Cümə günü, 15 may 2026
     

Çindən Rusiyaya gözlənilməz jest - illərlə dözdü, nəhayət bu addımı atdı...

Image


Çin indi layihəyə razılaşmaqla, həm enerji təminatını ucuz və uzunmüddətli edir, həm də Rusiyanı strateji asılı vəziyyətdə saxlayır

Rusiyadan Çinə çəkilməsi 2014-cü ildə razılaşdırılan "Sibirin gücü - 1" qaz kəməri 2019-cu ildə işə düşüb. Həmin kəmərlə Moskva Pekinə ildə 38 milyard kubmetr qaz satır. 2022-ci ildə, Rusiya Ukraynaya hücum edəndən sonra Qərb rus qazından imtina etməyə başladı.

Həmin vaxt Putin Çinə əlində qalan izafi qazı ixrac etmək üçün "Sibirin gücü - 2" qaz kəmərinin çəkilməsini təklif etdi. O zaman Moskva kəmərin çəkilməsinə investisiya qoymağa hazır olduğunu bildirirdi. İndi isə Rusiyanın belə bilr imkanı yoxdur. Amma Çin, nədənsə, o vaxt bu kəmərin çəklişinə razı olmadı. İndi isə, hələ bu kəmərin maliyyəsi hardan gələcək, neçə ilə tamamlanacaq bilinmir, amma Çin "Sibirin gücü - 2" qaz xəttinin çəkilişi barədə saziş inzalayıb. Çini fikrindən daşındıran nə ola bilər?

Baki-xeber.com nəşrinə görə, “Sibirin gücü-2” layihəsi Rusiya qazını Altay istiqamətindən keçməklə Çinə çatdırmağı nəzərdə tutur. Layihə reallaşarsa, ildə təxminən 56 milyard kubmetr qazın Çinə ixracı mümkün olacaq.

Bu, artıq işləyən “Sibirin gücü-1” kəmərinə əlavədir (o, 2019-dan fəaliyyət göstərir və ildə 38 milyard kubmetr gücə malikdir).

Yeni saziş Moskva üçün olduqca əhəmiyyətlidir. Çünki Avropa bazarı Qərb sanksiyaları səbəbindən daralıb. Avropa İttifaqı, hətta Rusiyadan LNG (sıxlaşdırılmış qaz) almaqdan imtina etməyə hazırlaşır. Belə bir şəraitdə Rusiya qazı üçün əsas alıcı kimi Çin daha ön plana çıxır.

Bu Çin üçün də əhəmiyyətlidir. Pekin özünü toxdaq müştəri kimi aparır, çünki ona rus qazı əlimyandıda gərək deyil. Çin ABŞ-dan və digər tərəfdaşlarından ehtiyaci qədər qaz ala bilir. Lakin Rusiyadan kəmərlə əlavə qaz almaqla, həm enerji təminatını diversifikasiya edir, həm də daha aşağı qiymətlə qaz alır. İndi Çin bu kəmərlə qazı Rusiyadan 2022-ci ilə nisbətən azı 20-30% ucuz alacaq. Çünki Rusiya çarəsiz durumdadır. Ya hasil edilən qazı kiməsə satmalıdır, ya da hasilatı dayandırmalıdır.

Bu müqavilə həm iqtisadi, həm də geosiyasi baxımdan böyük rezonans doğuracaq. Çünki layihə Qərbin və ABŞ-ın sanksiyalarla küncə sıxışdırmaq istədiyi Rusiyaya yeni nəfəs verəcək. Ukrayna müharibəsindən əvvəl Rusiya Avropaya ildə təxminən 200 milyard kubmetr civarında qaz satırdı. 2025-ci ilin sonuna bu həcmin 30 milyard kubmetrə qədər azalması gözlənilir. "Sibirin gücü - 2" layihəsi isə əlavə olaraq 56 milyard kubmetr qaz ixracı deməkdir. Çunki layihə çərçivəsində "Sibirin gücü - 1" kəməri üzrə qaz ötürülmə həcminin 38 mlrd kubmetr/il səviyyəsindən 44 mlrd kubmetr/il-ə artırılmasına qərar verilib. Yəni bu saziş Rusiyaya Avropadakı itirilmiş bazarı qismən əvəz etmək üçün strateji addım sayılır.

