Belə yumşaq jestlər, xüsusən də Tramp kimi fiqurların xahişləri - Putini həm həvəsləndirir, həm də Qərbin birgə mövqeyini zəiflədir
Rusiya prezidenti Vladimir Putin Amerika lideri Donald Trampın ondan Vladimir Zelenski ilə görüş keçirməyi xahiş etdiyini rus mediasına bildirib.
“Yeri gəlmişkən, Donald Tramp, mümkünsə, belə bir görüşü keçirməyimi xahiş etdi”, - Rusiya prezidenti Çinə səfərindən sonra keçirdiyi mətbuat konfransında deyib.
O, həmçinin əmin olduğunu bildirib ki, Ukraynanın münaqişəyə son qoyulmasından ötrü hamı üçün məqbul olan həll yolu ilə razılaşması mümkündür.
Rusiya prezidentinin dedikləri düzdürsə, deməli Putini həvəsləndirən, Qərbə saymaz münasibət göstərməyə təşviq edən elə Trampın və bəzi digər liderlərin belə yumşaq jestləri deyilmi?
Baki-xeber.com-a görə, Putinin mesajının mahiyyəti daha çox siyasi təbliğat xarakteri daşıyır. O, Trampın xahişini dilə gətirməklə, həm ABŞ-dakı daxili siyasi gedişlərə işarə edir, həm də “Vaşinqton belə mənimlə vasitəçiliyə maraq göstərir” görüntüsü yaradır. Bu, Moskvanın Qərbə meydan oxuması ilə yanaşı, həm də özünü zəruri oyunçu kimi təqdim etmə cəhdidir.
Trampın yanaşması isə ABŞ siyasəti üçün qeyri-ənənəvi xarakter daşıyır. Trampın belə jestlər etməsi mümkündür, çünki o, ənənəvi Amerika diplomatiyasından fərqli olaraq “şəxsi diplomatiya”ya üstünlük verir. O, Putinlə birbaşa əlaqə saxlamağın, qarşılıqlı jestlərlə anlaşma əldə etməyin tərəfdarı olub. Bu, Kremlin əlini gücləndirən amillərdən biridir və hələ də bu kursu davam etdirir.
Əgər Putin görürsə ki, Qərbin bəzən sərt mövqelərindən əlavə yumşaq və şəxsi xarakterli xahişlər də var, bu onu “məğlubedilməz və qaçılmaz tərəfdaş” obrazını saxlamağa təşviq edir. Yəni Qərbin öz içindəki mövqe parçalanmaları Moskvanı daha çox öz mövqeyində israrlı olmağa həvəsləndirir.
Qərbin ümumi strategiyası ondan ibarətdir ki, əgər ABŞ və Avropa liderlərinin bəziləri sərt sanksiyalar və siyasi təzyiq, digərləri isə “kulis diplomatiyası” ilə yumşaq siqnallar göndərirsə, bu ikili yanaşma Putinə sərf edir. Çünki o, bunu öz oyununu uzatmaq və mövqeyini gücləndirmək üçün istifadə edə bilir.
Yəni belə yumşaq jestlər, xüsusən də Tramp kimi fiqurların xahişləri - Putini həm həvəsləndirir, həm də Qərbin birgə mövqeyini zəiflətmiş görünür. Bu isə Kremlin daha sərt və saymaz davranışlarını şərtləndirən amillərdən biridir.
Eyni zamanda, Putin kimi liderlərin çıxışlarında daxili və xarici auditoriyalara yönəlmiş ikili mesajlar olur. Bu açıqlamanı bu prizmadan da qəbul etmək olar.
O, bu mesajla daxili auditoriya üçün "mənimlə hesablaşırlar” obrazı yaratmağa çalışır. Putin rus ictimaiyyətinə göstərmək istəyir ki, hətta ABŞ prezidenti Donald Tramp belə ondan vasitəçilik xahiş edir. Bu, Rusiyada “Qərbin bizə qarşı sərt mövqeyi formal xarakter daşıyır, əslində onsuz da bizdən asılıdırlar” düşüncəsini gücləndirir.
Bununla yanaşı, müharibənin yaratdığı çətinliklər fonunda belə çıxışlar daxildə xalqı inandırmaq üçündür ki, Kreml hələ də beynəlxalq arenada aparıcı fiqurdur.
Digər tərəfdən, Putin “Ukrayna hamıya məqbul variantla razılaşa bilər” deməklə, müharibənin sonunun öz şərtləri çərçivəsində mümkün olacağı kimi təqdim edir. Yəni o, cəmiyyətə “Rusiyanın tələbləri ilə sülh mümkündür” mesajı verir.
Putinin açıqlamasında Trampın adının çəkilməsi həm Avropaya, həm də hazırkı Bayden administrasiyasına mesajdır: “Görün, sizin öz liderlərinizdən bəziləri belə mənimlə dialoq istəyir”.
Moskvanın qaçılmazlığı – Putin göstərmək istəyir ki, Ukrayna müharibəsində hansı ssenari olursa-olsun, Rusiyasız sülh mümkün deyil.
Belə açıqlamalarla o, Qərbdəki bəzi dairələrin “Rusiyanı cəlb etmək, güzəşt axtarmaq” xəyallarını stimullaşdırır və bu da Kremlin “daha çox torpaq, daha sərfəli razılaşma” üçün müharibəni uzatmaq imkanını artırır.
Son olaraq, Putin bu bəyanatla daxildə öz gücünü və nüfuzunu göstərir, xaricdə isə Qərbin vahid mövqeyinə şübhə salaraq dialoq axtaran qüvvələri fəallaşdırmaq istəyir. Trampın adını xüsusi vurğulaması da Kremlin həm ABŞ-da seçki prosesinə dolayı müdaxilə cəhdi, həm də “bizə qarşı sərt deyilsiniz, əksinə, bizimlə görüşmək istəyirsiniz” mesajıdır.
Akif NƏSİRLİ
