördüncü Respublikanın qurulmasını elan edib. Partiyanın qurultayı yekdilliklə müvafiq bəyannaməni qəbul edib.
Sənədə görə, Dördüncü Respublika “1991-ci il Alma-Ata Bəyannaməsinə əsasən Ermənistan Respublikasının beynəlxalq səviyyədə tanınmış 29 743 kv. km ərazisinin toxunulmazlığı konsepsiyasına söykənəcək”. Bəyannamədə qeyd olunur ki, bu qərar Üçüncü Respublikanın tarixinin təhlilindən sonra qəbul edilib. Üçüncü Respublika hazırkı Ermənistan Respublikasına deyilir. Bu respublika 1991-ci ildə ümumxalq referendumunun nəticəsində müstəqilliyini elan edib.
Paşinyan “Dördüncü Respublikanın dinc yolla qurulması” dedikdə Ermənistan və Azərbaycanın bir-birinin ərazi bütövlüyünü tanımasını nəzərdə tutur. O, xüsusilə vurğulayıb ki, tərəflər sərhədlərin delimitasiyası barədə razılaşıblar və əsas kimi Alma-Ata Bəyannaməsinə istinad ediblər. Baş nazir bildirib ki, hakim partiya sadəcə faktı - Dördüncü Respublikanın yaranmasını formalaşdırır, amma bu prosesin müəllifi Ermənistan xalqıdır. Onun sözlərinə görə, xüsusən də Azərbaycanla sülh sazişinin paraflanmasından sonra Dördüncü Respublikaya transformasiyanı görməmək mümkün deyil.
Dördüncü Respublikasının tam qurulması üçün hakim partiya 2026-cı il parlament seçkilərində qalib gəlməyi planlaşdırır. Seçkilərdə xalqın etimad səsini aldıqdan sonra “Vətəndaş Müqaviləsi” Konstitusiya dəyişikliklərinə başlamaq, Ermənistanın Avropa İttifaqına üzvlüyü istiqamətində səyləri artırmaq və digər hədəfləri reallaşdırmağı qarşısına məqsəd qoyub.
Diqqəti çəkən məqam odur ki, burada Rusiya ilə əlaqələrlə bağlı heç nə yoxdur. Azərbaycanla sülh sazişinin imzalanması əsas strateji məqsədlərdən biri elan olunur. Avropa İttifaqı timsalında Qərblə yaxınlaşmaya xüsusi önəm verilir, amma Rusiya barəsində söhbət belə getmir. Ən başlıcası isə, seçkilərdən sonra Konstitusiya dəyişiklikləri prioritet hesab edilir. Belə görünür ki, Paşinyan Konstitusiya ilə bağlı referendumda qərarlıdır. Sülh sazişi də ancaq ondan sonra imzalana bilər.
“Dördüncü Respublikanın prioritetləri içərisində Rusiya ilə bağlı məqamların yer almaması gözlənilən idi”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən “Yeni Xətt” Siyasi Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri Ramil Hüseynovun fikrincə, bizim üçün əsas odur ki, qarşıdakı dövrdə sənəddən Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları çıxarılacaq: “Yəni Ermənistanın yeni Konstitusiyasında Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları olmayacaq. Paşinyan referendumdan sonra Dördüncü Respublikanı elan etməklə buna kökündən son qoyacaq. Yəni əvvəlki Konstitusiyaya yalnız bununla bağlı əlavə və dəyişikliklərə ehtiyac qalmayacaq. Paşinyan, necə deyərlər, məsələni kökündən həll edir. Gələn il keçiriləcək parlament seçkilərində “Vətəndaş Müqaviləsi” böyük üstünlüklə qalib gələrsə, Konstitusiya ilə bağlı referendum qaçılmazdır. Bu isə o deməkdir ki, gələn il Ermənistanla Azərbaycan arasında yekun sülh sazişi imzalanacaq. Dördüncü Respublikanın prioritetləri içərisində Rusiya ilə bağlı məqamların yer almaması gözlənilən idi. Ən azından ona görə ki, Rusiya müxtəlif vasitələrlə Paşinyan hakimiyyətini devirməyə çalışır. Başqa bir tərəfdən, Paşinyan hakimiyyətinin əsas məqsədi Ermənistanı Qərbə daha da yaxınlaşdırmaqdır. Avropa İttifaqı ilə əlaqələri genişləndirməkdir. Bütün bunların nəticəsi idi ki, Ermənistan rəhbərliyi Zəngəzur dəhlizinə (Tramp yolu) Birləşmiş Ştatların nəzarət etməsinə razılıq verdi. Təxminim odur ki, Paşinyan yenidən qalib gələcək. ABŞ-ın dəhlizə vəsait ayırması, Aİ-nin dəstəyi Paşinyanın hakimiyyətdə qalacağı ehtimalını artırır”.
Vidadi ORDAHALLI