Sənəd imzalanıb, lakin qiymət, maliyyələşdirmə və tikinti cədvəli üzrə əsas əməkdaşlıq detalları hələ razılaşdırılmayıb. Bununla yanaşı, Çin üçün qazın Avropaya nisbətən daha aşağı qiymətlə təklif ediləcəyi gözlənilir.

Yuxarıda qeyd etdiyumiz kimi, Çin üçün də bu, enerji təchizatının diversifikasiyası və ABŞ-ın LNG bazarındakı gücünə qarşı dayanıqlılığı təmin etmək məqsədi daşıyır.

Analitiklər bildirir ki, Çin bu saziş zamanı daha çox üstünlük əldə edir. Rusiya Avropadan olan asılılığı azaldır, ancaq Çin çoxsaylı enerji tədarükçüləri sayəsində bazar mövqeyində daha da güclənir.

Bu layihəni 3 il gecikdirməsinin səbəbinə gəldikdə, Pekinin “Sibirin gücü-2” layihəsinə 2022-ci ildə yox, indi (2025-ci ildə) razılıq verməsinin bir neçə əsas səbəbi var.

2022-ci ildə Çin artıq Rusiya ilə “Sibirin gücü-1” kəmərini işlədirdi və Türkmənistan, Qazaxıstan, Myanma, eləcə də LNG idxalı (Qətər, Avstraliya, ABŞ) vasitəsilə enerji təchizatını çoxşaxəli etmişdi. Ona görə də Pekin dərhal yeni kəmərə ehtiyac duymurdu və qiymət danışıqlarında üstün mövqeyini qorumaq üçün gözlədi.

İkincisi, Ukrayna müharibəsindən sonra Avropa qaz bazarı Rusiyadan, demək olar ki, imtina etdi. Rusiya üçün yeni əsas alıcı Çin oldu. Bu səbəbdən Moskva çox güzəştə getməyə məcbur qaldı. Pekin bunu bilirdi və gözləyirdi ki, Moskvanın təklifi daha sərfəli şərtlərlə masaya gəlsin.

Eyni zamanda, bu dövr ərzində Çinin daxili qaz istehlakı artdı, amma LNG qiymətləri (xüsusilə Asiya bazarında) bahalaşdı. 2023–2024-cü illərdə Çinin LNG idxalı rekord səviyyəyə çatdı, ancaq qiymət dalğalanmaları Pekinin daha stabil boru kəməri qazına marağını artırdı. “Sibirin gücü-2” ilə Rusiya Çinə illik 56 mlrd kubmetr əlavə təminat verəcək ki, bu da Çinin artan tələbatına cavab verir.

Çin 2022-ci ildə danışıqları ləngitməklə Rusiyaya açıq mesaj verdi: “Siz bizdən asılısınız, bizdən xahiş etməlisiniz”. 2025-ci ilə gəldikdə isə, Pekin artıq ABŞ ilə Asiya-Sakit okean regionundakı gərginlik fonunda qlobal enerji bazarında üstün mövqe axtararkən

Moskvanı yanına daha sıx bağlamaq üçün bu razılaşmanı imzaladı.

Eyni zamanda, “Sibirin gücü - 2” marşrutu Monqolustandan keçməlidir. 2022-ci ildə Monqolistan hökumətində texniki, ekoloji və siyasi narahatlıqlar var idı. Son illərdə bu maneələr aradan qaldırıldı və Pekin üçün layihə praktiki olaraq real vəziyyətə gəldi.

Nəticə olaraq qeyd edək ki, Çin 2022-ci ildə razılaşmadı, çünki tələbatı hələ təcili deyildi və Rusiya zəiflədikcə şərtləri yaxşılaşdırmaq üçün gözləyirdi. 2025-ci ildə isə daxili enerji tələbatı artıb, LNG qiymətləri qeyri-sabit oldu, Monqolustan marşrutu razılaşdırıldı, Rusiya isə bazarsız qalıb və qazı istənilən şərtlə satmağa hazırdır.

Beləliklə, Çin indi layihəyə razılaşmaqla, həm enerji təminatını ucuz və uzunmüddətli edir, həm də Rusiyanı strateji asılı vəziyyətdə saxlayır.

Akif NƏSİRLİ



VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

2-ci Qarabağ müharibəsini yarımçıq dayandırmağa çalışan ölkələr... təzyiqlər keçmədi...

Keçmiş hakimlərin vəkil işləməsi hüquq dövlətçiliyinə ziddir...niyə?...

Prezident İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Şükürbəyli kəndinə köçən sakinlərlə görüşdü - FOTO/YENİLƏNDİ

SON XƏBƏRLƏR

15.05.2026 / 14:38
Makron Azərbaycanın sayəsində Afrika siyasətinin məzmununu dəyişdi...

15.05.2026 / 13:17
AŞPA Paşinyana sərbəstlik verdi -“kilsəni istədiyin kimi əzə bilərsən”...

15.05.2026 / 12:30
Prezident İlham Əliyevin Qazaxıstana səfəri başlayıb - FOTO

15.05.2026 / 12:22
Rusiya ilə Ukrayna arasında “205-in 205-ə” formatında əsir mübadiləsi...

15.05.2026 / 11:50
Çin qayıdan Tramp İranı vurmaq əmri verə bilər – İsraildə hərəkətlilik başladı, prezident ABŞ səfərini ləğv etdi...

15.05.2026 / 11:33
WUF13 günləri üçün 75 briqada və 35 təcili tibbi yardım avtomobili ayrıldı

15.05.2026 / 11:24
"Azərbaycanda inflyasiyanın 2027-ci ilədək hədəf diapazonunda qalacağı proqnozlaşdırılır" - AMB

15.05.2026 / 11:17
Rusiya Azərbaycan ərazisindən Ermənistana buğda g[öndərdi

15.05.2026 / 10:58
İctimai nəqliyyatda üztanıma ilə ödəniş başladı - Azərbaycanda ilk...

15.05.2026 / 10:42
Küçə ticarəti ilə bağlı yerli icra hakimiyyəti orqanlarına tapşırıq verildi...

15.05.2026 / 10:08
SÜRÜCÜLƏRİN NƏZƏRİNƏ - bu zolaqlara daxil olan maşınlar cərimələnəcək...

15.05.2026 / 09:58
Rusiya vətəndaşlarını müdafiə bəhanəsilə Gümrüdəki qoşununu İrəvana yeridə bilər(?)...

15.05.2026 / 09:46
Bu şəxslərə hər ay 1000 manat mükafat veriləcək...

15.05.2026 / 09:23
Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 14 vaqon buğda göndərəcək

15.05.2026 / 08:49
Zəngilan şəhərinə və Cəbrayılın Şükürbəyli kəndinə növbəti köç yola salındı

14.05.2026 / 22:04
Rusiyanın Bakıda bağlanmış "Rus Evi"ni yenidən açmaq niyyəti mümkünsüzdür, çünki...

14.05.2026 / 21:29
Paralimpiya çempionumuza xüsusi mükafat təqdim olunub

14.05.2026 / 20:35
2-ci Qarabağ müharibəsini yarımçıq dayandırmağa çalışan ölkələr... təzyiqlər keçmədi...

14.05.2026 / 20:10
Dövlət Agentliyi müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmətə qəbulla əlaqədar müsabiqə elan edir

14.05.2026 / 19:54
Bakı Qadınlar Klubunun növbəti tədbiri keçirilib

14.05.2026 / 19:39
2023-də Qarabağda Antiterrorun saatlar çəkməsinin səbəbləri bilindi...

14.05.2026 / 19:30
Fransa-Yunanıstan-Ermənistan-Hindistan ittifaqı Qafqazda Azərbaycan-Türkiyə tandeminə qarşı...

14.05.2026 / 19:11
Dövlət büdcəmizin gəlirlərində narahatlıq doğuran rəqəmlər var - 2.9 və 1 faiz azalmalar nə deməkdir...

14.05.2026 / 18:35
Si İran məsələsində Trampla razılaşdı, Tayvanla bağlı isə xəbərdarlıq etdi - münaqişəyə səbəb ola bilər...

14.05.2026 / 18:14
Oman sahillərində Hindistanın yük gəmisi vurularaq batırıldı...

14.05.2026 / 17:52
Bakıda Qlobal Cənub QHT Platformasının ilk Baş Assambleyası keçirildi - YENİLƏNDİ

14.05.2026 / 17:45
Nəzakət Məmmədova: “Xatirə Kitabının 17-ci cildində əvvəlki nəşrlərdə adları getməyən, hələ də axtarışlarda olan insanların xatirəsi əbədiləşdirilib”

14.05.2026 / 17:22
Keçmiş hakimlərin vəkil işləməsi hüquq dövlətçiliyinə ziddir...niyə?...

14.05.2026 / 17:16
Şahzadə Pəhləvini Trampın üstünə belə “qışqırdan” kimdir?...

14.05.2026 / 16:59
Qlobal Cənub QHT Platformasının ilk Baş Assambleyasının yekun bəyannaməsi qəbul edilib

14.05.2026 / 16:42
Fransanın və Ermənistanın maraqlarına qulluq edən türk diplomatları var imiş... təəssüf...

14.05.2026 / 16:30
Saxta “cərimə ödənişi” saytları peyda olub - XƏBƏRDARLIQ

14.05.2026 / 16:25
"Koçaryan həbsdə olmalıdır" - Paşinyan

14.05.2026 / 16:21
Tullantıların İdarə Edilməsi üzrə Dövlət Agentliyi yaradıldı

14.05.2026 / 16:17
Baxış Babayev 2-ci dərəcəli “Əmək” ordeni ilə təltif edildi

14.05.2026 / 16:05
Azərbaycanda iki yeni institut yaradıldı

14.05.2026 / 15:59
Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası Azərbaycan mədəniyyətinin dünyada təbliğinə böyük töhfələr verəcək

14.05.2026 / 15:53
"Vardenis 2-ci Qarabağ olacaq" - seçkiqabağı ermənilərə qarşı Kremlin təbliğat sxemləri işləyir...

14.05.2026 / 15:47
Azərbaycan Qlobal Cənub hərəkatını institutlaşdırmaqda davam edir - ilk Baş Assambleyada maraqlı təklif səsləndi...

14.05.2026 / 15:26
WUF13 Festivalı başa çatıb

14.05.2026 / 15:14
Əmirliklərin və Səudiyyənin İrana gizli zərbələri indi niyə açılır? - Trampın oyunu, ya...

14.05.2026 / 15:12
Arvadı tərəfindən alçaldılan Makron İran əsilli aktrisaya nə yazıb? - Fransa prezidentinin şillələnməsinin ŞOK səbəbləri...

14.05.2026 / 14:59
Bəzi tibb işçilərinin maaşına əlavənin müddəti uzadıldı

14.05.2026 / 14:35
Rusiya Ermənistanı riskli ölkələr sırasına saldı...

14.05.2026 / 14:07
WUF13-lə bağlı Azərbaycana gələn əcnəbilər 30 günlük qeydiyyatdan azad edildi

14.05.2026 / 13:50
Tramp İranın "zəngin uran"ı haqda heç kimin inanmadığı xəbər yaydı...

14.05.2026 / 13:30
Paşinyan Putinin referendum ideyasını qətiyyətlə rədd etdi...

14.05.2026 / 12:45
Netanyahu Qəzzada kütləvi edamlara hazırlaşır - qanun qəbul olundu...

14.05.2026 / 12:31
Nəzakət Məmmədova:"Redaksiyanın hazırladığı “Qələbə - 75” və “Qələbə - 80: Azərbaycan xalqının mübarizə əzmi” kitabları da tarixlə cəmiyyət arasındakı faktiki prosesləri özündə ehtiva edir"

14.05.2026 / 12:25
Nəzakət Məmmədova:"Bu cilddə İkinci Dünya müharibəsində həlak olmuş və itkin düşmüş soydaşlarımız haqqında qısa ensiklopedik məlumatlar yer alıb"

14.05.2026 / 12:07
Si Cinpindən Trampa xəbərdarlıq - Tayvan məsələsi... münaqişəyə səbəb ola bilər...

14.05.2026 / 11:50
ABŞ-İran danışıqlarında 6 milyard dollarlıq iddia - DETALLAR ORTAYA ÇIXDI...

14.05.2026 / 11:35
Müharibənin bir günü Ukraynaya 450 milyona başa gəlir – XİN başçısı açıqladı...

14.05.2026 / 11:08
Prezident İlham Əliyev Paraqvay Prezidentinə məktub ünvanlayıb

14.05.2026 / 10:58
Prezidentin köməkçisi: "BMT TŞ-də Qlobal Cənubun ədalətli təmsilçiliyi təmin edilməlidir"

14.05.2026 / 10:41
"Azərbaycan özünü Qlobal Cənubun bir hissəsi hesab edir" - Hikmət Hacıyev

14.05.2026 / 10:27
Ekologiya nazirinə birinci müavin təyin olundu

14.05.2026 / 10:02
Unutmadığımız Sabir...

14.05.2026 / 09:55
Sahibə Qafarova Özbəkistana igetdi

14.05.2026 / 09:41
Dünyanın gözü Çində... Tramp və Cinpin görüşdü...

14.05.2026 / 09:30
Minimum əmək haqqı nə zaman artırılacaq? – Deputat açıqladı...

14.05.2026 / 09:10
Masallının icra başçısı ilə bağlı SENSASİYA – illər əvvəl girov götürülübmüş...

14.05.2026 / 08:47
WUF13 ilə əlaqədar 28 marşrutun hərəkət sxemi dəyişdirilir

13.05.2026 / 22:29
İmaməddin Xəlilov Avropa çempionatında gümüş medal qazanıb

13.05.2026 / 21:40
Ermənistana “canıyananlıq” edən Avropa liderlərinin 2020-ci ildəki sifətləri ifşa olundu...

13.05.2026 / 21:13
Rusiya XİN - Ermənistan bunları görməzdən gələ bilməz...

13.05.2026 / 20:37
Sərhəddəki Avropa missiyası Ermənistanı Azərbaycandan qoruya bilərmi?...

13.05.2026 / 20:01
Vasif Talıbov gedəndə Naxçıvanda cəmi 190 rəsmi işsiz var idi - 14500-ə çatıb...

13.05.2026 / 19:39
Nəzakət Məmmədova: “Təkcə həmin insanın özü şəhid olmur, onunla yanaşı ailəsi də şəhid olur”

13.05.2026 / 19:24
Məlahət İbrahimqızı: "Şəhərsalma və Memarlıq İlində Qərbi Azərbaycanın tarixi abidələri də təbliğ olunacaq"

13.05.2026 / 19:16
ABŞ prezidenti 9 il sonra Çində... Si Cinpin Trampın qarşısına İranla bağlı 4 maddəlik planla çıxacaq...

13.05.2026 / 19:08
"Minsk qrupu tarixdə riyakarlığın, ikili standartların və neokolonial düşüncənin simvolu kimi qalacaq" - Vüqar Rəhimzadə

13.05.2026 / 18:53
Əhlliman Əmiraslanov Türk dünyası parlamentarilər vakfının nümayəndələri ilə görüşdü

13.05.2026 / 18:45
Kaspirşikin Qarabağda cinayət əməllərinin maliyyə tərəfləri necə araşdırıla bilər?...

13.05.2026 / 18:32
İsrailli nazir ABŞ-ı hədəf aldı - təyyarələriniz bizə zərər verir, işğala son qoyun...

13.05.2026 / 17:58
Türkiyənin audit və konsaltinq şəbəkələrinə qarşı strateji əks-hücumu

13.05.2026 / 17:29
İsmayıllıdan könüllü müharibəyə getdi, Şuşada şəhid oldu - Tural Rəcəbalıyev...

13.05.2026 / 17:15
Putin Paşinyana 2 mürəkkəb seçim verdi - seçkiyə cəmi 25 gün qaldı...

13.05.2026 / 17:03
Trampın İran müharibəsinin gizli hədəfi aşkar oldu - "bazarın bölüşdürülməsi..."

13.05.2026 / 16:46
ABŞ rəsmilərindən NATO-nun Ankara Zirvəsinə 4 maddəlik təklif - Trampın Hörmüzlə bağlı yeni planı ortaya çıxdı...

13.05.2026 / 16:23
Keçmiş mətbuat katibindən Zelenskiyə ŞOK İTTİHAM – Donbasın ruslara verilməsinə razılaşmışdı...

Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası Azərbaycan mədəniyyətinin dünyada təbliğinə böyük töhfələr verəcək

XƏBƏR ARXİVİ